
فصل پنجم: نامه ابنزیاد به یزید و بازتاب خبر شهادت در مدینه
عبیدالله بن زیاد، پس از آنکه کارِ قتل، اسارت و غارتِ اهلبیت (علیهمالسلام) را به پایان رساند و خاندان پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) را در بند کشید، نامهای به یزید نوشت. او در این نامه شرحِ کاملِ وقایع را درج کرد و از یزید اجازه خواست که درباره سرهای بریده و اسرای مصیبتزده چه تدبیری بیندیشد. همچنین نامهای دیگر به عمرو بن سعید بن عاص، حاکم مدینه، نوشت و شرح این واقعه جانسوز را برای او فرستاد. البته شیخ مفید (رحمه الله) متعرض متن نامه یزید نشده، بلکه تنها ذکر کرده که ابنزیاد پس از گرداندن سرِ مقدس امام حسین (علیه السلام) در کوچههای کوفه، آن را به همراه سرهای دیگر یارانِ آن حضرت، توسط «زحر بن قیس» نزد یزید فرستاد.
ارسال خبر به مدینه توسط عبدالملک سلمی
ابنزیاد، «عبدالملک سلمی» را مأمور کرد تا به سرعت به سمت مدینه حرکت کند و به عمرو بن سعید مژده قتل حسین (علیه السلام) را بدهد. عبدالملک میگوید: «بر مرکب خود سوار شدم و با شتاب به سمت مدینه تاختم. در نزدیکیهای مدینه، مردی از قبیله قریش مرا دید و پرسید: با این شتاب از کجا میآیی و چه خبری داری؟ گفتم: خبر نزد امیر است و بهزودی خواهی شنید. آن مرد، که گویی نگران شده بود، گفت: «إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ»؛ به خدا سوگند که حسین (علیه السلام) کشته شده است.
پس وارد مدینه شدم و به نزد عمرو بن سعید رفتم. او پرسید: چه خبر داری؟ گفتم: خبری خوشحالکننده برای تو دارم ای امیر! حسین (علیه السلام) کشته شد. او گفت: برو در سطح مدینه جار بزن و مردم را از قتل حسین آگاه کن. من بیرون آمدم و خبر شهادت را ندا دادم. با این صدا، از خانههای زنان بنیهاشم چنان ضجه و شیونی برخاست که گویی تا آن لحظه چنین شورش، ماتم و فریادی نشنیده بودم؛ چرا که زنان بنیهاشم در خانههای خود برای شهادت امام حسین (علیه السلام) عزاداری میکردند.»
سپس عبدالملک دوباره نزد عمرو بن سعید بازگشت. عمرو چون او را دید، لبخندی بر لب آورد و این شعرِ «عمرو بن معدیکرب» را خواند:
*عَجَّتْ نِساءُ بَنی زِيادٍ عَجَّةً*
*كَعَجيجِ نِسْوَتِنا غَداةَ الاَْرْنَبِ*
(ترجمه: زنان بنیزیاد چنان شیونی کردند، همچون شیونِ زنانِ ما در روزِ [جنگ] ارنب.)
آنگاه عمرو بن سعید گفت: «این شیونها و نالهها که از خانههای بنیهاشم بلند شد، تلافیِ همان نالههایی است که در پیِ قتل عثمان از خانههای بنیامیه بلند شده بود.» سپس او به مسجد رفت و بر منبر قرار گرفت و مردم را از خبر شهادت امام حسین (علیه السلام) آگاه کرد.
واکنش در مدینه و مرثیهخوانی اسماء بنت عقیل**
شیخ طوسی (رحمه الله) روایت کرده است که وقتی خبر شهادت امام حسین (علیه السلام) به مدینه رسید، «اسماء بنت عقیل» به همراه گروهی از زنانِ اهلبیتِ خود از خانه بیرون آمد و به کنار قبر پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) رفت. او خود را به قبر مطهر آن حضرت چسباند، فریادی از سرِ درد کشید و رو به مهاجر و انصار کرد و گفت:
چه پاسخی دارید آنگاه که پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) در روز حساب -که همه گفتارها شنیده میشود- از شما بپرسد: چرا عترتِ مرا خوار کردید و تنها گذاشتید، یا [چرا] در آن هنگام غایب بودید؟ در حالی که حق، نزد خداوندِ صاحبِ امر، محفوظ است. شما آنان را به دست ظالمان سپردید؛ پس امروز نزد خدا، کسی از شما شفاعتکننده برای آنان نخواهد بود.
راوی میگوید: روزی را ندیدم که مردان و زنانِ مدینه اینچنین گریسته باشند.
ندای هاتف غیبی
چون آن روز به پایان رسید، در نیمهشب، اهل مدینه ندای هاتفِ غیبی را شنیدند که صاحبش دیده نمیشد، اما این اشعار را میخواند:
*اَيُّها الْقاتِلوُنَ جَهْلاً حُسَيْنًا*
*اَبْشِرُو بِالْعَذابِ وَ التَّنْكيلِ*
*كُلُّ اَهْلِ السَّماءِ يَدْعُوا عَلَيْكُمْ*
*مِنْ نَبِىٍ وَ مُرْسَلٍ وَ قَبيلٍ*
*قَدْ لُعِنْتُمْ عَلى لِسانِ ابْنِ داوُدَ*
*وَ مُوسى وَصاحبِ الاِْنْجيلِ*
(ترجمه: ای کسانی که از سرِ جهل، حسین (علیه السلام) را کشتید! بشارت باد شما را به عذاب و مجازاتی سخت. تمام اهل آسمانها، از پیامبران و مرسلین و سایرین، بر شما نفرین میفرستند. شما بر زبانِ داوود (علیه السلام)، موسی (علیه السلام) و صاحبِ انجیل (عیسی علیه السلام) مورد لعن قرار گرفتهاید.)
***
**برای مطالعه فصلهای پیشین، میتوانید از لینکهای زیر استفاده کنید:**
👈 [فصل اول: فرستادن سرهای شهداء و حرکت از کربلا
👈 [فصل دوم: کیفیت دفن پیکرهای مطهر شهدای کربلا
👈فصل سوم: ورود اهلبیت به کوفه و خطبه حضرت زینب کبری و امام سجاد علیه السلام]
👈فصل چهارم: ورود اهلبیت امام حسین به دارالاماره کوفه
منبع: منتهی الامال شیخ عباس قمی