برگردان: زهرا بدلي
همه میخواهند دیجیتالي شوند. اما اولین گام اين است كه به درستي بفهميم ديجيتال چيست. امروزه شرکتها با دستپاچگي ميخواهند ديجيتاليتر شوند. اما واقعاً دیجیتال به چه معني است؟
برای برخی از مدیران، ديجيتال همان فناوري است. برای دیگران، دیجیتال یک روش جدید درگیر شدن با مشتریان است و برای دیگران هنوز هم، یک روش کاملاً جدید انجام کسبوکار محسوب ميشود. هیچیک از این تعاریف لزوماً نادرست نيست. اما چنین چشماندازهای گوناگوني اغلب تیم رهبری را به اشتباه مياندازد، زیرا اين چشماندازها عدم همراستايي و نبود ديدگاهي مشترک در دستيابي به اهداف كسبوكار را (جايي كه كسبوكار بايد برود) منعکس ميكند. این موضوع اغلب منجر به طرحهای غيرسيستماتيك یا تلاشهاي گمراهكنندهاي ميشود که موجب از دست رفتن فرصتها، عملکرد كند یا شروعهاي نادرست میشود.
همزمان كه مدیران اجرايی برنامههای دیجیتال خود را پيش ميبرند، ارزش دارد كه براي شفاف كردن واژه ديجيتال و تقويت و روشن كردن زبان ديجيتال توقف و مكثي كنند. رهبران کسبوکار باید درک روشن و مشترکي از معناي دقيق ديجيتال و در نتيجه، معناي آن در كسبوكارشان را به مديران اجرايي بدهند.
پيدا كردن تعاريف سادهبراي ديجيتال وسوسهانگیز است، اما معتقدیم براي آنكه به تعريفي معنادار و پايدار دست يابيم، دیجیتال بايد كمتر به عنوان يك شيء و بيشتر به عنوان روش انجام كار دیده شود. برای کمک به روشنتر كردن اين تعريف، آن را به سه ویژگی تقسيم كرديم: 1. خلق ارزش در مرزهای جدیدی از دنیای کسبوکار، 2. خلق ارزش در فرایندهايی که ديدگاه تجربيات مشتری را عملي ميكنند، 3. ساختن قابلیتهای بنیادين که تمام ساختار را پشتیبانی ميكنند.
خلق ارزش در مرزهای جدید
ديجيتالي شدن نيازمند باز بودن نسبت به بررسي مجدد كل روش انجام كسبوكارتان و درك مرزهاي جديد ارزش است. برای برخی از شرکتها، تسخير كردن مرزهای جدید ممکن است به معناي توسعهدادن کسبوکارهای جدید در دستهبندی و حوزههاي مرتبط به هم باشد. اما برای دیگران ممکن است به معناي شناسایی كردن و دنبال كردن منابع جديد ارزش در بخشهاي موجود باشد.
باز کردن قفل ارزش از بخشهای نوظهور در حال رشد مستلزم درک كردن الزامات تحولات بازار و ارزیابی كردن فرصتها يا تهدیدات حاصل از اين بخشهاست. اینترنت، برای مثال، فرصتهايي برای اخلالگران فراهم ميكند تا از سطوح بيسابقه دقت داده برای شناسایی نقص در زنجیره ارزش موجود استفاده كنند. در صنعت خودرو، اتومبیلهايي كه با خارج از صنعت خود در ارتباط هستند، مرزهاي خود-ناوبری و لوازم جانبي (سرگرمی) داخل اتومبیل را گسترش دادهاند. در صنعت لجستیک، استفاده از حسگرها، داده بزرگ و تجزیهوتحلیلها شرکتها را به بهبود اثربخشي از عملیات زنجیره تأمينشان قادر ساخته است.
دیجیتالي شدن همچنين به معناي يافتن دركي وسيع از شيوه تغيير يافتن تصميم مشتری و هماهنگ شدن نزديك با آن است. این تعريف از ديجيتال به معني درك اين است كه چگونه رفتارها و انتظارات مشتری در درون يا بيرون مرزهاي کسبوکارتان، همچنين خارج از صنعت شما تغيير ميكنند. اين درك برای پیشي گرفتن از روندهايي که میتواند ارزش را ارائه یا از بین ببرد اهمیت اساسی دارد.
