ویرگول
ورودثبت نام
زانا کوردستانی
زانا کوردستانیمردی گمنام عاشق لیلا و رها...
زانا کوردستانی
زانا کوردستانی
خواندن ۳ دقیقه·۵ سال پیش

پرویز ذبیح غلامی

"پرویز ذبیح‌غلامی" شاعر کورد زاده‌ی سنندج است.

او مقام برتر نخستین جشنواره شعر و کتاب برتر کوردی که به همت شورای اسلامی شهر مریوان برگزار شد؛ در سال ۱۳۸۳ خورشیدی را به دست آورده است.



▪︎نمونه شعر کوردی:

(۱)

[موسەلەس بازی]  

هەموو شەوێ خەون دەبینم

ئەسپێ لە دەستم موسەلەس دەخوات

هەتاکوو خەون دەیباتەوەو

خەون دەبینێ

هەتاو موسەلەسە

درەخت موسەلەسە

مرۆ موسەلەسە

...

گرینگ نیە موسەلەس لە خەوندا چیە

فایتۆنچی ئاوها دەلێت و

قاقا پێدەکەنێ

دادەبەزم.



(۲)

ددانە بەردینەکانت پیشان بدە بە ئاوێنە، بە تەنیایی، بە هەورە برووسکە

بە دایکت دەڵێن: دارەمەیت

کە دەرکە دەکەمەوە ڕۆژنامەی بەیانیت لەبەر کردووە و

بەردئێسکی قاڵاوێک لەسەر شانت دانیشتووە و وەنەوز دەدات

مردووشۆر دەڵێ:

        -بە شەو بتشۆم یا خۆڵەمێشی خەیزەران

تۆ خەونی دەریا دەبینی  خەونی خەون

بە دایکت دەڵێن:

         -بادەوان.



(۳)

یانێ    هه‌ڵچوونی مه‌لافه‌کان و به‌یانی

ناشتاییم ددانی حافزه‌ و

سه‌عاته‌که‌م چلووره‌ی تریاک

ژنی دراوسێ

مناله‌ خووساوه‌کانی له‌ به‌ر هه‌تاودا هه‌ڵده‌خات و ده‌ڵێ:

   ـ به‌یانی باش!


هه‌میشه‌ پاکه‌تێ سیگار و مشتێ ئیمزام

له‌ ژنێک بێ هه‌ینی دا جێ هێشتووه‌ و

هه‌ر که‌ ته‌له‌فۆن زه‌نگ ده‌دات قارچکێ خوێناوی

 له‌ گیرفانی کراسه‌ سپییه‌که‌مدا هه‌ڵده‌تۆقێ


ژنی دراوسێ

مناڵه‌ تۆزاوییه‌کانی له‌ بادا ده‌ته‌کێنێ و ده‌ڵێ:

                          ـ جارێکی تر به‌یانی باش!


هه‌ناسه‌م هاڵاوی قاڵاوه‌ و

گووشییه‌که‌م بڵقی سابوون

یانێ...



(۴)

من که‌ڵه‌شێرم

رادیۆ قه‌تارچیان له‌ جیاتی من ده‌قووقنێ و

من له‌ جیاتی ره‌شه‌با.

دایکم که‌ له‌ سه‌ر گڵۆپه‌کانا خه‌وتووه‌ و

خه‌ونی ئاسمان ده‌بینێ

ده‌ڵێ:بێده‌نگ به‌ و

وه‌ک ئه‌م گشته‌ ئاموشۆی شه‌ودره‌نگان بکه‌، ئاموشۆی ته‌نیایی

من هه‌تاو لازمم

باڵه‌کانم له‌ فاستۆنییه‌ و ده‌ندووکم له‌ مه‌قه‌ست.

باوکم که‌ له‌ بیره‌وه‌رییه‌ خوێنی و ناوه‌خته‌کانا چینه‌ ده‌کات ده‌ڵێ:

بێ سه‌ر به‌ و له‌ چرای کامیۆن و واکسێنی مانگگیران پارێز که‌.

من که‌ڵه‌شێرم

مریشک فرۆش له‌ چوارڕێیانی به‌یانیدا ده‌سێ بۆ هه‌تاو راده‌وه‌شێنێ و

قاقا پێده‌که‌نێ.



(۵)

[سێ شه‌ممه‌]

هێشتا هه‌رچی مه‌لافه‌ و په‌نجه‌ره‌یه‌ به‌ وایتێکس ششتووه‌


هه‌تا قه‌لێک به‌ سه‌ر حه‌وشه‌دا دابته‌کێ و

هه‌رچی سپییه‌ قه‌لاوی بێ

کاتێ به‌فر دائه‌کات له‌ جیاتی دره‌خت له‌ کۆتایی پاییزه‌کانیا رائه‌وه‌ستم و

به‌رده‌وام قه‌لێک له‌ کراسه‌ سپییه‌که‌مدا ئه‌قڕنێ

هه‌رچه‌ند له‌ ئاسمان و ناوه‌کانی ئاسمان سه‌ر ده‌ر ناکه‌م

لاده‌ن ئه‌ڵێ:

     - تۆ به‌ توون به‌ڵام ئه‌گه‌ر په‌نجه‌کانت له‌ به‌فرا بڕچێ

      کێ ئاسمان جێبه‌جێ بکات؟

په‌نجه‌ره‌ دوور و دوورتر ئه‌بێته‌وه‌

سه‌رم له‌ ژێر مه‌لافه‌دا حه‌شار ئه‌ده‌م و ئه‌گریم


  

(۶)

لە مردووشۆرخانەدا

هەمووشتێ وریشەی دێ

هەم فیشەکی نێو کاسەسەرم

هەم ئاوازەکانی مردووشۆر.

