وقتی به عکسی که از پدرم در حال باغبانی گرفتم نگاه میکنم، خاطرات کودکیام یکی پس از دیگری از جلوی چشمانم میگذرد. آن صبحهای زود را به یاد میآورم، وقتی هوا هنوز تاریک بود و ما در سکوتی مطلق از خانه بیرون میزدیم. هوا کمکم روشن میشد و ما به آن تکه زمین کوچک و دوستداشتنیمان میرسیدیم؛ جایی که برای پدرم همیشه مثل یک پناهگاه بود و هنوز هم بعد از این همه سال، او آرامشش را همانجا پیدا میکند.
پدرم در سکوت کارهایش را انجام میداد. با دقت و توجهی که همیشه از او سراغ داشتم، به آبیاری درختان، هرس کردن و کاشتن نهالها میپرداخت. من هم در کنار او و دقیقا در دوران زمانی کشف و شهود هر کودک، برای خودم پی ماجراجویی و یافتن گنج پنهانم بودم.
بیلچه قرمز کوچکم تنها ابزار من بود و برای خودم زمین را میکندم و خاکها را زیر و رو میکردم. یادم میآید یک بار یک غورباقه کوچک پیدا کرده بودم و با ذوق و شوق برایش یک دریاچه مصنوعی ساختم. ساعتها مشغول بودم، اما فقط یک لحظه غفلت کافی بود تا غورباقهام از آنجا فرار کند. غرق در فکر و خیال، همیشه دور و بر باغ میچرخیدم و از گلها و برگها دسته گلهایی برای خودم درست میکردم. البته، تلاشهای زیادی هم برای ساختن تاج گل داشتم که هر بار به نوعی شکست میخورد.
یکی از کشفیاتم، باغی رها شده بود که تنها درختی که داشت یک گردوی بزرگ بود. من به چشم یک گنج به آن درخت نگاه میکردم. حاضر بودم مسیری طولانی را طی کنم، فقط برای اینکه شاید بتوانم چند گردو از آن بچینم. هر بار که به آن باغ میرفتم، هیجان خاصی داشتم؛ گویی انتظار داشتم با هر سفر، چیزی ارزشمند پیدا کنم.
وقتی دبستانی بودم، پدرم طی سفری به شمال برایم یک جوجه کوچک خرید که بعدها تبدیل به یک مرغ محلی شد. از تنهاییاش ناراحت بودم، بنابراین تصمیم گرفتیم برایش یک همراه بیاوریم؛ به شکلی غیرمنتظره، این همراه یک اردک بود. نام اردک را قهرمان گذاشتم و به خاطر ظاهر مرغ، او را کاکلی نامیدم.
یکبار این دو را با خودم همراه و به باغ بردم. قهرمان اولین باری بود که آب را میدید و به قولی تا به آن لحظه تنی به آب نزده بود. بلافاصله به درون استخر پرید و شروع به شنا کرد. کاکلی، اما، از دور تماشایش میکرد، گویا از شنا کردن بیخبر بود و فقط نظارهگر بود.
شب قبل باران باریده بود و خاک کنار استخر مرطوب شده بود. یادم بود که پدرم گفته بود پرندگان عاشق کرمهای خاکیاند و اینکه وقتی خاک مرطوب میشود، کرمها به سطح نزدیکتر میشوند. با بیلچه قرمزم مشغول گشتن به دنبال کرمهای خاکی شدم.
آن روز کنار استخر، قهرمان و کاکلی را حسابی مهمان کردم و از موفقیتهای خودم در جمعآوری کرمها خوشحال بودم؛ حس افتخارآمیزی از تغذیه آنها داشتم، حتی اگر به بهای نسلکشی کوچک کرمهای خاکی بود!
اما یکی از آن روزها، خاطرهای تلخ و فراموشنشدنی در ذهنم حک شد. ما رسیدیم و من با همان ذوق همیشگی از ماشین پیاده شدم، اما این بار صحنهای دیدم که تمام شادیام را به یکباره از بین برد.
همان استخری که قهرمان در آن شنا میکرد و خوشحال بود حالا تبدیل به مکانتی تراژیک شد بود. استخر همسطح با زمین بود و پدرم همیشه سعی میکرد آب را تا لبه آن پر کند تا حیوانات ولگردی که به آنجا میآمدند بتوانند راحت آب بخورند. اما آن روز، سطح آب پایینتر بود و چند سانت از لبه فاصله داشت.
چیزی که دیدم قلبم را فشرد: یک سگ در استخر غرق شده بود. شکمش باد کرده بود و دورش پر از مگس شده بود. او دیگر توان نجات خود را نداشت و فقط به سطح آب آمده بود. تصویر تلاشهای بیهودهاش برای زنده ماندن، و نهایتاً تسلیم شدنش، همیشه با من خواهد بود.
بعد از آن حادثه، پدرم تصمیم گرفت ارتفاع لبه استخر را بالا برد و از راههای مختلف به هر طریقی که بود، مانع ورود حیوانات به آن بخش شد. با این حال، گاهی فکر میکنم چه بر سر حیواناتی آمد که همیشه برای آب خوردن به آنجا میآمدند؟ وقتی دیگر نتوانستند وارد شوند و در بسته را دیدند، به کجا رفتند؟ آیا جای دیگری برای آب خوردن پیدا کردند؟

این عکس که از پدرم گرفتم، همان استخر قدیمی را نشان میدهد. استخری که در آن خاطرات تلخ و شیرین زیادی رقم خورد؛ جایی که نه تنها پدرم با آرامش به کارهایش میپرداخت، بلکه من هم، با وجود آن همه شادی و هیجان کودکیام، لحظات سختی را تجربه کردم. باا اینکه این عکس نسبتا جدید است اما هنوز هم وقتی به این عکس نگاه میکنم، همه آن خاطرات مثل یک جاده پر پیچ و خم دوباره به سراغم میآید؛ جادهای که در آن زندگی در جریان بود، حتی اگر گاهی با تلخیهای غیرمنتظره همراه میشد.