خلق ارزش در کسبوکار اصلی
عنصر بعدی دیجیتال، بازاندیشی در نحوه استفاده از قابلیتهای جدید برای بهبود ارائه خدمات به مشتريان است. این اقدام به علاقهمندي زياد به درک هر مرحله از تغييرات تصميم خريد مشتری براي خريد- صرف نظر از کانال- و فکر كردن در مورد قابلیتهای دیجیتال در طراحی و ارائه بهترين تجربه ممكن، در تمام نقاط کسب و کار، وابسته است. به عنوان مثال، زنجیره تأمین در توسعه دادن انعطافپذیری، اثربخشي و سرعت در تحويل محصول مناسب به طور موثر، به روشي كه مشتری میخواهد، نقش حیاتی دارد. در همین راستا، دادهها و معیارها میتوانند بر ارائه بینشهايي در مورد مشتریاني تمركز كنند که به نوبه خود، منجر به تصميمات بازاریابی و فروش ميشود.
قطعاً، دیجیتال فقط كار كردن براي درك تنها يك تغيير تصميم مشتري نيست، بلكه پيادهسازي يك سيستم پوياي چرخشي است كه فرایندها و قابلیتها دائماً بر اساس وروديهاي مشتري در حال تحول هستند و وفاداري به محصول يا خدمت موجود را تقويت ميكند. براي رخ دادن اين كار، به مجموعهاي بهم پيوسته از چهار قابلیتهای اصلي نياز است:
1. تصمیمگیری پيشدستانه: معناداري خدمات و محصولات براي مشتري، پول رايج عصر ديجيتال است. این معناداري نيازمند تصمیمگیری هوشمندانهاي است که محتوا و تجربيات شخصیسازي شده و مرتبط با مشتری را ارائه ميكند. به خاطر سپردن ترجيحات مشتری يك نمونه ساده از اين قابليت است، اما اين قابليت تا شخصيسازي كردن و بهینه ساختن گام بعدي در تغيير تصميم خريد مشتري گسترش مییابد. برای مثال، ارائهدهندگان داده مانند ClickFox، دادهها از کانالهای متعدد با هم درميآميزند و به صورت نمايي از آنچه مشتریان انجام میدهند و اتفاقی كه در نتيجه آن رخ ميدهد، ارائه ميكنند. در پشت صحنه سازماني[1]، تجزیه و تحلیلها و هوشمندي بينشهايي تقريباً بهلحظه از نیازها و رفتارهاي مشتری فراهم ميكنند و سپس انواع پيامها و پيشنهادات براي ارائه به مشتري را تعيين ميكنند.
2. تعامل متناسب: اين تعامل به معناي تجزیه و تحلیل شيوه تعامل یک مصرفکننده با یک نام تجاری و دستكاري اين تعامل براي بهبود تجربه مشتري است. به عنوان مثال، محتوا و تجربه ممکن است با تغيير جهت يا نظر مشتري از استفاده تلفنهمراه به لپتاپ یا از ارزیابی یک برند به تصمیم براي خرید انطباق يابد. با افزایش يافتن ميزان تعاملات متقابل مشتری جریاني هوشمندانه به وجود ميآيد و به برندها اين امكان را ميدهد تا براي آنچه مشتريانشان ميخواهند بهتر تصميمگيري كنند. افزایش سریع فناوریهای پوشیدنی هوشمند و اينترنت اشياء آخرين موج نقاط تماس با مشتري را نشان ميدهند كه شركتها را به درآميختن ديجيتال و تجربيات فيزيكي و حتي بيشتر از آن، قادر خواهد ساخت.
