(حماسه قطز_ بخش سوم)

فردا ان روز ، زمانی که علی یار در خانه نبود ، سر وکله ابن الزعیم پیدا شد . با چشمانی بی روح و امید به سویم امد، با خشم و غضب خطاب به من گفت : ( حیف ان دینار ها ، که برای خریدن تو از دست دادم ). همچون پیش ، کمربندش را در اورد و با خشم بر تنم کوبید .دیگر از او نمی ترسیدم ؛ دیگر اورا مردی وحشی نه، بلکه مردی سر شکسته و اندوهگین می دیدم . او پی در پی کمربند را به تنم می کوبید، ولیکن مانع او نمی شدم و از خود ضعفی نشان نمی دادم . از درون ، خود را مقصر ان زن مجنون می دانستم . او دوباره کمربند را بالا برد ولی این بار ، کمربند به جای تن من، بر پیکر علی یار فرود امد ؛ او خود را بین ما قرار داده بود .ابن الزعیم باشدیدن او ، شوکه چند قدمی به عقب رفت و به دستانش نگریست ؛ گویی باورش نمی شد ، علی یار را زده باشد . علی یار با صدایی خش دار وگرفته گفت :( او را از تو می خرم ). ابن الزعیم با پوزخندی پاسخش داد و گفتش : ( او را به تو نخواهم فروخت ). علی یار به سویم بازگشت و گفت : ( دیگر نمی توانم پا در این خانه بگذارم ولیکن، دوست دارم با من همراه شوی برادر . خود چه می گویی؟). پاسخش دادم :( هر کجا که بروی ، با تو خواهم امد ).
ابن الزعیم با شنیدن این سخنان خشمگین تر شد ؛ به سویم یورش اورد و گفت :( این که به مکتب رفتی و بر اسب نشستی ، سبب شده از یاد ببری که هستی و چه هستی ! تو برده من ، و مال منی، مال ابن الزعیم !). علی یار دوباره از او خواست مرا به او بفروشد ولی ابن الزعیم در پاسخ به او ، او را از خانه بیرون کرد. علی یار در اخرین لحظه از پست درب خطاب به من فریاد زد :( نگران نباش، برای امدنت خواهم امد ).
ابن الزعیم یک روز کامل، مرا بی آب و خوراک در انبار گرفتار کرد. یاقوته چند بار تلاش کرد کمی خوراک به من برساند، ولی بیهوده بود.چنان که هوا روشن شد ، مرا با خود به بازار برده فروشی برد. از مسیر خانه تا بازار ، هیچ سخن نگفت . به بازارکه رسیدیم ، در میان جمعیت چشمم به علی یار افتاد ؛ امید به دل سیاهم افتاد و شادمان شدم .
برای دومین بار بر روی ان سکو ایستادم و مناظره اغاز شد .مناطره تا جایی پیش رفت که تنها علی یار و دو مرد دیگر مانده بودند، ولیکن پیروز میدان ،علی یار بود. ابن الزعیم دیگر چیزی نگفت ، اینبار فریاد نزد یا کمربندش را نگشود . پولش را گرفت با کوهی از غم بر پشتش ، مسیر آمده را بازگشت و پس از مدتی ، با همسر دوم و فرزندانش ، برای همیشه از دمشق رفت و دیگر او را هرگز ندیدم .
علی یار یکی از افراد حاکم ایوبی دمشق،(الملك المعظم عیسی) بود.او مرا با خود به آنجا برد و کمکم کرد به مراتب ،از سرباز بودن ، به فرماندهی برسم . تمام زندگی ام را وقف این مسیر کردم ؛ از طلوع تا غروب شمشیر می زدم و خستگی و تنبلی به تن راه نمی دادم . علی یار نه تنها برادر ، دوستم و استادم ، بلکه تمام خانواده ام بود . ما باهم تمام روز را شمشیر میزدیم ، بر اسب هایمان می تاختیم و شورش ها و غارت گر ها را سرکوب می کردیم .
ولیکن یک روز به خودم آمدم و دیدم ،دمشق برایم تنگ شده .… هر روز که به لشکر نگاه میکردم، میدیدم که بالهایم بسته است و نمیتوانم کارهای بزرگ انجام دهم. فرماندهان ارشد، من را تنها به چشم یک فرمانده مملوک میدیدند، کسی که که باید اطاعت کند و هیچگاه، نتواند فراتر از آنچه به او سپرده شده، حرکت کند .
پس از اتمام یافتن کار ها در محل تمرین و آموزش به ممالیک جدید ، به همراه علی یار بر اسب هایمان نشستیم و دردشت غوطه کمی اسب سواری کردیم . به او گفتم :(می خواهم به مصر بروم برادر علی یار ).چنان که گویی سخنم را به شوخی گرفته باشد ، خندید و گفت :( خب برو ،خدا به همراهت !). من نیز لبخندی زدم و ادامه دادم :( برایم کافی نیست… اینجا بالهایم بسته است ، نمیتوانم کارهای بزرگ انجام دهم .هر روز که در لشکر قدم میزنم، حس میکنم ، محدودیت را !). علی یار پاسخم داد :( مصر سرزمین غریبی است برادر .دیگر هم ، می خواهی تنها بروی ؟ می دانی دست و پای من بسته است و نمی توانم همراهیت کنم).
