کلافه‌ام. همین چند دقیقه پیش سر هردویشان فریاد زده‌‌ام. یک ساعت مانده به آمدن مهمان‌ها تصمیم گرفته‌اند برای خودشان با رختخواب‌ها پناهگاه موقت بسازند و خانه را تبدیل کرده‌اند به بازار شام.
موبایلم زنگ میخورد. باز هم همسرم است. حواس‌پرت است و هیچ اعتقادی هم به یادداشت کردن خریدهای روزانه ندارد، در عوض هربار حداقل ده بار تماس می‌گیرد تا همه چیز را با من چک کند.
با بی‌حوصلگی جوابش را می‌دهم که متوجه می‌شوم دلخور شده. وسط این همه کار نکرده فقط همین را کم داشتم، حضرت همایونی هم بیفتند به قهر و ناز!
اهمیتی نمی‌دهم. تندتند گندکاری جدید بچه‌ها را جمع می‌کنم و می‌روم سروقت قرمه‌ای که از صبح زود گذاشته‌ام آرام قل‌قل کند.
قرمه‌سبزی فقط یک غذا نیست، انگار آیینی باشد نانوشته در میان زنان خانواده مادری، یادگار خوشمزه مادربزرگ... دستم شل می‌شود و لبخندم گشادتر.
گوشی دوباره زنگ میخورد. این بار واقعا عصبی می‌شوم.
- چرا خریدارو یادداشت نمی‌کنی؟ الان بار هشتمِ زنگ می‌زنی.
خیلی دلخور است اما چیزی نمی‌گوید و با چند بهانه کوچک و بزرگ و به خنده‌خنده ردش میکند.
تماس را قطع می‌کنم و در حال غر زدنم که انگار زمان می‌ایستد. چیزی شبیه نگرانی، ترس یا... انگار جرقه‌ای ذهنم را به بازی می‌گیرد.
نمی‌دانم دقیقا از کی و کجا شروع شد، شاید از آن روز گرم و نفس‌گیر مردادماه که مادربزرگ مهمان ما بود و با دقت چشم‌هایش را ریز کرد و خط و خطوط به پیشانی انداخت و موهای حنازده‌اش را داد پشت گوشش و توی صورتم نگاه کرد و پرسید: تو دختر نسرینی؟
نسرین خاله‌ام بود و سه پسر داشت و اصلا دختر نداشت. همان‌جا دوزاری کجم افتاد که دارد چه می‌شود. انگار تازه یادم آمد که هیچ وقت آن‌طور که باید و شاید در این گنجینه را باز نکرده‌ام. شروع کردم و گرفتمش به حرف و از گذشته‌ها پرسیدم که دقیق‌تر شد و آن‌قدر رفت به قدیم‌ها که پدرِ پدربزرگ، پدرشوهرش را به خاطر آورد و اینکه پیرمرد یک صندوقچه بزرگ عتیقه داشته و وسایلش را آنجا قایم می‌کرده و چه و چه..
از آن روز کارم شده بود نشستن کنار مادربزرگ و به حرف گرفتنش. انگار بعد از این همه سال تازه داشتم می‌شناختمش. از قدیم‌ها می‌گفت ولی گاهی یکهو در سکوت می‌رفت. انگار روحش هم با ذهنش برود جایی سیر کند و برگردد.
مثلا وسط صحبت‌هایمان می‌گفت:
_ ننه شوهر کن. تنها نمون.
و وقتی می‌گفتم ازدواج کرده‌ام و همسرم همان آقایی است که آنجا نشسته، چشم تیز می‌کرد و خوب براندازش می‌کرد و آخر می‌گفت:
_ ها ننه، بچه خوبیه..
بعد باز در فکر فرو می‌رفت و می‌گفت:
_ ولی من تو عروسیت نبودم.
حالا باز نوبت من بود که برای بار نمی‌دانم چندم ثابت کنم بوده. فیلم نشانش دهم، عکس‌ها را با او دوره کنم و ... آخر سر هم می‌گفت:
_ چه میدونم ننه. من که یادم نیست.
این جمله را طوری می‌گفت که معلوم بود خیلی تعجب کرده که خودش را در آن عکس‌ها و فیلم‌ها می‌دیده. انگار بیشتر باور داشت نبوده و وقتی می‌دید بوده ذهنش به هم می‌ریخت و تعجبش بالا می‌گرفت.
آن روزها دانسته بودم این وضعیت ماست با مادربزرگ تا وقتی که هست، و بدِ ماجرا این‌جا بود که مادر و خاله‌هایم در کتشان نمی‌رفت که نمی‌رفت.
هربار به طریقی می‌خواستند به پیرزن ساده‌ی مهربان زندگی‌ام ثابت کنند که حواسش جمع است و همه‌چیز را به خاطر دارد و بیچاره مادربزرگ که نمی‌دانست چه شده و خیلی وقت‌ها هم یادش می‌رفت اصلا ما که هستیم.
می‌دیدمش که در میان جمع‌های خانوادگی گوشه‌ای آرام می‌نشست و خوب و با دقت یکی یکی‌مان را برانداز می‌کرد. انگار هفت پشت غریبه باشد و جدا از این جمع و خانواده.