3. اتوماسیون بهلحظه: براي حمايت از این سيستم پوياي بده و بستان چرخشي با مشتريان و كمك به آنها براي خريد به اتوماسيون گسترده و وسيعي نياز است. اتوماسیون تعاملات مشتری میتواند تعداد گزینههای سلف سرویس را افزايش دهد كه در نتيجه، به حل سريع مسائل كمك ميكند، ارتباطات را به صورت مناسبتري شخصيسازي ميكند و بدون توجه به كانال، زمان يا وسيله، اطلاعاتي پايدار درباره تغييرات تصميم مشتري براي خريد ارائه ميكند. خودکار كردن زنجیره تأمین و فرایندهای کسبوکار اصلي می تواند هزينهها را پايين بياورد، اما جهت فراهم كردن انعطافپذيري بيشتر براي شركتها به منظور پاسخگويي و پيشبيني تقاضاي مشتري نيز حياتي است.
4. نوآوری متمركز بر تغيير تصميم مشتري: ارائه خدمات خوب به مشتریان به شركتها اين امكان را ميدهد كه در تعامل با مشتريان و فروش، نوآورانه عمل كنند. براي مثال، اين اقدامات نوآورانه ميتواند شامل گسترش دادن تغييرات تصميم مشتری به کسبوکارها و خدمات جدید شود كه رابطه با مشتري را گسترش ميدهد و بهطور ايده آل به نفع هر دو طرف است. این نوآوریها به نوبه خود موجب افزايش تعاملات بیشتري ميشود، اطلاعات بیشتري خلق ميكند و ارزش روابط مشتری- نام تجاری را افزايش ميدهد.
ساختن قابلیتهای بنیادين
عنصر نهایی تعریفمان از دیجیتال، فرایندهای تکنولوژیک و سازمانی است که اجازه میدهد یک شرکت چابك و سریع باشد. این بنیان از دو عنصر ساخته شده است:
1. ذهنيتها: دیجیتالي بودن به معناي استفاده كردن از داده برای تصمیمگیری بهتر و سریعتر، واگذار كردن تصمیمگیری به تیمهایکوچکتر و توسعهدادن روشهاي تكرارپذيرتر و سریعتر انجام کارهاست. فکر كردن به این روش نباید فقط به تعداد انگشتشماری از كاركردها محدود شود. این روش بايد محدوده وسيعي از عمليات شركت را شامل همكاري خلاقانه با شركتهاي خارجي براي گستردن قابليتهاي ضروري به يكديگر پيوند دهد. يك ذهنيت دیجیتال، همکاری متقابل بين-کارکردی را نهادينه ميكند، سلسله مراتب را مسطح مينمايد و محيطهايي براي تشويق توليد ايدههاي جديد ايجاد ميكند. مشوقها و معیارهايي برای حمایت از چنین چابکی در تصمیمگیری توسعه يافتهاند.
2. معماری سیستم و دادهها: دیجیتال در بافت فناوري اطلاعات بر خلق يك محيط دو-بخشي تمركز يافته است كه سيستمهاي قديمي را – كه كاركرد اصلي را حمايت مي كند و با سرعت كندتر عمل مي كند- از سيستمهاي حامي سرعت بالاتر، يعني تعامل مستقيم با مشتري جدا ميكند. يك ويژگي كليدي فناوري اطلاعات ديجيتالي شده تعهد به ساختن شبكههايي براي متصل كردن دستگاهها، اشياء و افراد است. این رويكرد در یک مدل تحویل مداوم مجسم شده است، مدلي كه تيمهاي بين كاركردي فناوري اطلاعات سيستمها را خودكار مي كنند و فرايندها را بهينه مي سازند تا قادر باشند در نرمافزار به سرعت منتشر و تكرار شوند.
ديجيتال اكنون در حال باز كردن قفل رشد است. اما تفسير و عمل كردن شركتها به اين تعريف از ديجيتال متفاوت خواهد بود، اما داشتن درک روشنی از معني ديجيتال اين امكان را به رهبران كسبوكار ميدهد تا چشمانداز مشترکي را براي استفاده از آن جهت به دست آوردن ارزش توسعه دهند.
پينوشت:
[1]. در معنای عام خود به فناوریها، خدمات و منابع انسانی مورد نیاز برای اداره یک سازمان گفته میشود.
منبع:
Dörner, Karel and Edelman, David (2015), "What ‘digital’ really means", McKinsey & Company
بدلي، زهرا (1394)، دیجیتال واقعاً به چه معنی است؟، مجله تدبير، دوره 26، شماره 277، صص 30-32.