سال‌ها به ما گفته بودند: «همه‌چیز را به فضای ابری (Cloud) بسپارید؛ آنجا امن است، همیشه در دسترس است و نیازی به نگرانی نیست.» من هم مثل خیلی‌های دیگر این دروغ شیرین را باور کردم. زندگی دیجیتال من بین ده‌ها سرویس معروف و پر زرق‌وبرق پخش شده بود. اما یک روز به خودم آمدم و دیدم نه تنها صاحب اطلاعاتم نیستم، بلکه با هر اتفاق کوچکی، دسترسی‌ام به کل زندگی‌ام قطع می‌شود و هر ماه باید ده‌ها دلار حق اشتراک بپردازم!
من چرخ را دوباره اختراع کردم، چون چرخ‌های قبلی یا پنچر می‌شدند، یا به سرقت می‌رفتند، یا در جاده‌های ایران اصلاً حرکت نمی‌کردند!
ترکیب فجایع قطعی اینترنت، هزینه‌های دلاری و دغدغه‌ی حریم خصوصی، مرا به یک تصمیم قطعی رساند: «باید همه‌چیز را خودم بسازم و روی سرور خودم نگه دارم.»
به عنوان یک توسعه‌دهنده، دست به کار شدم و با استفاده از Node.js و دیتابیس هوشمند SQLite، سیستم‌عامل شخصی خودم را با نام Savely OS خلق کردم. اما چرا دقیقاً ۱۶ ماژول؟ چون برای هر کدام از آن‌ها، یک درد و کلافگی واقعی را در سرویس‌های دیگر تجربه کرده بودم:
داستان تولد ۱۶ ماژول سیولی (دردها و درمان‌ها)
۱. مدیریت وظایف (Tasks): فرار از پراکندگی Trello و Todoist مشکل: برای کارهای لیستی باید از Todoist استفاده می‌کردم (که برای یک آلارم ساده پول می‌خواست!) و برای پروژه‌ها از Trello. پریدن بین این دو تمرکزم را نابود می‌کرد.
راه‌حل در سیولی: هر دو را ترکیب کردم. حالا کارهایم را با سه نمای لیستی، کانبان (Kanban) و ماتریس آیزنهاور در یکجا برنامه‌ریزی و اولویت‌بندی می‌کنم.
۲. گاوصندوق رمز عبور (Vault): فاجعه هک شدن LastPass مشکل: وقتی خبر هک شدن متوالی سرورهای LastPass منتشر شد، عرق سرد روی پیشانی‌ام می نشست. دیتابیسی که قرار بود امن‌ترین جای دنیا باشد، لو رفته بود!
راه‌حل در سیولی: گاوصندوقی ساختم که پسوردها را با الگوریتم AES-256 روی سرورِ شخصِ خودم رمزنگاری می‌کند. حتی یک افزونه مرورگر هم برایش نوشتم تا فرم‌ها را اتوماتیک پر کند. حالا هکرها باید سرور شخصی مرا پیدا کنند، نه یک سرور عمومی را!
۳. یادداشت‌های هوشمند: تحریم‌های Notion و اختلال Google Keep مشکل: Notion به شدت کند بود و بدون اینترنت عملاً از کار می‌افتاد. Google Keep هم با هر اختلال اینترنتی در ایران قطع می‌شد.
راه‌حل در سیولی: یک ویرایشگر قدرتمند با پشتیبانی کامل از txt و Markdown ساختم که کاملاً آفلاین کار می‌کند و با لینک‌دهی داخلی، یادداشت‌هایم را به هم متصل می‌کند.
۴. گراف دانش (Knowledge Graph): هزینه همگام‌سازی Obsidian مشکل: ابزارهایی مثل Obsidian عالی بودند، اما برای سینک کردن یادداشت‌ها بین موبایل و لپ‌تاپ باید هزینه‌های سنگین می‌دادم یا با خطاهای فضاهای ابری مثل درایو می‌جنگیدم.
