توهم در کودکان موضوعی بسیار شایع است؛ تا حدی که اگر با یک کودک 3 تا 6 ساله روبرو شوید با احتمال بالایی او از دوستان غیر واقعی خود یا اتفاقاتی که هرگز به وقوع نپیوستهاند سخن خواهد گفت.
این موضوع تا زمانی که حالت بیمار گونه نداشته باشد نه تنها مشکلی ندارد بلکه زمینهی شکوفایی و تواناتر ساختن قوهی تخیل کودک را فراهم میآورد اما زمانی صحبت از اختلال به میان خواهد آمد که علائمی جدی توجهمان را جلب کند، به شرح آنها خواهیم پرداخت. در واقع باید بدانید که تشخیص این اختلال آن هم در کودکان کار بسیار دشواری است.
توهم معمولاً به تنهایی ایجاد نمیشود و میتواند نتیجهی بیماریهای روانی دیگری مانند اسکیزوفرنی کودکان باشد؛ که گاهی در ابتدای مرحلهی تشخیص ممکن است با اوتیسم اشتباه گرفته شود.
البته به این موضوع باید اشاره کرد که اسکیزوفرنیای کودکی تقریباً همان اسکیزوفرنیای دوران جوانی است که چند سالی زودتر بروز پیدا کرده است. طی این بیماری افکار غیر عادی، احساسات غیر واقعی و همچنین رفتارهای عجیب و غریب از کودک سر میزند. این بیماری عموماً ناگهانی ایجاد نمیشود که ریشهی آن را باید یافت.
از علل اسکیزوفرنی در کودکان میتوان به زمینهی ژنتیکی، خوردن داروهایی توسط مادر در دوران بارداری که اثراتی مخرب بر سلامت کودک داشتهاند و … اشاره کرد.
اسکیزوفرنی و سایر اختلالات روانی، بیماریهای پزشکی هستند که منجر به تفکر عجیب، تغییر در ادراکات (بینایی و صدا)، رفتارها و احساسات میشود. اسکیزوفرنی یک بیماری مبتنی بر مغز است که توسط عوامل محیطی مانند مصرف مواد مخدر و استرس بهتر یا بدتر میشود.
در واقع یک بیماری روانی غیر معمول در کودکان خردسال است و در مراحل اولیه آن سخت است. بروز علائم اسکیزوفرنی در کودکان قبل از سن 12 سالگی نادر است. برای کسانی که ممکن است در بزرگسالی به اختلالات روانی یا اسکیزوفرنی مبتلا شوند، شروع به تجربه کردن علائم هشدار دهنده اولیه در دوران بلوغ یا بزرگسالی برای آنها غیر معمول نیست.
زمانی که یک نوجوان علائم هشدار دهنده اولیه روان پریشی را تجربه میکند، پرومروم خوانده میشود. در این مدت، برای کودکان تجربیاتی مانند شنیدن یا دیدن چیزهایی که در آنجا نیستند (توهم) عجیب و نگران کننده است. آگاهی از علائم هشدار دهنده اولیه و ارائه پشتیبانی بسیار مهم است. پرستار بیمار با ارائه مراقبت از کودک شما از بروز خطرات احتمالی ناشی از توهم و هذیان جلوگیری میکند.
بیشتر کودکانی که مبتلا به اسکیزوفرنی هستند، مدتها قبل از بروز علائم روانی مانند توهم، هذیان و تفکر بی نظم، تأخیر در زبان و سایر کارکردها را نشان میدهند. اسکیزوفرنی در بدو تولد به طور زودرس در کودکان علائمی مانند توهم، افکار و احساسات عجیب و رفتارهای غیر طبیعی را نشان میدهد که مانع از توانایی وی در عملکرد و حفظ روابط می شود. اسکیزوفرنی در کودکان میتواند باعث ایجاد موارد زیر در فرزند شما شود:
اولین نشانههای اسکیزوفرنی کودکان:
برخی از این علائم و نشانهها در کودکان مبتلا به اختلالات رشدی مانند طیف گسترده اختلالات رشدی اوتیسم بسیار شایع است. بنابراین پیشگیری چنین اختلالات رشدی باید اولین گام تشخیص باشد.
علائم اسکیزوفرنی در نوجوانان همانند علائم اسکیزوفرنی بزرگسالان است اما تشخیص این بیماری در سن نوجوانی ممکن است کمی دشوارتر باشد. تشخیص علائم اسکیزوفرنی در دوره نوجوانی ممکن است دقیق نباشد چون برخی از نشانههای اولیه این بیماری در نوجوانان با علائم رشد و رفتارهای طبیعی این دوره کاملا شباهت دارند.
