
میان نالهیِ خود میبرم نوای تو را
که خطبه خطبه شوم شرح،ماجرای تو را
تمام بار به دوش من است میبینی
که میکشم به سرِ شانه کربلای تو را
من و تمامیِ این قافله قسم خوردیم
به انتها برسانیم ابتدای تو را
زمانی که مردم شام بر قتل حضرت سیدالشهداء (علیهالسلام) و مظلومیت اهلبیت او و ظلم یزید مطلع شدند و مصائبِ اهلبیت پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) را دانستند، آثارِ کراهت و مصیبت از دیدارِ ایشان ظاهر گردید. یزیدِ لعین این معنی را تفرس کرد (فهمید)؛ پیوسته میخواست که ذمهی خود را از قتل حضرت حسین (علیهالسلام) بری دارد و این کار را به گردن پسر مرجانه بگذارد و نیز با اهلبیت بنای رفق و مدارا نهاد و در پی آن بود که التیامِ جراحاتِ ایشان را تدبیر کند. لاجرم روزی روی با حضرت سجاد (علیهالسلام) کرد و گفت: «حاجات خود را مکشوف دار که سه حاجت شما برآورده میشود.»
حضرت فرمود: «حاجت اول من آنکه سرِ سید و مولای من و پدر من حسین (علیهالسلام) را به من دهی تا او را زیارت کنم و از او توشه بردارم و وداعِ بازپسین گویم. دوم آنکه حکم کنی تا هر چه از ما به غارت بردهاند به ما رد کنند. سوم آنکه اگر قصدِ قتلِ من داری، شخصی امین همراهِ اهلبیت رسول خدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) کنی تا ایشان را به حرمِ جدشان برساند.»
یزیدِ لعین گفت: «اما دیدارِ سرِ پدر، هرگز برای تو میسر نخواهد شد. و اما کشتنِ تو را، پس من عفو کردم و از تو گذشتم و زنان را جز تو کسی به مدینه نخواهد برد. و اما آنچه از شما به غارت ربوده شده، من از مالِ خود به اضعافِ (چند برابرِ) قیمتِ آن عوض میدهم.» حضرت فرمود: «ما از مالِ تو بهره نخواستهایم، مالِ تو برای تو باشد؛ ما اموالِ خویش را خواستهایم از بهرِ آنکه بافته فاطمه دختر محمد (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) و مقنعه و گلوبند و پیراهن او در میانِ آنها بوده.» یزید امر کرد تا آن اموالِ منهوبه را به دست آوردند و رد کردند و دویست دینار هم به زیاده از مالِ خود داد؛ حضرت آن زر را بگرفت و بر مردمِ فقرا و مساکین قسمت کرد.
هشتم صفر حرکت کاروان اسرا به سمت مدینه
علامه مجلسی و دیگران نقل کردهاند که یزید اهلبیتِ رسالت (علیهمالسلام) را طلبید و ایشان را میانِ ماندن در شام با حرمت و کرامت، و برگشتن به سوی مدینه با صحت و سلامت، مخیر گردانید. گفتند: «اول میخواهیم ما را رخصت دهی که به ماتم و تعزیه آن امام مظلوم قیام نماییم.» گفت: «آنچه خواهید بکنید.» خانهای برای ایشان مقرر کرد و ایشان جامههای سیاه پوشیدند و هر که در شام بود از قریش و بنیهاشم، در ماتم و زاری و تعزیت و سوگواری با ایشان موافقت کردند و تا هفت روز بر آن جناب ندبه و نوحه و زاری کردند. و در روز هشتم، ایشان را طلبید، نوازش و عذرخواهی نمود و تکلیفِ ماندن در شام کرد. چون قبول نکردند، محملهای مزین برای ایشان ترتیب داده و اموال برای خرجِ ایشان حاضر کرد و گفت: «اینها عوضِ آنچه به شما واقع شده.» جناب امکلثوم (علیهاالسلام) فرمود: «ای یزید! چه بسیار کمحیایی؛ برادران و اهلبیت مرا کشتهای که جمیعِ دنیا برابرِ یک موی ایشان نمیشود و میگویی اینها عوضِ آنچه من کردهام!»
پس نعمان بن بشیر را که از اصحابِ رسول خدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) بود طلب کرد و گفت: «تجهیزِ سفر کن و اسبابِ سفر از هر چه لازم است برای این زنها مهیا ساز.» و از اهلِ شام مردی را که به امانت و دیانت و صلاح و سداد موسوم باشد، با جمعی از لشکر جهتِ حفظ و حراستِ اهلبیت و ملازمتِ خدمتِ ایشان برگمارد و ایشان را به جانبِ مدینه حرکت ده.
