این روزها به دلیل کمبود منابع آبی در بخش کشاورزی بسیاری از کشاورزان و باغبانان با مشکلات متعددی روبهرو هستند.
اما راه حل این مشکل چیست؟
یکی از روشهایی که در مصرف بهینه آب به شما کمک خواهد کرد، آبیاری قطرهای است.
آبیاری قطرهای از روشهای آبیاری تحت فشار است که آب را از طریق روزنه و یا تجهیزاتی نظیر قطرهچکانها مستقیما به ریشه گیاه میرساند. میزان آبدهی این سیستم بر اساس نیاز گیاه بوده که علاوه بر صرفهجویی در مصرف آب، سبب افزایش بازدهی محصول میشود.
این روش نوین آبیاری علاوه بر بسیاری از محصولات زراعی، برای درختان و باغات نیز مورد استفاده قرار میگیرد. در این مقاله به بررسی سیستم آبیاری قطره ای در باغات خواهیم پرداخت.

انتخاب سیستم آبیاری قطرهای در باغ به چه عواملی بستگی دارد؟
تمامی این موارد در انتخاب سیستم آبیاری قطرهای مناسب تاثیر گذارند. علاوه بر در نظر گرفتن نوع محصول باغ، باید توجه داشت که محصولات مختلف نیاز آبی متفاوتی دارند. در نتیجه باید در انتخاب نوع قطرهچکان، نوار تیپ و یا لوله قطرهچکاندار دقت کرده تا بدون وارد کردن تنش آبی، نیاز آبی گیاه و محصول برطرف شود.
از طرفی ظرفیت نگهداری آب در انواع خاکهای رسی، لومی و ماسهای متفاوت است. به یاد داشته باشید که خاکهای رسی بالاترین ظرفیت نگهداری آب و خاکهای ماسهای کمترین ظرفیت نگهداری را دارا میباشند.
محل جغرافیایی باغ، شیب زمین، نوع چیدمان و ردیفهای درختان و نیز شرایط آبوهوایی در انتخاب سیستم آبیاری قطرهای موثر هستند.
اکنون به مهمترین بخش از سیستم آبیاری قطرهای میرسیم.
به جرات میتوان گفت تجهیزات آبیاری قطرهای تاثیر بسزایی در عملکرد موثر سیستم آبیاری شما خواهند داشت.
یکی از این تجهیزات قطرهچکان یا دریپرها هستند. انتخاب درست قطره چکان تنها پس از بررسی شدت جریان کل سیستم امکانپذیر است. انواع مختلف قطره چکان وجود دارد که بسته به نوع عملکرد و بازه فشار کاری متفاوت هستند. بنابراین لازم است که حتما هنگام خرید قطرهچکان، به شدت جریان در لولههای فرعی دقت کنید.

بخش عمدهای از سیستم آبیاری قطرهای شامل لولههای پلیاتیلن و یا لیفلت، لولههای 16 یا 20 میلیمتری و نوار تیپ یا لولههای قطرهچکاندار هستند. این لولهها به وسیله اتصالات مخصوص به هم متصل شده و بدنه اصلی سیستم آبیاری را تشکیل میدهند.
جهت جلوگیری از ورود گل و لای و ناخالصیها و عدم ایجاد گرفتگی درون سیستم آبیاری و به ویژه قطرهچکانها، وجود یک سیستم فیلتراسیون الزامیست. در هر ایستگاه فیلتراسیون میتوان از انواع مختلف فیلترها بر اساس نیاز سیستم استفاده نمود. به طور کلی 4 مدل فیلتر وجود داشته که هرکدام برای شرایط خاصی طراحی شدهاند.

برای اینکه مطمئن شوید شدت جریان در داخل سیستم انتقال آب در وضعیت مجاز قرار دارد، نیاز به یک تنظیمکننده فشار دارید. از یک طرف وارد شدن فشار بیش از حد به سیستم، منجر به خروج قطرهچکانها و ایجاد مشکل شده و از طرف دیگر نبود فشار کاری مناسب باعث افت فشار و برآورده نشدن نیاز آبی محصول خواهد شد.
یکی دیگر از اجزای شبکه آبیاری قطره ای، شیرآلات و اتصالات هستند که باید با دقت بالا انتخاب شوند. امروزه استفاده از شیرآلات پلیمری به عنوان جایگزین شیرآلات فلزی با استقبال گسترده باغبانان مواجه شده است. استفاده از اتصالات و شیرآلات بیکیفیت علاوه بر آببندی نشدن کامل، میتواند منجر به افت فشار در سیستم، شکستگیهای مکرر و در نهایت بروز خسارت و اختلال در کل سیستم آبیاری شوند.
وظیفه اصلی سیستم ونتوری تزریق کود، سموم و مواد برطرف کننده گرفتگی خطوط است. این ابزارها با سرعت و به صورت برنامهریزی شده، مواد فوق را به خطوط انتقال آب اضافه میکنند.
آخرین قسمت در هر سیستم آبیاری قطرهای، کنترلکنندهها هستند که امکان مدیریت و برنامهریزی زمان آبیاری را در اختیار شما قرار میدهند. امروزه نسل جدید سیستمهای کنترلکننده، تحت عنوان سیستمهای هوشمند آبیاری، کنترل این سیستمها را بیش از پیش راحتتر کردهاند.
ویدیو و مطالب آموزشی بیشتر:
نحوه برطرف کردن گرفتگی در سیستم آبیاری قطرهای
آشنایی با انواع فیلترها در سیستم فیلتراسیون