وقتی دچار بریدگی، سوختگی یا هر نوع زخمی میشویم، یکی از مهمترین نگرانیها این است که از کجا بفهمیم زخم عفونت کرده و آیا نیاز به مراجعه به پزشک داریم یا نه. تشخیص بهموقع عفونت زخم میتواند از بروز مشکلات جدیتر، مانند گسترش عفونت به بافتهای عمقی یا حتی خون، جلوگیری کند.
در پاسخ به این پرسش که از کجا بفهمیم زخم عفونت کرده باید گفت هرگونه تغییر غیرعادی در ظاهر زخم، درد مداوم، قرمزی، ترشحات و تب میتواند نشانه عفونت باشد.
اولین گام برای اینکه بفهمیم زخم عفونت کرده یا نه، بررسی تغییرات ظاهری زخم است. زخم سالم معمولاً در روزهای اول کمی قرمز و حساس است اما بهتدریج بهبود پیدا میکند. در مقابل، زخم عفونی علائمی متفاوت دارد:
قرمزی بیش از حد و گسترشیابنده: اگر اطراف زخم قرمز و ملتهب شده و این قرمزی در حال پخش شدن به اطراف باشد، ممکن است نشانه عفونت باشد.
تورم و درد: درد طبیعی زخم باید با گذشت زمان کاهش یابد. اگر درد و تورم بهجای کاهش، بیشتر شود، احتمال عفونت بالاست.
ترشحات غیرعادی: خروج چرک، مایع زرد یا سبز، یا بوی بد از زخم از نشانههای واضح عفونت است.
گرمی موضعی: اگر هنگام لمس، ناحیه اطراف زخم گرمتر از پوست اطراف باشد، احتمال عفونت وجود دارد.
تأخیر در بهبود: زخمی که بیش از حد معمول زمان میبرد تا خوب شود، ممکن است دچار عفونت شده باشد.

گاهی پاسخ به سؤال «از کجا بفهمیم زخم عفونت کرده» فقط با نگاه کردن به زخم مشخص نمیشود. در برخی موارد، بدن با علائم عمومی واکنش نشان میدهد، از جمله:
تب و لرز: بالا رفتن دمای بدن نشانهای است که سیستم ایمنی در حال مقابله با عفونت است.
احساس ضعف و خستگی: بدن برای مبارزه با میکروبها انرژی زیادی مصرف میکند، بنابراین احساس بیحالی طبیعی است.
تورم غدد لنفاوی: در عفونتهای شدیدتر، غدد لنفاوی نزدیک محل زخم (مثلاً زیر بغل، کشاله ران یا گردن) متورم میشوند.
اگر هر یک از این علائم را مشاهده کردید، باید بدانید که زخم ممکن است عفونت کرده باشد و مراجعه به پزشک ضروری است.
برای درک بهتر اینکه از کجا بفهمیم زخم عفونت کرده، لازم است بدانیم چه عواملی باعث ایجاد عفونت در زخمها میشوند. برخی از دلایل رایج عبارتاند از:
عدم رعایت بهداشت: تماس دست آلوده یا وسایل غیر استریل با زخم میتواند باکتریها را وارد بدن کند.
پوشش نامناسب زخم: اگر پانسمان زخم خیلی زود برداشته شود یا هوا و آلودگی به آن برسد، احتمال عفونت بیشتر میشود.
سیستم ایمنی ضعیف: افراد مبتلا به دیابت، بیماران مزمن یا کسانی که داروهای سرکوبکننده ایمنی مصرف میکنند، بیشتر در معرض عفونت زخم قرار دارند.
جسم خارجی در زخم: وجود خاک، شیشه یا تکه فلز در زخم محیطی مناسب برای رشد میکروبها فراهم میکند.

اگر متوجه شدید که زخم عفونت کرده و آن را درمان نکنید، ممکن است مشکلات جدی بهوجود بیاید. عفونتهای سطحی میتوانند به بافتهای عمیقتر نفوذ کنند و بیماریهایی مثل سلولیت یا آبسه ایجاد کنند. در موارد شدیدتر، باکتریها وارد جریان خون شده و باعث عفونت خونی (سپسیس) میشوند که یک وضعیت اورژانسی است. بنابراین، نادیده گرفتن نشانههای هشداردهنده میتواند خطرناک باشد.
اگر شک دارید و نمیدانید زخم عفونت کرده یا نه، پزشک با معاینه دقیق میتواند تشخیص دهد. در برخی موارد، ممکن است آزمایشهای زیر انجام شود:
کشت ترشحات زخم: برای شناسایی نوع باکتری و انتخاب آنتیبیوتیک مناسب.
آزمایش خون: بررسی میزان گلبولهای سفید و نشانههای التهاب.
تصویربرداری (در موارد خاص): اگر احتمال گسترش عفونت به استخوان یا بافتهای عمیق وجود داشته باشد.
اگر مطمئن شدید که زخم عفونت کرده است، درمان باید سریع آغاز شود تا عفونت گسترش پیدا نکند. روشهای درمانی معمول شامل موارد زیر است:
تمیز کردن زخم: شستوشو با محلول نمکی یا آنتیسپتیک برای خارج کردن آلودگیها.
مصرف آنتیبیوتیک: بسته به شدت عفونت، ممکن است پزشک آنتیبیوتیک خوراکی یا تزریقی تجویز کند.
تخلیه چرک: در صورت تشکیل آبسه، نیاز به تخلیه ترشحات وجود دارد.
پانسمان مناسب: استفاده از پانسمان تمیز و استریل برای محافظت از زخم و جلوگیری از ورود باکتریها.
برای درمان زخم عفونی به کلینیک زخم مراجعه کنید. woundi.com/infected-wound
پیشگیری همیشه بهتر از درمان است. برای اینکه کار به جایی نرسد که بخواهید بپرسید از کجا بفهمیم زخم عفونت کرده، بهتر است این توصیهها را جدی بگیرید:
زخم را بلافاصله با آب و صابون ملایم بشویید.
از ضدعفونیکنندههای مناسب مانند بتادین استفاده کنید.
زخم را با گاز استریل بپوشانید و روزانه پانسمان را عوض کنید.
از کندن پوسته زخم یا دستکاری آن خودداری کنید.
در صورت بروز علائم غیرعادی، سریعاً به پزشک مراجعه کنید.

گاهی زخمهای کوچک در خانه بهخوبی درمان میشوند، اما در موارد زیر حتماً باید پزشک آن را بررسی کند:
زخم در حال بزرگتر شدن است یا ترشحات دارد.
تب یا درد شدید دارید.
زخم در اطراف مفصل یا استخوان است.
سیستم ایمنی ضعیفی دارید یا دیابت دارید.