به زبان ساده، چاپ لترپرس یک روش «چاپ برجسته» است. در این روش، بخش‌هایی از فرم چاپی که قرار است روی کاغذ منتقل شوند (نوشته‌ها یا تصاویر)، نسبت به سایر قسمت‌های سطح فرم ارتفاع بیشتری دارند و برجسته‌تر هستند.
این بخش‌های برجسته ابتدا به مرکب آغشته می‌شوند و سپس با اعمال فشار مستقیم روی کاغذ قرار می‌گیرند. در نتیجه، طرح مورد نظر روی کاغذ چاپ می‌شود. یکی از ویژگی‌های بارز این روش، ایجاد یک فرورفتگی ظریف و لمس‌پذیر روی کاغذ است که به کار، اصالت و جلوه‌ای کلاسیک می‌بخشد.
شاید این سؤال برای شما پیش بیاید که با وجود فناوری‌های مدرن، چاپ ملخی به چه دردی می‌خورد؟ این روش برای طیف مشخصی از سفارش‌ها که به دقت بالا، جلوه‌های بصری خاص یا عملیات تکمیلی نیاز دارند، بسیار کارآمد است. برخی از مهم‌ترین کاربردهای چاپ لترپرس عبارتند از:
چاپ اسناد و فرم‌های اداری: بسیاری از فاکتورها، قبض‌ها، کتن روی پاکت، حتی چاپ آدرس روی جعبه‌های شیرینی و سررسیدها برای درج شماره‌های سریال به این روش نیاز دارند.
شماره‌زنی و خط‌تا: دستگاه‌های ملخی به دلیل ساختار مکانیکی خود می‌توانند هم‌زمان با چاپ یا به صورت مستقل، عملیات شماره‌زنی، تیغ‌زنی (دایکات) و خط‌تا را روی مقوا و کاغذ انجام دهند.
کارهای تبلیغاتی و لوکس: چاپ کارت ویزیت‌های خاص، دعوت‌نامه‌ها، پاکت‌های نامه و سربرگ‌های باکیفیت با استفاده از لترپرس، حس اصالت و حرفه‌ای بودن را به مخاطب منتقل می‌کند.
دستگاه‌های چاپ ملخی چگونه کار می‌کنند؟
در این روش، چاپ به‌وسیله‌ی یک کلیشه‌ی برجسته انجام می‌شود. نواحی برجسته (نقاط چاپ‌شونده) به لایه‌ای از مرکب با ویسکوزیته‌ی بالا آغشته می‌شوند و تحت فشاری کنترل‌شده — که «فشار چاپ» نامیده می‌شود — تصویر به‌طور مستقیم از کلیشه به سطحِ چاپ‌شونده منتقل می‌گردد.
دستگاه‌های چاپ لترپرس در مدل‌های مختلف دستی و اتوماتیک ساخته شده‌اند؛ اما اصول کلی کار آن‌ها مشابه است. شناخت نحوه کار این دستگاه‌ها به ما کمک می‌کند تا دید بهتری نسبت به فرایند چاپ داشته باشیم:
آماده‌سازی فرم چاپی: ابتدا حروف سربی یا کلیشه‌های برجسته روی پایه یا فلکه‌ی دستگاه بسته و تنظیم می‌شوند تا سطحی کاملاً تراز ایجاد شود.
سیستم مرکب‌رسانی: غلتک‌های مخصوص دستگاه روی مرکب‌دان حرکت می‌کنند و لایه‌ای یکنواخت و نازک از مرکب را روی سطح برجستهٔ کلیشه یا حروف می‌نشانند.
تغذیه و انتقال کاغذ: در دستگاه‌های دستی، اپراتور کاغذ را روی صفحه قرار می‌دهد؛ اما در دستگاه‌های اتوماتیک پیشرفته (مانند مدل‌های معروف هایدلبرگ)، برگه‌های کاغذ به کمک مکنده‌ها و بازوهای مکانیکی به‌دقت به سمت صفحهٔ چاپ هدایت می‌شوند.
اعمال فشار (پرس): در نهایت، صفحهٔ نگهدارنده کاغذ با فشار تنظیم‌شده‌ای به فرم مرکب‌خورده فشرده می‌شود تا طرح به‌دقت روی کاغذ منتقل گردد. تنظیم دقیق فشار در این مرحله نقش مستقیمی در کیفیت نهایی کار دارد.
نتیجه‌گیری
چاپ لترپرس یا ملخی ترکیبی از هنر سنتی و مکانیک دقیق است. اگرچه این روش برای چاپ‌های انبوه و تمام‌رنگی امروزی استفاده نمی‌شود، اما در زمینهٔ چاپ‌های خاص، شماره‌زنی، کارهای برجسته و تیراژهای متوسط، کارایی و اصالت خود را حفظ کرده است. شناخت دقیق نوع دستگاه و قابلیت‌های آن به شما کمک می‌کند تا بهترین تصمیم را برای سفارش‌های چاپی خود بگیرید.
