مقدمه
تا مدتها فکر میکردم شادی یعنی همان لحظههای خوبِ پرنور؛ لحظههایی که همهچیز سر جایش است، اضطراب کمتر میشود و زندگی برای چند ساعت، آسانتر به نظر میرسد. اما تجربههای شخصیام در مسیر آموزش یوگا، کوچینگ و زیستن در میان فراز و نشیبهای زندگی، نگاهم را به کلی تغییر داد. برای من روشن شد که شادیِ پایدار، چیزی فراتر از هیجانهای زودگذر یا نتیجهی مستقیمِ امنیت مالی و نبودِ مسئله است. شادی، کیفیتی از زندگی است که در بدن، در انتخابهای آگاهانه و در شیوهی رابطههای ما شکل میگیرد.
این مقاله، چکیدهای از کتاب"پرواز با بالهای شادی؛ شادی خودت را بساز". کتابی که حاصل سال ها تجربه، مطالعه و آموزش است و در آن تلاش کردهام نشان دهم که شادی، مهارتی آموختنی است.
در این مسیر فهمیدم بسیاری از ما، پیش از آنکه شادی را بسازیم، تعریف نادرستی از آن داریم. شادی را با هیجانهای زودگذر، موفقیتهای بیرونی یا نداشتن مشکل اشتباه میگیریم. به همین دلیل، هر بار که زندگی مطابق انتظارمان پیش نمیرود، تصور میکنیم شادی را از دست دادهایم.
شادی یک هیجان لحظهای نیست؛ کیفیتی از زندگی است. حالتی از رضایت درونی که حتی در روزهای دشوار نیز میتواند حضور داشته باشد. انسان شاد هم غم، شکست، فقدان و ناامیدی را تجربه میکند؛ تفاوت در این است که شادی به حذف رنج وابسته نیست، بلکه از رابطهای آگاهانهتر با زندگی سرچشمه میگیرد.
یکی از بزرگترین موانع شادی، گفتوگوهای بیپایان ذهن است. ذهن مدام میان گذشته و آینده در رفتوآمد است؛ گذشته را با حسرت مرور میکند و آینده را با نگرانی میسازد. در این میان، لحظه اکنون را از دست میدهیم؛ همان جایی که زندگی جریان دارد.
بسیاری از ما بیش از خودِ رویدادها از روایتهایی رنج میبریم که ذهنمان درباره آنها میسازد.
برای من، شادی از زمانی آغاز شد که تعریفم از آن تغییر کرد. دیگر شادی مقصدی نبود که روزی به آن برسم؛ مهارتی بود که باید هر روز آن را تمرین کنم.
بزرگترین کشف من این بود...
تا زمانی که تعریف ما از شادی تغییر نکند، هیچ موفقیت یا دستاوردی نمیتواند رضایت پایداری برایمان بسازد.
v پرواز کوچک امروز
چند دقیقه از خود بپرسید:«اگر شادی فقط یک احساس زودگذر نباشد، امروز آن را چگونه تعریف میکنم؟»
شاید پاسخ این پرسش، آغاز نگاهی تازه به زندگی باشد.
بدن؛ حلقه گمشدهای که کمتر درباره آن صحبت میکنیم
در آغاز این مسیر، تصور میکردم اگر بتوانم افکارم را تغییر دهم، به شادی نزدیکتر میشوم. اما هرچه بیشتر مطالعه کردم و با افراد مختلف همراه شدم، به نتیجه دیگری رسیدم؛ ذهن تنها بخشی از این معادله است.