پس به روایتِ شیخ مفید (رحمهالله)، یزید حضرت سید سجاد (علیهالسلام) را در مجلسِ خلوتی طلبید و گفت: «خداوند لعنت کند پسرِ مرجانه را؛ به خدا قسم اگر من در نزدِ پدرت حاضر بودم، آنچه از من طلب مینمود عطا میکردم و به هر چه ممکن بود مرگ را از او دفع میدادم و نمیگذاشتم که کشته شود، لکن قضای خدا باید جاری شود. اکنون برای برآوردنِ حاجتِ تو حاضرم؛ به هر چه خواهی از مدینه برای من بنویس تا حاجتِ تو را برآورم.» پس امر کرد که آن حضرت را جامه دادند و اهلبیت را کِسوه (لباس) پوشانیدند و با نعمان بن بشیر، رسولی روانه کرد و وصیت کرد که شب ایشان را کوچ دهند؛ در همه جا اهلبیت (علیهمالسلام) از پیشروی روان باشند و لشکر در عقب باشند به اندازهای که اهلبیت از نظر نیفتند و در منازل از ایشان دور شوند و در اطرافِ ایشان متفرق شوند به منزله نگاهبانان. و اگر در بینِ راه یکی از ایشان را وضویی یا حاجتی باشد، برای رفعِ حاجت پیاده شود، همگان باز ایستند تا حاجتِ خود را بپردازد و برنشیند و چنان کار کنند که خدمتکاران و حارسان کنند تا هنگامی که واردِ مدینه شوند. پس آن مرد به وصیتِ یزید عمل نمود و اهلبیتِ عصمت (علیهمالسلام) را به آرامی و مدارا کوچ میداد و از هر جهت مراعاتِ ایشان مینمود تا به مدینه رسانید.
و قرمانی در (اخبار الدُّول) نقل کرده که نعمان بن بشیر با سی نفر، اهلبیت را حرکت دادند به همان طریق که یزید دستور داده بود تا به مدینه رسیدند. پس فاطمه بنت امیرالمؤمنین (علیهاالسلام) به خواهرش جناب زینب (علیهاالسلام) گفت که این مرد به ما احسان کرد، آیا میل دارید که ما در عوضِ احسانِ او چیزی به او بدهیم؟ جناب زینب (علیهاالسلام) فرمود که ما چیزی نداریم به او عطا کنیم جز حُلّی (زیورآلات) خود. پس بیرون کردند دستبرنجن و دو بازوبندی که با ایشان بود و برای نعمان فرستادند و عذرخواهی از کمیِ آن نمودند. او رد کرد جمیع را و گفت: «اگر این کار را من برای دنیا کرده بودم همینها مرا کافی بود و بدان خشنود بودم، ولکن والله من احسان نکردم به شما مگر برای خدا و قرابتِ شما با حضرت رسول (صلیاللهعلیهوآلهوسلم).»
سید بن طاووس (رحمهالله) نقل فرموده: زمانی که عیالات حضرت سیدالشهداء (علیهالسلام) از شام به مدینه مراجعت میکردند، به عراق رسیدند، به «دلیلِ راه» فرمودند که ما را از کربلا ببر. پس ایشان را از راهِ کربلا سیر دادند. چون به سرِ تربتِ پاک حضرت سیدالشهداء (علی آلاف التحیه و الثناء) رسیدند، جابر بن عبدالله را با جماعتی از طایفه بنیهاشم و مردانی از آل پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) را یافتند که به زیارتِ آن حضرت آمده بودند. پس در یک وقتی به آنجا رسیدند که یکدیگر را ملاقات نمودند و بنای نوحه و زاری و لطمه و تعزیهداری را گذاشتند و زنانِ قبایلِ عرب که در آن اطراف بودند جمع شدند و چند روز اقامه ماتم و عزاداری نمودند.
منبع: منتهی الامال شیخ عباس قمی
توسلی بر عمهی سادات برای فرج
«در پایان، با دلی آکنده از غمِ مصائبِ اهلبیت (علیهمالسلام) و یادآوریِ رنجهای آن خاندانِ مطهر، از درگاه خداوند متعال عاجزانه مسئلت داریم که ظهورِ آخرین حجتِ حق را تعجیل بفرماید. چرا که امام عصر (علیهالسلام) فرمودهاند: «هر کس پس از یادِ مصیبتِ جدم حسین (علیهالسلام) برای فرجِ من دعا کند، من نیز دعاگوی او خواهم بود.»
***
سلسله مطالب «اسارت اهل بیت»
[مشاهده فهرست کامل فصول «اسارت اهل بیت علیهم السلام (دسترسی سریع فصول)»]