- برگردان:

در مرده‌شورخانه

همه چیز برق می‌زند

هم گلوله‌ی توی جمجمه‌ام

هم آوازهای مرده شور.



(۷)

دەرکە دەکوتم

لە رووی خۆمدا دەرکە دەکەمەوە

خۆم خوڵک دەکەمە ماڵەوە

سەر دەخەمە سەرشانی خۆم و

دەگریم

...

نازانم هەواڵی مردنی کێم پێیە؟

- برگردان:

در می‌زنم

در را به روی خودم باز می‌کنم

خودم را به خانه تعارف می‌کنم

سرم را روی شانه‌ی خودم می‌گذارم و

گریه می‌کنم

...

نمی‌دانم خبر مرگ چه کسی با من است؟



(۸)

هه‌مووشه‌وێ

له‌ تی ڤییه‌که‌ دێته‌ ده‌رێ و

له‌ خه‌ونی قاڵییه‌کاندا مین ده‌چێنێ و

له‌ ته‌نیاییی کراسه‌کاندا

 مردوو

که‌ به‌ یانی ده‌چێته‌وه‌ ناوێ

ده‌سبه‌جێ

ده‌بێته‌وه‌ به‌ بێژه‌ری هه‌واڵه‌ سیاسییه‌کان

- برگردان:

هر شب از تلویزیون بیرون می‌آید

در رویای قالی‌ها مین می‌کارد

و در تنهایی پیراهن‌ها

مرده.

صبح که به تلویزیون باز می‌گردد

در یک آن

گوینده‌ی اخبار سیاسی می‌شود.


 

(۹)

دره‌خته‌کان نازانن شه‌ڕ چییه‌

به‌ڵام ئه‌و قاڵاوه‌ی

 به‌ ده‌نووک روومه‌تی شه‌ڕڤانێ هه‌ڵده‌گرێت و

بۆ زه‌ڕنه‌قووته‌کانی ده‌بات

ده‌زانێ

دڵنیام ده‌زانێ

- برگردان:

درخت‌ها نمی‌دانند جنگ چیست

اما کلاغی که صورت سرباز را به منقار می‌گیرد

و برای جوجه‌هایش می‌برد

می‌داند

می‌دانم که می‌داند.

 

 

(۱۰)

تۆ ماسییه‌کی ساویلکه‌یت

له‌ قووڵایی ده‌ریای نه‌وتدا

ئه‌و ڕاوچییه‌ی به‌ ده‌مته‌وه‌ پێده‌که‌نێ

هاتووه‌ ده‌ریا راوبکات.

-برگردان:

تو ماهی ساده لوحی هستی

در اعماق دریای نفت

صیادی که به رویت لبخند می‌زند

به صید دریا آمده است.


 

(۱۱)

هه‌تاو و مردووشۆر نووستون

قاڵاوێک 

پێکه‌نینی مردووه‌که‌ به‌ ده‌نووک هه‌ڵده‌گرێت و

هەڵدەفڕێت.

- برگردان:

آفتاب و مرده شور خوابیده‌اند

کلاغی

لبخند مرده را به منقار می‌گیرد و

می‌پرد.

▪︎برگردان اشعار: فاطمه فرهادی



▪︎نمونه شعر فارسی:

(۱)

[مداد رنگی]

مداد خاکستری یە مربع کشید،

مربع مثل جمعە.

مداد قرمز یە پنجرە کشید،

پنجرە مثل دلتنگی.

مداد خاکستری گفت:

گفتی کی بر می‌گردن؟

مداد قرمز پنجرە رو بست و گفت:

دیگە بر نمی‌گردن.

مداد خاکستری یە آە کشید،

آە مثل مداد خاکستری.

مداد قرمز هیچی نکشید.

هیچ مثل هیچ.



▪︎نمونه داستان:

(۱)

[زیستگاه نامه]

زن همون‌طور که پرنده‌ها رو اتو می‌کرد گفت: ”سپیداری رو که انداختم تو لباسشویی در بیار!”

مرد ته سیگارش رو از پنجره بیرون انداخت و گفت: ”دست بردار هیچکی نمی‌تونه این زمین گند زده رو تمیز کنه.”



(۲)

[گوسفند نامه]

گوشی را که برداشتم، زن مثل گوسفندی که اشتباهی به کشتارگاه زنگ زده باشه گفت: بع!  

گفتم: بع!

گفت: ببع بع بع ببع بع!  

گفتم: بع ببع ببع!

گفت: بــــــــــــــــــــــــــع!

بدون اینکه جواب بدم گوشی را گذاشتم، روی کاناپه‌ی خونی نشستم و تا چشم داشتم گریه کردم!.



(۳)

[هوا نامه]

دکتر مثل گاوی که هر روز با سلاخ‌اش سلفی بگیره، گفت: ”آروم باش! من می‌تونم درداتو دوا کنم!”

گفتم: ”ولی من که دردی ندارم.”

دکتر گفت: ”یعنی اینکه برای درختای بیمارستان نقشه‌ی فرار می‌کشی یا قرص‌هاتو می‌دی به خورد پرنده‌ها، درد نیست؟”

گفتم: ”نه نیست!”

وقتی قرص‌ها رو به خوردم داد با عجله زدم بیرون، سیگاری روشن کردم و فکر کردم که چطور می‌تونم به خورشید یاد بدم دیگه غروب نکنه!.

▪︎برگردان داستان‌ها از کوردی: فاطمه فرهادی



گردآوری و نگارش:

#سعید_فلاحی (زانا کوردستانی)




منابع

www.parvizzabihgholami.blogfa.com

www.piadero.ir

www.hoozoor.com


۱
۰
زانا کوردستانی
زانا کوردستانی
مردی گمنام عاشق لیلا و رها...
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید