گروهی از روانشناسان پرخاشگری را رفتاری می دانند که به دیگران آسیب می رساند یا بالقوه می تواند آسیب برساند. پرخاشگری ممکن است بدنی باشد (زدن – لگد زدن – گاز زدن) یا لفظی (فریاد زدن، رنجاندن) یا به صورت تجاوز به حقوق دیگران (چیزی را به زور گرفتن).
خشم حالت هیجانی شدید و برانگیختگی جسمی است که در هنگام روبرو شدن با محرک های نامناسب محیطی بوجود می آید و احساسی است که همه کودکان آن را تجربه می کنند و پرخاشگری بروز این هیجان به شکل رفتار می باشد و بیشتر در زمانی خود را نشان می دهد که بیان کلامی هیجان خشم به هر دلیلی وجود نداشته باشد.افرا کلینیک آماده ارائه این روش ها برای شما عزیزان می باشد.
از شوخی کمک بگیرید
شوخی یک پادزهر خوب برای خشم است، به کودک خود کمک کنید تا حتی در موقعیت های سخت و دشوار بعد شوخی آن را هم ببیند مثلا به او بگوئید آیا می توانی چیز خنده داری راجع به این موضوع پیدا کنی؟
محدوده رفتار پرخاشگرانه را مشخص کنید
از آنجایی که کودک می بایست بداند خشم یک هیجان طبیعی است اما باید به شیوه درست آن را بروز داد پس با مشخص کردن محئوئه آن می توان هم طبیعی بودن آن و هم نحوی بروز آن را نشان داد، مثلا به کودک بگوئید، شکستن وسایل یا فریاد زدن و قشقرق به پا کردن ممنوع است اما صحبت راجع به موضوع، کشیدن نقاشی یا پاره کردن یا خط خطی برگه نقاشی، دور شدن از صحنه خشم و یا کمک گرفتن را می توانی انجام دهی
نحوه سخن گفتن با خود را به کودک در هنگام خشم یاد دهید
کودک را متوجه این موضوع کنید گفتگوی دورنی روی شدت احساس خشم اثر دارد مثلا بگوئید این صحبت ها ما رو عصبانی تر می کند" او از قصد این کار رو با من کرده" یا "او می خواد منو مسخره بکنه" و صحبت هایی مثل "آرام باش بعدا در موردش باهاش حرف می زنی" یا "این ارزش نداره به خاطرش خودم را ناراحت کنم"
البته گاهی میزان خشم کودک به حدی است که این تکنیک ها نمی تواند باعث کنترل خشم کودک شود و کودک نیاز به کمک بالینی از یک متخصص را دارد و درمان های رایج برای پرخاشگری کودکان شامل موارد زیر است
قصه درمانی
با توجه به اهمیت آموزش بیان احساسات و آنچه باعث رنجش کودک در کنترل خشم می شود شیوه درمانی به نام روایت درمانی ابداع شده است که در آن از کودک خواسته می شود تا در مورد عروسک های اتاق درمان یا نقاشی که کشیده داستان بگوید تا از این طریق کودک بتواند خشم خود را به شیوه های مناسب تری ابراز کند و با مداخلات به موقع پرخاشگری کودک را درمان کند
بازی درمانی
بازی با کودک به ویژه در محیط درمان کمک زیادی به کودک می کند چرا که کودک به سرعن در این محیط غرق شده و آنچه او را رنج می دهد نمایان می شود و درمانگر به شیوه های مختلف از جمله شن بازی تلاش می کند کودک به خود ابرازی بپردازد تا بتواند احساس کنترل بیشتر بر مشکل خود داشته باشد، بازی هایی که کودک بتواند تخیل خود را در آن بروز دهد اثر درمانی دارد که یکی از موثر ترین آنها شن بازی است
شن بازی واژه ای است که دورا کاف آن را ابداع کرده است در واقع روشی است که از یک سینی یا جعبه شن که در آن عروسک ها و اسباب بازی های کوچک در آن قرار دارد در واقع شن بازی درمانی است غیر کلامی که در آن کودک با ساختن دنیای خود در سینی شن به بیان تعارضات، تمایلات و هیجاناتش می پردازدو در جریان خلق این صحنه توسط کودک درمانگر نقش مشاهده گر صامت را بازی می کند
آموزش آرمیدگی عضلانی
رها کردن بدن از تنش و فشار کمک شایانی به کنترل خشم و رفتارهای پرخاشگرانه می کند، درمانگر با آموزش ریلکسیشن یا آرمیدگی عضلانی به کودک کمک می کند تا در زمانهایی که خشمگین می شود با رها کردن تنش در بخش های مختلف بدن بتواند خود را آرام کند
قرارداد رفتاری
از 3 سالگی کودکان توانایی این را دارند تا با آن ها حل مسئله کرد به همین دلیل زمانی که درمانگر در مورد راه های کنترل خشم با کودک صحبت می کند در انتها می خواهد تا با هم قراردادی ببندد که در صورت کنترل خشم چه امتیازات و در صورت انجام ندادن آن چه محرومیت هایی را تجربه کند.
اگر بر این اعتقاد باشیم که کاهش تمایل کودک به پرخاشگری هدفی ارزشمند است، این کار را چگونه باید انجام دهیم؟
پاداش دادن به نمونه های دیگر رفتار
امکان دیگری که مورد تحقیق قرار گرفته، نادیده گرفتن کودک هنگام نشان دادن رفتار پرخاشگرانه و پاداش دادن به او برای رفتار غیرپرخاشگرانه است. این روش تا اندازه ای مبتنی بر این فرض است که کودکان خردسال اغلب برای جلب توجه، به رفتار پرخاشگرانه مبادرت می ورزند. برای آن ها تنبیه شدن، بر نادیده انگاشته شدن رجحان دارد. ممکن است رفتار پرخاشگرانه در واقع پاداش تلقی شود: «بچه ها، من هر بار که برادرم را اذیت کنم، مورد توجه مادرم قرار می گیرم. فکر می کنم باز هم برادرام را بزنم.»