راه‌حل در سیولی: سیستم گراف دانش را تحت وب (و سلف-هاست) نوشتم. حالا ارتباط بصری بین ایده‌هایم را همه‌جا و به صورت آنی می‌بینم.
۵. مدیریت بوکمارک: مرگ خاموش Pocket و Instapaper مشکل: لینک‌های مهمی که برای مطالعه آفلاین ذخیره کرده بودم، با تحریم‌ها یا داون شدن این سرویس‌ها از بین رفتند.
راه‌حل در سیولی: وب‌کلیپر اختصاصی خودم را ساختم. یک کلیک در مرورگر، و کل متن مقاله برای همیشه در دیتابیس خودم ذخیره می‌شود.
۶. فایل‌منیجر اختصاصی: گم شدن فایل‌ها در Dropbox مشکل: فایل‌هایم بین Google Drive، Dropbox و هارد سیستمم آن‌قدر پخش‌وپلا بود که پیدا کردن یک عکس یا سند کاری ساعت‌ها زمان می‌برد.
راه‌حل در سیولی: یک فایل‌منیجر تحت وب مستقیماً داخل سیستم تعبیه کردم تا فایل‌هایم را دقیقاً در کنار یادداشت‌ها و تسک‌هایم آپلود و مدیریت کنم.
۷. کوتاه‌کننده لینک اختصاصی: دامنه‌های مسدود شده TinyURL و Bitly مشکل: لینک‌های مهمی که به مشتریان می‌دادم، چند ماه بعد به دلیل فیلترینگ یا تغییر سیاست‌های این سایت‌ها از کار می‌افتادند (ارور ۴۰۴).
راه‌حل در سیولی: ماژول کوتاه‌کننده لینک با دامنه خودم را ساختم تا هم آمار کلیک‌ها دست خودم باشد و هم هیچ لینکی هرگز نمیرد.
۸. امور مالی: بیگانگی YNAB و Wallet با ریال و کریپتو مشکل: اپلیکیشن‌های مالی خارجی نه واحد پول ما (تومان/ریال) را درست می‌فهمیدند و نه می‌شد در کنار حساب بانکی، دارایی‌های رمزارز (Crypto) را در آن‌ها مدیریت کرد.
راه‌حل در سیولی: یک سیستم حسابداری شخصی و بودجه‌بندی همه‌فهم نوشتم که با تمام ارزها و نیازهای روزمره من سازگار است.
۹. اتاق تمرکز (Focus): حواس‌پرتی با موبایل مشکل: برای استفاده از تکنیک پومودورو باید اپلیکیشن موبایلم (مثل Forest) را باز می‌کردم و همین کار باعث می‌شد نوتیفیکیشن‌های اینستاگرام حواسم را پرت کند.
راه‌حل در سیولی: تایمر پومودورو را با صداهای آرام‌بخش محیطی (صدای باران و جنگل) مستقیماً به داشبورد دسکتاپم آوردم تا برای تمرکز عمیق، نیازی به دست زدن به موبایل نباشد.
۱۰. ردیاب سلامت: دیتای حبس شده در اکوسیستم‌ها مشکل: اطلاعات وزنم در یک اپلیکیشن بود، یادآور قرص‌هایم در اپلیکیشنی دیگر و کیفیت خوابم جای دیگر. هیچ دید جامعی به سلامتم نداشتم.
راه‌حل در سیولی: ماژول سلامت را اضافه کردم تا وزن، خواب و یادآور داروهایم دقیقاً در همان سیستمی باشد که کارهایم را مدیریت می‌کنم.
۱۱. اهداف و عادات (Habits): زنجیره‌های پاره شده مشکل: اپ‌های عادت‌ساز (مثل Loop Habit) عالی‌اند، اما اگر یک روز فراموش می‌کردم اپ را باز کنم، کل زنجیره (Streak) من نابود می‌شد.
