فهرست ۴۰ مطلبی که دربارهٔ نوشتن و درستنویسی و موضوعهای متنوع دیگر، در یک سال گذشته نوشتهام.
چون تعداد مطالب به چهل رسید، رگ کتابداریم جنبید و گفتم وقتش است فهرستی از آنها درست کنم.
در اینجا وظیفهٔ خودم میدانم از کسانی که به انتشار بیشتر این مطالب کمک کردند، از جمله صفحهٔ مجلهٔ «پویهی پایای فارسی» سپاسگزاری کنم؛ همچنین همهٔ کسانی که مطالبم را خواندند و نظری دادند.
۱ـ اصطلاح فارسی Availability سیستم در مهندسی
دربارهٔ ترجمهٔ فارسیِ این مفهوم مهندسی و برابرهای رایج آن.
۲ـ بهکاربردن واژهٔ «بلکه» بهجای «حتی»
بیان تجربهٔ بهکاربردن این دو واژه بهجای یکدیگر.
۳ـ «ترجمه بهخط فارسی»: چند اصطلاح دوپهلو از بهاءالدین خرمشاهی
پنج اصطلاح که بهاءالدین خرمشاهی بهشوخی ساخته است. بعضیها بخوانند و خنک شوند.
۴ـ تنظیمکردن ضربآهنگ نوشتار (ریتم)؛ برای پیوسته نگه داشتنِ ارتباط خواننده با متن
دربارهٔ بهکاربردن ریتم در نوشته و چگونگیِ استفاده از آن برای بهدستآوردن بیان روانتر و خواندنیتر.

۵ـ چه شد که اینهمه «بالا» و «پایین» «داریم»؟ (کلیشههای فارسی)
دربارهٔ دو تا از رایجترین کلیشههای فارسی.
۶ـ خلاصهٔ درسنامهٔ ویرایش و درستنویسی
تصویر نموداری که در یک نظر همهٔ سرفصلهای ویرایش و درستنویسی را نشان میدهد.
۷ـ «دلمشغولی» و «نگرانی» بهجای «دغدغه»: دغدغه؛ دق دقه!
دربارهٔ واژهای که تازگی مد شده است.
۸ـ را را سر جایش بگذارید
دربارهٔ نادرستیهای جای حرف نشانهٔ «را» که هنگام نوشتن و گفتن پیش میآید.

۹ـ ضمیر منفصلِ اضافی در فارسی (من، تو، او،...)
دربارهٔ اضافهبودن بیشتر ضمیر منفصلی که در گفتار و نوشتار به کار میبریم.
۱۰ـ عالیجناب گوگل و دستور خط فارسی: کسره با های ناملفوظ و مشکل جستجو در متن
دربارهٔ ضرورت نشاندادن کسرهٔ بعد از های ناملفوظ و شیوهٔ عملی تایپکردن آن؛ چنانکه نتیجهٔ جستجویِ نوشتههایمان در وب ایراد پیدا نکند.
۱۱ـ کاربرد اکسل برای پژوهشگران و نویسندگان
چگونه اکسل ابزار خوشدست و کارآمدی برای نویسندگان و ویراستاران و پژوهشگران میشود.

۱۲ـ کتابشناسی برای آموختن نویسندگی و ویراستاری و درستنویسی
سیاههٔ ۱۷ کتاب معتبر برای علاقهمندان به آموختنِ نویسندگی و درستنویسی.
۱۳ـ کسرهٔ «آینهٔ کنار پیچ جادهای»
بیان تجربهٔ نوشتن کسره که به روانتر شدن مطالعهٔ متنهای دشوار کمک میکند.
۱۴ـ گچپژ نیمفاصله: دستور خط فارسی (رسمالخط)
دربارهٔ دستور خط فارسی و فایدهٔ بهکاربردن آن در هر نوع نوشتهای؛ کاغذی یا وبی، علمی یا تبلیغاتی.

۱۵ـ «گرفتن» بهجای «فرضکردن» و «درنظرگرفتن»
بیان تجربهٔ بهکاربردن این دو واژه بهجای یکدیگر.
۱۶ـ مشت را میخوریم؛ دریافت نمیکنیم!
دربارهٔ کلیشهٔ «دریافتکردن».
۱۷ـ واژگان عربینما؛ برساختهٔ فارسیزبانان
دربارهٔ واژههای عربی که چندان هم عربی نیستند.
۱۸ـ واژهنامهای که کلمه را پیدا میکند، نه معنی کلمه را
معرفی نوعی از لغتنامه که به نویسندگان کمک میکند برای مفهومی که در ذهن دارند، بهترین واژه را پیدا کنند.

