چرا کتابِ بهروز بوچانی مهم است؟

امروز که بهعنوانِ یک نویسنده شاهدِ چاپِ «هیچ دوستی بهجز کوهستان» بودم فارغ از هر چیزی از تهِ دل شاد شدم که چهگونه ادبیات میتواند بشکند هر سدی را. اینکه او در اوج کمامیدی در جهنمِ مانوس و در زندانِ مهاجرانِ غیرِقانونی، پنهانی و به «فارسی» این رمان،نانفیکشن را تکهتکه بنویسد و بفرستد برای امید توفیقیان و بعد مونس منصوبی هم کمک کند برای انتشارش و شود آنچه شده،این که روندی را طی کرده، برایام درس است.
حالا کتاب منتشر شده و دربارهی ارزشهای ادبیاش مخاطبان باید نظر دهند و ببینند نویسندهی جواناش چه کرده اما کاری که بوچانی کرد بیشتر به قصههای قرنِ گذشته شبیه است. او از ایران گریخته و از سویی سرگردانِ تبعیدگاهِ دوزخی شده، تبعیدگاهی که نه نمایش است نه قابلِ تشریح، و با این مشخصات قصهی روزها، شبها و مرگهایی را که کنار وجودش میچرخیدهاند روایت کرده. مرگهایی که در کتاب بارها آن را خواهید دید. بسیار دوست دارم کتابِ او هزاران نسخه بفروشد تا مخاطبان ببینند ادبیات حتا در سختترین وضعیتِ شکلگیری چهگونه میتواند رهاییبخش باشد. شش سال و اندی زندهگی در حبس و بُردن انبوهی جوایز درجه اول در حالی که اجازهی حضور در مراسم را نداشته چه حسی دارد؟
او که در این یک سال و اندیای که برای کار کتاباش در تماس بودیم اذعان داشت باید کتاب به زبان فارسی خوانده شود حالا چه چشماندازی پیشِ رو دارد؟ حالا که چند ماهیست توانسته به نیوزلند برود و دمی در سایهی خُنکای امنیتی که کلماتِ کتاباش برایاش ساخته بیاساید. بوچانی در «دوستی بهجز کوهستان» قصهی خود و انبوهی آدم را نوشته که چیزی برای از دستدادن نداشتهاند اما نمیخواستهاند بمیرند.
قصهی دوزخی که انگار آنها را در مرزهای خود پنهان کرده. مانند دورخِ دانته طبقاتِ خود را دارد اما در نهایت نوشتن علیهِ این دوزخ میشود. بوچانی لطمههای فراوانی دیده اما از قدرتِ نوشتن آگاهی داشته و اینکه چهگونه یک پیامرسانِ عادی میتواند او را و صدایاش را بیرون ببرَد. درواقع امروز که این کتاب به زبانِ اصلیاش منتشر شد انگار بسیاری از ما توفیقی داشتهایم علیهِ فراموشی، سانسور و دوزخ. انگار بسیاری از ما کنار او ایستادهایم و شاهد مبارزهاش با مرگ بودهایم. آن هم مرگی که در کتاب بسیار راحت برای آدمها رقم زده میشود. این نویسندهی جانسختِ کُرد از هیچ همهچیز ساخت و نشان داد در انتهای دوزخ نیز ادبیات میتواند معجزه کند.
و کاش ما ببینیم این معجزه را جای غرزدن، مانیفستنوشتن و یقهگیری از هم.
زنده باد ادبیات...