راه‌حل در سیولی: چون داشبورد سیولی اولین چیزی است که صبح‌ها باز می‌کنم، تیک زدن عادات روزانه مستقیماً جلوی چشمم است و استمرارم حفظ می‌شود.
۱۲. ژورنال و خاطرات: ترس از نقض حریم خصوصی مشکل: نوشتن افکار شخصی، احساسات و خاطرات در اپلیکیشن‌های تجاری (مثل Day One) همیشه حس ناامنی به من می‌داد.
راه‌حل در سیولی: ژورنال شخصی و Mood Tracker (ثبت خلق‌وخو) را ساختم که دیتای آن با Master Password خودم قفل می‌شود.
۱۳. تقویم چندگانه: بیگانگی تقویم گوگل با فرهنگ ما مشکل: Google Calendar هرگز مناسبت‌های ملی و تعطیلات ما را یکپارچه نشان نمی‌داد و پشتیبانی درستی از تاریخ شمسی نداشت.
راه‌حل در سیولی: تقویمی ساختم که به صورت همزمان تقویم شمسی، میلادی و قمری را با هم پشتیبانی می‌کند.
۱۴. مدیریت مخاطبین (CRM شخصی): فراتر از یک دفترچه تلفن مشکل: Google Contacts فقط یک دفترچه تلفن ساده است. من می‌خواستم بدانم فلان مشتری در چه تاریخی چه پولی داده یا چه یادداشتی درباره‌اش نوشته‌ام.
راه‌حل در سیولی: یک CRM شخصی ساختم که هر مخاطب در آن به یادداشت‌ها، پروژه‌ها و تراکنش‌های مالی‌اش متصل (Link) می‌شود.
۱۵. مدیریت کلیپ‌بورد: کدهای از دست رفته مشکل: بارها پیش می‌آمد که یک تکه کد یا متن مهم را کپی می‌کردم، اما با کپی کردن یک متن جدید، متن قبلی برای همیشه محو می‌شد.
راه‌حل در سیولی: ماژول کلیپ‌بورد، تاریخچه متن‌های کپی‌شده من را نگه می‌دارد تا همیشه با یک کلیک به آن‌ها دسترسی داشته باشم.
۱۶. وضعیت آب‌وهوا: سایت‌های سنگین و پر از تبلیغ مشکل: برای چک کردن آب‌وهوای ساده باید سایت‌های سنگینی مثل Accuweather را با ده‌ها تبلیغ پاپ‌آپ باز می‌کردم.
راه‌حل در سیولی: یک ویجت سبک، دقیق و یکپارچه در داشبورد ساختم تا هر روز صبح قبل از شروع کار، وضعیت را ببینم.
لذت‌بخش‌ترین بخش این سیستم، معماری دیتابیس (SQLite) آن است. من به جای درگیری با نصب دیتابیس‌های پیچیده مثل MySQL، حالا می‌توانم از کل این ۱۶ ماژول، تمام یادداشت‌ها، رمزها و فایل‌هایم تنها در قالب یک فایل یکپارچه .sqlite بک‌آپ بگیرم! نصب آن روی سرور لینوکسی یا سرویس‌هایی مثل لیارا کمتر از ۱ دقیقه زمان می‌برد.
من این سیستم‌عامل شخصی را برای درمان دردهای خودم ساختم، اما حالا آن را توسعه داده‌ام تا شما هم کنترل زندگی دیجیتال خود را پس بگیرید.
اگر شما هم از اپلیکیشن‌های پراکنده، ترس از هک شدن، قطعی اینترنت و هزینه‌های دلاری خسته شده‌اید، می‌توانید نسخه ویندوزی (آفلاین) آن را کاملاً رایگان تست کنید. اگر از امکاناتش لذت بردید، برای تجربه همگام‌سازی بین موبایل و لپ‌تاپ، نسخه تحت وب (سلف-هاست) را روی سرور یا هاست خودتان راه‌اندازی کنید.
مالک داده‌های خود باشید؛ نه صرفاً یک کاربر بی‌دفاع در سرورهای دیگران!