بارها افرادی را دیدم که خود را به دلیل بیحوصلگی و اضطراب سرزنش میکردند، در حالی که بدنشان مدتها از کمخوابی، تغذیه نامناسب، کمتحرکی یا استرس مزمن رنج میبرد. آنجا بود که این سؤال برایم جدی شد:
آیا میتوان از ذهنی خسته انتظار داشت شاد زندگی کند، وقتی بدن هنوز در حالت بقا قرار دارد؟
امروزه علوم اعصاب و روانشناسی بر همین موضوع تأکید دارند. مغز، بدن و احساسات سه بخش جدا از هم نیستند؛ کیفیت خواب، تغذیه، حرکت، تنفس و هورمونها مستقیماً بر خلقوخو، تمرکز و احساس آرامش اثر میگذارند.
بدن، وسیلهای برای حمل ذهن نیست؛ همراه ذهن است. شادی فقط با تغییر افکار ساخته نمیشود؛ گاهی از یک خواب باکیفیت، چند دقیقه حرکت، تغذیه بهتر یا چند نفس عمیق آغاز میشود. این ها پایه ای هستند که ذهن به آن نیاز دارد.
پیش از آنکه از ذهنم بخواهم آرامتر باشد، باید از بدنم بپرسم:
«آیا شرایط آرام بودن را برای تو فراهم کردهام؟»
v پرواز کوچک امروز
امروز فقط یک انتخاب برای مراقبت از بدنتان انجام دهید؛ یک پیادهروی کوتاه، چند دقیقه تمرین تنفس، یک وعده غذایی سالمتر یا نیم ساعت خواب بیشتر. بعد از انجام ، احساسی که در بدنت تجربه می کنید را بنویسید..
گاهی بزرگترین تغییرها، از کوچکترین مراقبتها آغاز میشوند.
اما هنوز یک سؤال بیپاسخ مانده بود...
هرچه بیشتر به نقش بدن در تجربه شادی فکر میکردم، این پرسش برایم جدی تر می شد، چرا بعضی افراد با وجود سلامت جسم و سبک زندگی مناسب، هنوز احساس رضایت عمیقی از زندگی ندارند؟
پس چه چیزی در این میان نادیده گرفته شده بود؟
پاسخ این پرسش مرا با مفاهیمی مانند ؛ معنا، ارزشها، نیازهای اساسی، و تئوری انتخاب ویلیام گلاسر آشنا کرد. فهمیدم کیفیت زندگی بیش از اتفاق ها به برداشت و انتخاب ما در برابر آنها بستکی دارد.
همانجا تفاوت میان حال خوب و زندگی رضایتبخش را درک کردم. حال خوب، گذراست؛ اما رضایت زمانی شکل میگیرد که زندگی با ارزشها و معنای ما هماهنگ باشد.
ویلیام گلاسر معتقد است شاید شرایط زندگی را انتخاب نکنیم، اما انتخاب رفتار و پاسخ ما همیشه در اختیارمان است. تغییر، از انتخابهای کوچک آغاز میشود، نه از انتظار برای کامل شدن شرایط.
امید یعنی باور داشته باشیم که حتی اگر راهی بسته شد، هنوز می توان راه دیگری ساخت.
اگر بخواهم این بخش را در یک جمله خلاصه کنم...
شادی، بیشتر از آنکه نتیجه شرایط بیرونی باشد، حاصل انتخابهایی است که هر روز ما را به زندگی همسو با ارزشهایمان نزدیکتر میکنند.
v پرواز کوچک امروز
امروز یک انتخاب کوچک انجام دهید که با یکی از ارزشهای مهم زندگیتان هماهنگ باشد؛ حتی اگر فقط پنج دقیقه برای کاری باشد که واقعاً برایتان معنا دارد.
رابطهها؛ جایی که شادی عمیقتر میشود
بدون رابطههای سالم، تجربه شادی کامل نخواهد شد.
سالها تصور میکردم موفقیت، مهم ترین عامل رضایت از زندگی است . اما کیفیت رابطهها ما، تأثیر عمیقتری دارد.
رابطه با دیگران، از رابطه ما با خودمان آغاز میشود. وقتی مدام خودمان را سرزنش میکنیم، اشتباهاتمان را نمیبخشیم یا از خود انتظار کامل بودن داریم، برقراری رابطهای آرام و سالم با دیگران نیز دشوار میشود.
