
بسیاری در خانهاند، بسیاری در فکرِ بازگشت به خانه و بسیاری دیگر محروم از بودن در خانه. پرستاری که جاناش را از دست داد یکی از این نمونهها بود. نرجس خانعلیزاده. او نیز دختر مادری، عزیز پدری و مملو از آرزوهایی بود که دیگر نیستند. همیشه فکر میکنم جامعهای که چنین تهیشده از شور، میل به مهر و اعتماد به دیگری به این آدمها بیشتر مدیون است، چه آنها نیز بدونِ آن روپوش سفید بخشی از همین جامعه هستند که میخواهند زنده بمانند. پرستاری یک شغل کهنسال است و همیشه در سایه. در ایران نه مواهبِ پزشکی را دارد، نه فرصتهای رشتههایی مانند مهندسی پزشکی.
مستقیم و مدام با درد، رنج، خستهگی و هزاران نابرابری دیگر روبروست که تلاشی هم برای ترمیماش نمیشود.
یک بار که برای مراقبت از دوست بیماری شب مانده بودم کلامام گرم شد با پرستاری از شیفت شب. گفت بدترین چیز آمادهکردن مردهگان یا بهاصطلاح پیچیدنِ آنهاست برای انتقال به سردخانه. بدنها هنوز نافرمانی میکنند و خب ما هم آدمایم و میترسیم و گاهی هیچوقت هم عادی نمیشود برایمان. ایستادن مقابلِ بدنهای دردمند که هر کدام خواسته، میل و خواهشی دارند برای پرستار عینن مواجه است به شر. با نمونههای تکرارشوندهی شر. و مثل موتیفی تکرارشونده. پرستاران بسیاری آخرین همدم نفسهای بدنهای دمِ مرگاند یا شاهد درد و رنج و فورانِ اندوه. و برای همین بدن و ذهن پرستار در نگاه عام رویینتن بهشمار میآید. اینکه عادت دارند حتمن و زودتر فراموش میکنند. بعید میدانم کسی بتواند رنجها و مرگها، رگها و تبها را فراموش کند و درنهایت بایگانیشان میکند تهِ ذهناش. تصویر پرستاران اغلب از زنان و البته مردانی تشکیل شده که حتمن فولادند و خب فولاد زنگ نمیزند.
مرگِ غمانگیز پرستارِ بیست و پنج ساله فقط نشانهایست از حجمِ رنج و خطری که پیرامون این بدنها پرسه میزند. بدنهایی که در توافقی بیرونی از جنسی دیگر پنداشته شدهاند و برای همین حافظهی اجتماعی باور دارد پرستاران نمیمیرند، رنج نمیکشند و غمدار نمیشوند. این تراژدی هر سال در خواندن خبرهایی از اعتراضهایشان به موقعیت شغلیشان به یادم میآید. آنها در عینِ حضور کمتر دیده میشوند چون کار اصلی را پزشکان میکنند به باور عمومی. اما سپرشدن مقابل رنج و تلاش برای کنترل بدن متشنج و افولکرده از بیماری کار پرستاریست که گاه حتا فراموش میشود. نرجس نماد شد. شاید هیچگاه نمیخواست چنین بر او روَد اما شد آنچه شد.
ما باید سالهای طولانیای را که باید زندهگی میکرد جایاش زندهگی کنیم.
متبرک باد ناماش...