۱۹ـ یافتن «فعل مناسب» برای بیان کاری که وقتی هوای گرم و هوای سرد به هم میرسند میکنند
بیان تجربهٔ پیداکردن واژهٔ فارسی با معنای دقیق و مناسبِ مفهوم درون متن.
۲۰ـ «یک» و «یک» و «یک»: هیچهای بسیار در نوشتار و گفتار
دربارهٔ اضافهبودن بیشتر «یک»هایی که در گفتار و نوشتار به کار میبریم.
۲۱ـ ۴۲ مقاله دربارهٔ زیرساخت فیزیکی مرکزداده (Data Center Physical Infrastructure)
مهندسی مرکزداده: معرفی و فهرست مجموعه مقالاتی که مسئول آمادهکردن متن و انتشار آنها بودهام.

۲۲ـ اگر در سرای سعادت کس است...
سخن سعدی امروزی است. حکایتی از بوستان: «شبی دود خلق آتشی برفروخت...»
۲۳ـ ایران سرزمین شیران
کرونا: اگر رعایت نکنیم، جانمان را میگیرد، نانمان را هم آجر میکند...
۲۴ـ این نیز بگذرد: «نوروز مبارک» با چندین تذکر مهم
کرونا: توصیههای نوروزی بهطنز.
۲۵ـ باورهای نادرست دربارهٔ کتابشناسی ملی
دربارهٔ اشکالهای کتابشناسی ملی که اگر کتابداران بخش فنی متوجه آن نباشند، سیستم بازیابی کتابخانه را آشفته و ناکارآمد میکند.

۲۶ـ ببینید چه فرقی کردهایم؟!
نمونهای از متون قدیم فارسی که مانند ماشین زمان ما را به گذشته میبرند.
۲۷ـ پریشانگوییهای پساقطع اینترنت
پس از قطعشدن چند روزهٔ اینترنت، این چیزها از ذهنم بیرون پرید.
۲۸ـ جذابیت کتاب مفتکی
کتابخواندن کار بافرهنگها است؛ ولی تکلیف خواندن فایلِ غیرقانونی کتاب چیست؟
۲۹ـ چگونه ملا نصرالدین با شرطگذاشتن برای خدا مالدار شد
داستانی از ملا نصرالدین که پایانش بدآموزی دارد.

۳۰ـ حیوانهای شهر و آدمها
یادکردی از خدابیامرز گربهٔ محلهمان که از بعضی آدمها بهتر بود.
۳۱ـ در ستایش مدحهای سعدی
چگونه سعدی در پوشش مدح فرمانروا، حکمرانی میآموزد.
۳۲ـ در سونوگرافی...
یک بار رفتم سونوگرافی؛ پدرم درآمد. ولی چیزی یاد گرفتم که تا آخر عمر فراموشم نمیشود.

۳۳ـ صاحبدل و اوسّا: بهش صدقه بده تا گرفتارش نشی...
سخن سعدی امروزی است. حکایتی از بوستان: «... که خود را نگه داشتم آبروی / ز دست چنان گُربُزی یاوهگوی...»
۳۴ـ عجب سالی بود سال ۹۸
چند کلام در بدرقهٔ سالِ انشاءالله کمنظیر ۱۳۹۸.
۳۵ـ فروشی است
عکسی از فروشگاه آنلاین در کنار حکایتی عرفانی، نکتهای را بیان میکند.

۳۶ـ فرهنگدوستی مانند آنها: موسیقی
چگونه است که موسیقی از سیصد سال پیش در اروپا با افتخار پیشرفت کرده است؛ ولی امروزه استادان بیبدیل ما افسرده و دلآزرده از دنیا میروند.
۳۷ـ قهوه؛ نوشیدنی مطبوع
آنچه میخوانید: تاریخچهٔ قهوه، از دانهٔ خام تا نوشیدنی، نگهداری پودر و دانهٔ قهوه، دستور خانگیِ تهیهٔ چند نوشیدنی قهوه، معرفی چند ظرف و وسیلهٔ قهوهساز (با تصویر).
۳۸ـ محلهٔ خانیآباد تهران؛ بازدید از خانهٔ قدیمی خانجون
توصیف خانهٔ صدسالهٔ مادربزرگِ مادرم که در یکی از محلههای قدیمی تهران بود.

۳۹ـ مشکل حرفزدن با خدمات پشتیانی
ابهام و کژتابی در گفتوگو: دقیق صحبت کن تا مشتری شاکی نشود!
۴۰ـ یهخُرده تهرانگردی، با یاد گذشته و تخیلات
قدمزدن و تماشای یکی از خیابانهای منطقهٔ نسبتا قدیمی تهران.