مطالعه شفقت به خود، ارتباط بدون خشونت و پژوهشهای گاتمن و والدینگر، نگاهم را به روابط تغییر داد. دریافتم رابطههای ماندگار، رابطههای بدون اختلاف نیستند؛ بلکه رابطههایی هستند که در آن احترام، گفتوگو، همدلی و تلاش برای ترمیم، جای سرزنش و قضاوت را میگیرد.
آنجا بود که فهمیدم شادی، تجربهای کاملاً فردی نیست. انسان زمانی احساس امنیت، معنا و آرامش میکند که بتواند با خودش و با دیگران، ارتباطی صادقانه و سالم بسازد.
رابطه سالم، از مهربانی با خود آغاز میشود. هرچه خودمان را بیشتر بپذیریم، پذیرش دیگران نیز آسانتر میشود.
v پرواز کوچک امروز
از خودتان یا یکی از عزیزانتان صمیمانه قدردانی کنید. گاهی یک جمله ساده، رابطهای را عمیقتر میکند و حال هر دو نفر را تغییر میدهد.
وقتی آگاهی به عمل تبدیل می شود
دانستن، بهتنهایی زندگی ما را تغییر نمیدهد. پس چگونه می توان این آگاهی ها را به زندگی روزمره تبدیل کرد؟
پاسخ را در سالهای آموزش یوگا پیدا کردم. یوگا برای من فقط حرکت نبود ؛ تمرینی برای حضور ، آگاهی از بدن، آرام کردن ذهن و ایجاد تعادل میان جسم و روان بود. تمرینهای تنفس و ذهنآگاهی به من آموختند که لازم نیست شرایط بیرونی تغییر کند تا بتوانیم آگاهانهتر زندگی کنیم.
دریافتم تغییرهای پایدار، از تمرینهای کوچک و مداومی شکل میگیرند که هر روز تکرار میکنیم. همانگونه که بدن با تمرین قویتر میشود، شاد زیستن نیز با تمرین رشد میکند.
و شاید مهمترین هدیه این مسیر...
شادی، مهارتی است که با مراقبت از بدن، انتخابهای آگاهانه، رابطههای سالم و تمرینهای روزانه، آرامآرام ساخته میشود.
v پرواز کوچک امروز
همین حالا سه دقیقه برای خودتان کنار بگذارید. چند نفس آرام و عمیق بکشید، تلفن همراه را کنار بگذارید و فقط به دم و بازدم خود توجه کنید.
شاید این سه دقیقه کوچک به نظر برسد، اما گاهی بزرگترین تغییرها از همین مکث ها آغاز میشوند.
شادی بیش از آنکه یک مقصد بیرونی باشد، شیوه ای برای زیستن است.. قرار نیست زندگی همیشه بیدغدغه باشد؛ اما میتوان حتی در میانهی دشواریها، دوباره به حضور، آگاهی و امید بازگشت.
پرواز با بالهای شادی
شادی اتفاقی نیست؛ مهارتی است که با مراقبت از بدن، انتخابهای آگاهانه، رابطههای سالم و زندگیِ همراه با حضور و آگاهی ساخته میشود.
اگر این مقاله با شما هممسیر است، امیدوارم کتاب «پرواز با بالهای شادی، شادی خودت را بساز، نویسنده یگانه شیراز، انتشارات کلید آموزش، خرداد 1405 » بتواند بخشی از مسیر شما را روشنتر و کوتاهتر کند.
یادتان باشد؛ شادی مهارت است، و این مهارت، همین حالا در دستان شماست.
برای کسب اطلاعات بیشتر دربارهی این کتاب و تهیهی آن، میتوانید با ارسال ایمیلی با عنوان «**کتاب پرواز با بالهای شادی[email protected] با من در ارتباط باشید.
"تعریف شما از شادی چیست؟"