نه من جز او ، و نه او جز من کسی را نداشت . او مرا خریده بود ، آموزشم داده بود و مرا به اینجا رسانده بود ، این خودخواهی نبود ؟ بود .در این افکارات بودم که گفت :( تو آزادی برادر . هر چه می خواهی بکن ، بال هایت را باز کن ، و به هر کجا می خواهی پرواز کن . ولیکن از یاد مبر ، درب این خانه تا ابد به رویت باز است ، برادر ). او را به آغوش کشیدم . زمان پرواز بود.
فردا آن روز ، نامه ای رسمی از امیر دمشق گرفتم . همان تکه کاغذ کوچک، خود حکم بالهایی است که میتوانستد مرا کمی بالا ببرند. امیر، محافظانی برایم فرستاد تا در مسیر طولانی و پرخطر مصر، مرا همراهی کنند و در برابر راهزنان ، تنها نباشم. از علی یار خدا حافظی کردم و محکم او را در آغوش کشیدم ؛ من داشتم خانه ی امن و آرامم را ترک می کردم ، برای هدفم . بر پشت اسبم کایا نشستم و در آخرین لحظه خطاب به علی یار گفتم :( دوباره یکدیگر را خواهیم دید ؟). لبخندی زد و گفت :( هر چه خدا بخواهد ، همان می شود ).
قصر مصر از را از دور می دیدم ؛ همچون قصر دمشق ، عظیم و زیبا بود ولیکن به پای قصر گرگانچ نمی رسید . دیوار هایی ضخیم و برج های متعددی داشت .برج ها و دیواره های ان را با گچ بری ،سنگ تراشی و کاشی کاری زینت داده بودند ؛ به طور کلی ، ساختار ان بنای عظیم مرا به یاد سلجوقی ها و معماری خاص انان می انداخت که گویی با عناصر بومی مصری ، ادغام یافته بود . قدمهایم روی خاک مصر که افتاد، حس عجیبی داشتم… ترس، دلهره و کمی امید . میدانستم که اینجا دیگر کسی مرا فقط به چشم مملوک نمیبیند، اما هنوز باید ثابت میکردم که ارزش اعتماد و مسئولیت را دارم. نخست خود را به یکی از حاکمان محلی ، به نام احمد بن یوسف معرفی کردم . او مرا به محلهٔ ممالیک بحری و پایگاه نظامی ایبک برد ؛ جایی که صدای اسبها، شمشیرها و فریاد سربازان، همه جا را پر کرده بود. روزها با مأموریتهای کوچک میگذشت؛ حفاظت از مسیرها، رهبری دستههای نظامی و مقابله با شورشهای پراکنده.
هیچکس را نمی شناختم ؛ همه روزه، ماموریت هایم را به اتمام می رساندم و به پایگاه نظامی باز می گشتم . چندین ماه این چنین گذشت تا این که یک روز، سربازی به دنبالم فرستادند و از من خواستند به قصر بروم . داخل ان عمارت ، بسی از پیرامونش زیباتر ومجلل تر بود .حوضخانه بسیار عظیمی در مرکز سرای اصلی جای داشت که پیرامون ان را با گل و گیاه زینت داده بودند و نگهبانان در جای خود رژه می رفتند . سرباز مرا به اتاق فرمانده آیبک برد ، سلطان اصلی قصر.. .
مدتی پیش ، توران شاه ، سلطان مصر و امیر دمشق ، به دست بیبرس که یکی از همراهان فرمانده آیبک بود به قتل رسید . در دمشق ، ملک ناصر جانشین او شد و در مصر مادر او ، شجر الدر به حکومت رسید . ولیکن حتی زمانی که تورانشاه سلطان مصر بود ، قدرت اصلی در دست آیبک بود ، چه برسد به حالا....
او و فرد دست راستش افشین در اتاق بودند . به او ادای احترام نظامی کردم . او مردی میانسال با قدی متوسط بود ، ولیکن سرشت پاک و نیکی داشت ، این را چشمانش داد می زدند . افشین در سوی راست او ایستاده بود ، هم سن و سال من بود؛ او موهایی بور و ژولیده ،چشمانی گشاد، پوستی گندم گون و نسبت به من ، قد کوتاهی داشت. از تن افشین ، بوی چوب جلا خورده به مشامم می رسید . او مرا کنجکاو می کرد .
فرمانده آیبک نگاهی دقیق به من انداخت و گفت :( شنیدم تازه از دمشق به اینجا آمدی . چه چیزی از دمشق تو را به اینجا کشانیده ؟). پاسخش دادم :( به اینجا آمدهام تا خدمت کنم ، و تواناییهایم را نشان دهم). خندید و گفت :( چرا فکر میکنی اینجا جایی برای توست؟). گفتمش :( من برای رسیدن به هدفم ، هر چه را که داشتم پشت سر گذاشته ام ، هیچ ترسی مرا متوقف نخواهد کرد .این مسیر آسان نیست، اما من انتخابم را کردهام و هیچ چیزی نمیتواند ارادهام را خم کند ). از جای برخواست و چنان که چند قدمی به سویم می آمد گفت :( اگر میخواهی جایگاهی در این سرزمین پیدا کنی، باید فرمانها را بدون تردید اجرا کنی و ارزش اعتماد را نشان دهی).
یلدا عبدالله پور