لوله گرمايي وسيله اي است براي انتقال حرارت که امروزه استفاده از آن کاملا تجاري شده است .
اين وسيله بيشتر به صورت وسيله بازيافت انرژي حرارتي اتلافي مطرح شده است به اين دليل که داراي بازده بالا و حجم کمي بوده و نيز ايجاد آلودگي هم نمي کند . لوله گرمايي از بعضي جهات شبيه به ترموسيفون مي باشد و پرداختن به چگونگي کارکرد اين دستگاه قبل از بحث در مورد لوله گرمايي مفيد خواهد بود. مقدار کمي آب داخل لوله قرار داده مي شود. سپس لوله از هوا تخليه شده و دو سر آن آب بندي مي گردد . قسمت پائين لوله گرم مي شود که اين عمل باعث تبخير آب موجود در لوله مي گردد و سپس اين بخار به قسمت سرد لوله انتقال مي يابد و در آنجا به مايع تبديل مي شود .

(ناگفته نماند که همچین سیستمی را در وکیوم آبی پمپ وکیوم هم دیده ایم اما بدلیل طولانی بودن این مبحث این موضوع را جداگانه در مقاله ایی دیگر منتشر میکنیم.) اين مايع حاصل از ميعان به قسمت گرم لوله باز مي گردد که اين بازگشت توسط نيروي جاذبه صورت مي گيرد. از آنجا که گرماي نهان تبخير آب عدد بزرگي است مقدار زيادي انرژي گرمايي را مي توان بدين طريق جابجا نمود، در حاليكه اختلاف درجه حرارت کوچكي بين دو انتهاي لوله وجود دارد بنابراين اين ساختار داراي ضريب انتقال حرارت هدايتي بالا و موثري مي باشد. ترموسيفون ها براي مدت زمان طولاني است که مورد استفاده قرار گرفته اند و از سيالات مختلف نيز مي توان در اين وسيله استفاده کرد.
لوله های حرارتی اساسا هیچ قسمت متحرکی ندارند و عموما نیاز به نگهداری نیز ندارند اگرچه گازی های غیر قابل چگالش که به درون دیواره لوله نفوذ می کنند ممکن است سرانجام باعث کاهش اثر لوله حرارتی می شود . مخصوصا وقتی که فشار بخار سیال پایین باشد.
لولههاي گرمايي در كاربردهاي صنعتي كه در زير ميآيند به كار برده ميشوند:
a) فرآيند براي گرمايش محيط: لولهي گرمايي، انرژي حرارتي از خروجي فرآيند را براي گرمايش تأسيسات انتقال ميدهد. اگر هم لازم باشد هواي گرم شده نيز با آن مخلوط ميگردد. نياز به تجهيزات گرمايشي اضافي به منظور گرمايش شديداً كاهش مييابد با از بين مي رود.
b) فرآيند به فرآيند: مبدلهاي حرارتي لولههاي گرمايي انرژي گرمايي اتلافي حاصل از اگزوز فرآيند را بازيافت ميكند و اين انرژي را به هواي ورودي فرآيند منتقل ميكند. هواي ورودي نيز گرم شده و براي ممان فرآيند/ ديگر فرآيندهاي قابل استفاده ميشود و مصرف انرژي فرآيند را نيز كاهش ميدهد.
c) كاربردهاي HVAC :
سرمايش: مبدلهاي گرمايي لوله حرارتي تأسيسات را در تابستان خنك ميكند و در نتيجه نياز به سرما سازي را كاهش ميدهد، جدا از اينكه باعث صرفه جويي عمليات در سيستم خنك سازي ميشود. انرژي گرمايي از خروجي خنك سيستم بازيافت شده و به منبع هواي گرم منتقل ميگردد.
گرمايش: فرآيند بالا در فصل زمستان بر عكس ميشود تا هواي ورودي را گرم كند.
این مقاله ادامه خواهد داشت و ما در قسمت های بعدی بیشتر به آن میپردازیم.