دلم نمی‌آمد. می‌رفتم می‌نشستم کنارش و بغلش می‌کردم. مهربان و صمیمی لبخند می‌زد و وقتی می‌پرسیدم:
_ می‌دونی من کی‌ام؟
می‌گفت:
_ من چه میدونم.
با خنده می‌گفت و خجالت. نمی‌دانست و باز تحویلم می‌گرفت و او هم بغلم می‌کرد و به رویم خنده می زد.
بهش می‌گفتم نوه‌ات هستم. دختر دخترت سیمین. هانی زیر لب زمزمه می‌کرد با نهایت تعجب و تردید، که می‌فهمیدم مادرم را هم به خاطر ندارد.
فقط خاله بزرگم را می‌شناخت که کنارش زندگی می‌کرد و هر روز ضبط و ربطش می‌کرد. هرچند نمی‌دانستم اصلا می‌داند دخترش است یا به عادت هم‌زیستی نامش را به خاطر دارد و بهانه‌اش را می‌گیرد..
باز این دو پسربچه آتش سوزانده‌اند. صدای فروریختن چیزی وادارم میکند به سمت اتاقشان بدوم. وارد اتاق که می‌شوم می‌بینم میز تحریرشان کله‌پا شده و تمام مدادرنگی‌ها و دفترها پخش زمین است. جامدادی سفالی رو میز خرد و خاکشیر شده و آبرنگ‌ها فرششان را رنگی کرده. آه از نهادم بلند می‌شود. خودشان می‌دانند چه کرده‌اند و قبل از اینکه فریادم برای بار چندم بلند شود از اتاق می‌دوند بیرون. مشغول تمیز کردن اتاقم، اما همه حواسم به بیرون و پیش آن دو وروجک است، آرام پچ‌پچ می‌کنند و همدیگر را مقصر این خراب‌کاری می‌دانند.
خنده‌ام می‌گیرد. خودم هم از اینکه دعوایشان کنم ناراحت می‌شوم ولی مگر می‌گذارند نفس بکشم؟
صدایشان را می‌شنوم که بلند داد می‌زنند:
_مامااااان، بو سوختنی میاد.
با عجله از اتاق بیرون می‌روم که ریز ریز می‌خندند و فرار می‌کنند به اتاقشان و در را هم قفل می‌کنند.
_جمع کنید اتاقو، نیم ساعت دیگه میام اونجا، همه چی باید سرجاش باشه.
نگاهی به قرمه جا افتاده‌ام می‌اندازم، حسابی رنگ و لعاب گرفته، اما من دلم لک زده برای قرمه‌سبزی‌های بی‌نظیر مادربزرگ. قرمه‌هایی که مختص خودش بود و یک فامیل عاشق طعم و رنگ و لعاب و عطرش بودند و می‌دانستم دیگر هرگز طعم‌شان را نخواهم چشید.
برای پولکی‌هایی که بچگی‌هایم برایم درست می‌کرد برای ساکت کردن و سرگرم کردنم وقتی وبالش می‌شدم و کل آشپزخانه‌اش را برهم می زدم.
آن‌وقت‌ها گاهی به مادربزرگ خیره می‌شدم و خوب می‌دانستم یادش نیست روزی که پدربزرگ یک عالمه بادکنک و آدامس و شکلات برایم گرفته بود، نشست و هر هفت رنگ بادکنکم را باد کرد و با نخ برایم به چوب بست چون گفته بودم می‌خواهم مثل بادکنک فروش‌های دوره‌گرد همه‌ی بادکنک‌هایم را به چوب بزنم و کل حیاط را بدوم.
بعدتر که پدربزرگ فوت شد تازه ماجرای اصلی شروع شد. هر روز منتظر پیرمرد بود که بیاید خانه برایش چایی بریزد و دوتا غر بزند. اما پدربزرگ نمی‌آمد و مادربزرگ هی پیش خودش نچ‌نچ می‌کرد که:
_ آقات نیومد. معلوم نیست کجا مونده.
و وقتی می‌گفتیم مرده، چند ماه است که مرده.. چشمانش گرد می‌شد و انگار که برای بار اول خبر را بشنود می‌زد زیر گریه و می‌گفت چرا به من نگفتید.
این اواخر دیگر نمی‌گفتیم مرده. می‌گفتیم هنوز نیامده خانه. اگر از دست پیرمرد عصبانی می‌ماند که دیر کرده و بی‌فکر است و خانه نمی‌آید بهتر بود تا هر روز مرگش را ببیند و از نو عزاداری کند.
هرچند باز هم گاه گداری بعضی‌ها که نمی‌دانستند یادش می‌آوردند و باز داغش نو می‌شد. هر بار می‌رفت به فکر و غصه میخورد و آرام آرام اشک می‌ریخت. بین خودمان سپرده بودیم این خبط و خطا تکرار نشود اما گاهی یا از دستمان در می‌رفت یا غریبه‌ای یادآوریش می‌کرد. یک وقت‌هایی می‌دیدم گوشه‌ای نشسته و ریز ریز گریه میکند و آرام اشک‌هایش را پاک میکند. می‌پرسیدم چه شده؟ می‌گفت:
_آقات مرده..خبر داری؟ به من نگفتن. منو نبردن سر خاکش..