رفتارهای طبیعی نوجوانان در دوره نوجوانی عبارتند از:
علائم و نشانههای اختلال در کودکان مبتلا به اسکیزوفرنی با افزایش سن خود را کمکم نشان میدهند. علائم و نشانهها عبارتند از:
اگرچه هنوز علت دقیق اسکیزوفرنی دوران کودکی مشخص نشده است اما وجود برخی عوامل خطر ابتلا به این بیماری را افزایش میدهند.
هذیان: هذیان یکی از نشانههای شایع توهم دوران کودکی است. به سختی میتوان دریافت که آیا یک کودک به اختلال توهم دچار است یا تنها وانمود میکند و از قدرت خیال خود بهره میگیرد.
برای نمونه ممکن است یک کودک با قاطعیت ادعا کند دوستی که در واقع وجود خارجی ندارد او را آزار میدهد، تفکیک این موضوع کاری بس دشوار است چرا که کودکان بازیهای خود را در بستری از خیال انجام میدهد علت این کار این است که غالباً آنها از سطح انرژی بالاتری برخوردار هستند و به هیجان بیشتری نیاز دارند.
رفتار آشفته یا روانگسیخته: تشخیص این حالت به سن کودک بستگی دارد و دشوار است؛ اما روانگسیختگی رفتار موضوعی است که باعث نگرانی والدین و پرستار کودک میشود.
در این زمان این سؤال مطرح میشود که چه رفتارهایی را میتوانیم آشفته بنامیم، از این دست رفتارها میتوان به عدم نشان دادن واکنشی توسط کودک به محرکها، خیرگیهای طولانی مدت و بیدلیل یا حتی نشان دادن واکنشی بسیار شدید به موضوعی که حداقل در ظاهر فاقد هرگونه مشکل به نظر میرسد، اشاره کرد.
این را باید در نظر داشت که این رفتارها در حالتی میتوانند علامت به شمار روند که بارها و بارها تکرار شوند.
جدی گرفتن تصویرهای ذهنی: تصورات و تخیلات زمانی خطرناک به نظر میرسند که کودک تمایزی میان واقعیت و خیال قائل نشود. این امر میتواند علامتی باشد که او واقعاً دچار اختلال توهم است. تخیل بیش از حد به تنهایی باعث نگرانی نیست، اما زمانی که همراه با علائم و نشانههای دیگر باشد، نگرانی را تشدید کرده و لازم است توسط روان پزشک کودک بررسی شود.
بازی درمانی از مهمترین روشها در بهبود اختلال توهم در کودکان به شمار میرود. طی بررسیهای انجام شده به این نتیجه رسیدهاند که شرطی شدن فعال و بازی درمانی، از جمله درمانهای مؤثر است.
در این پروسه انتظار میرود که تا حد قابل قبولی رفتار و گفتار کودک بهبود یابد؛ و متخصصین میکوشند که کودک به درک درستی از شرایط محیطی برسد و بتواند واکنشهای خود را کنترل کند.
درمان دارویی از دیگر راههایی است که توسط روان پزشک کودک به کار گرفته میشود در این روش پرستار کودک بیمار باید توجه داشته باشد که داروها به موقع مصرف شوند تا وقفهای در روند درمان اختلالی ایجاد نشود.
استخدام پرستار بچه برای مراقبت و نگهداری، راه دیگری است که میتوان از فواید آن بهره برد. امروزه شما در هر محدوده ای می توانید پرستار کودک مورد نظر خود را پیدا کنید برای استخدام پرستار کودک نیاوران و دیگر محدوده های تهران می توانید از خدمات موسسات پرستاری بهرهمند شوید.
در حالت عادی نگهداری صحیح از کودکان کار دشواری است و اگر کودک بیمار باشد این کار دشوارتر خواهد بود. این روزها با اشتغال همزمان مادر و پدر این نگرانی برای والدین ایجاد میشود که نگهداری از کودک بیمار خود را به چه شکلی انجام دهند تا میزان استرس آنها دربارهی امنیت، سلامتی، حالات روحی روانی و همچنین تغذیهی فرزندشان کاهش یابد.
در صورت اختلالات و بیماری هایی مانند توهم و اوتیسم، مطمئنترین راه کمک گرفتن از پرستار کودک بیمار یا پرستار کودک اوتیسم است. تا علاوه بر کاهش نگرانی والدین، کودک از مراقبتی آگاهانه برخوردار شود. این موضوع میتواند تا حد بالایی در بهبود بخشیدن به روند درمان مؤثر باشد.