روزهای غریبی بود.
انگار خاطرات رنگی کودکیم که عجیب با او پیوند خورده بود یتیم شده بودند. یادش نمی‌آمد وقتی زخمی و اشک‌آلود از بازی های کودکانه‌ام به آغوشش پناه می‌بردم برایم دوا گلی می‌زد و نازم را می‌خرید. یادش نبود وقتی می‌گفتم فلفل غذا را کمتر بریز، بخاطر من نصفش را جدا می‌کرد و کنار می‌گذاشت تا غذا تند نشود. یادش نبود مادر این بچه‌ها و بزرگ این خانواده‌ای است که دور هم جمع شده‌اند و حرف می‌زنند و شلوغ می‌کنند و خودش چون غریبه‌ای نشسته و در عجب است از این آدم‌ها.. چقدر جایش در میهمانی امشبم خالیست..
موبایل باز هم زنگ میخورد. بچه‌ها در اتاق‌اند و معلوم نیست دارند چکار می‌کنند. باز هم همسرم است، الو را که می‌گویم خودش از پشت گوشی فورا توجیه میکند:
_چیزی یادم نرفته، زغال‌اخته دیدم، بگیرم برات؟
پوست لبم را می‌جوم، خنده‌ام گرفته. زغال‌اخته کد دوران دوستی‌مان بود. هروقت حرفمان می‌شد با همین آشتی می‌کردیم. صدایش دوباره می‌پیچد توی گوشم:
_بگیرم برات؟
_بگیر.
_پس آشتی؟
_مگه قهر بودم؟
تک خنده‌ای می‌زند.
_نمی‌دونم، عصبانی بودی آخه.. تا یه ربع دیگه خونم، خودم میام کمکت هرچی مونده جمع می‌کنیم قبل اومدنشون. راستی گفتی انجیر بگیرم یا نگیرم؟
برای با پنجم است که می‌پرسد. عصبانی نمی‌شوم ولی نگرانم میکند.
_بگیر.
هنوز گوشی را قطع نکرده یکی از وروجک‌ها سر می‌رسد:
_بابا بود؟ کی میاد؟
_میاد الان، جمع کردین اتاقو؟
_داریم جمع می‌کنیم. برم بستنی بردارم؟
_بردار کیان، فقط پیش‌دستی یادت نره، بستنی نریزین رو فرش، الان مهمونا میرسن.
با چشم‌ها‌ی درشت و متعجبش نگاهم میکند.
_من کاوه‌ام مامان!
_چه میدونم، چه حسن کچل چه کچل حسن.
می‌خندد. شیفته این خنده‌هایشان هستم.
کاش مادربزرگ بود..ذهنم هنوز هم پرت خاطرات خوبم با اوست. خاطرات شیرین و روزهای آخرش..
تابستان سال کرونا بود، دایی کوچکترم گفته بود حال مامان خوب نیست، مادر و خاله‌ام تصمیم داشتند بروند جنوب ببینندش. من مانده بود میان گرفتاری‌های زندگی که آیا بروم یا نروم. آخرش هم نرفتنم پیروز شد. اما هنوز موعد رفتن مادر و خاله نرسیده، خبر آمد مادربزرگ رفت که رفت..
از آن روز تا به حال پیش خودم فکر می‌کنم روح آزاد شده‌اش از بند تن، ما را به خاطر دارد؟ من را می‌بیند؟ خاطرات رنگارنگ کودکیم با خودش را بخاطر آورده؟ حالا که رفته و نور شده، این سال‌های آخر بی‌خاطرگی را درک میکند؟
منگ و گیج و حیران می‌شوم. مثل بادبادک‌های کودکی‌ام وقتی نخ‌شان از دستم رها می‌شد.
چیزی چنگ می‌اندازد به گلویم. دستم می‌لرزد و به سختی شماره همسرم را می‌گیرم. خودم هم نمی‌دانم چرا، می‌دانم نزدیک خانه است و الان است که برسد اما انگار دلم قرار ندارد. صدایش را که می‌شنوم آرام می‌شوم و نفسی آسوده می‌کشم، ولی به محض پایان مکالمه دکترهای مغز و اعصاب را سرچ می‌کنم.
دوقلوها از اتاقشان زده‌اند بیرون و از قیافه‌شان معلوم است عوض جمع کردن اتاق، باز هم خراب‌کاری جدیدی به بار آورده‌اند.
قرمه‌سبزی هم‌چنان در حال قل زدن است و کارهای خانه تلنبار مانده و مهمان‌ها تا دقایقی دیگر می‌رسند، اما دیگر عصبانی نیستم. حواسم به در ورودی جمع می‌شود و لبخندم کش می‌آید.
صدای چرخش کلید قشنگ‌ترین صدایی است که امروز می‌شنوم.
