
جالب است بدانید لایه خارجی یا اپیدرم پوست دائم بازسازی و ترمیم میشود و این قدرت بازیابی زمینهساز جوانی پوست است. در زیر این لایه یک میلیمتری، لایه درم وجود دارد که چارچوب یا قوام پوست را تشکیل میدهد. در واقع رشتههای کلاژن در لایه درم مانند پایههای ساختمان عمل میکنند و رشتههای الاستین یا کشسانی، رشتههای کلاژن را به هم نگه میدارند.
۳ عامل مهم در ساختار پوست نهفته است که بیانگر زیبایی نهایی آن خواهد بود. چینهای دینامیک ناشی از انقباضات عضلانی مانند اخم کردن مداوم، جمع کردن چشمها به دلیل آفتاب، نگاه به رایانه و... موجب چین و چروکهای اطراف چشمها میشوند اما در مورد افتادگی پلکها باید به شل شدن رشتههای الاستین اشاره کرد. عوامل ژنتیکی و محیطی و گذر زمان بر ساختار این رشتهها اثر میگذارد و باعث شل شدن آنها میشود افتادگی یا پتوز ابروها از این جمله است و طبیعتاً با شل شدن پوست و گذر زمان، چینهایی روی پلک ایجاد میشود. همچنین آسیب به عصب بالابرنده ابرو نیز میتواند زمینهساز افتادگی ابرو شود.
تأثیر دیگر گذر زمان بر پوست اطراف چشم بهخصوص در افرادی که زمینه اگزما و حساسیت دارند این است که پوست به مرور شل شده و مانند کش روی هم جمع میشود. در این شرایط پوست زیر پلک خود را نشان میدهد. عارضه دیگری که در گذر زمان ایجاد میشود، جمع شدن چربی پایه اصطلاح فتق چربی اطراف حدقه چشم است که به شکل پف دیده میشود. افزایش وزن نیز یکی دیگر از عوامل مؤثر در ایجاد این عارضه است. مجموعه تغییرات در پوست اطراف چشم با توجه به ژنتیک از سنین ۳۵ تا ۴۰ سالگی شروع و با افزایش سن، بیشتر میشود. هرچند استحکام و ساختار رشتههای الاستین و کلاژن در افراد به طور ژنتیک متغیر است، استعمال مواد دخانی مانند سیگار، مواجهه مستمر با پرتوهای خورشید، ابتلا به برخی بیماریهای ژنتیکی و ... به راحتی باعث شکنندگی رشتههای الاستین و در نتیجه شل شدن پوست میشود.
افتادگی پلک ها نوعی ناهنجاری در یک یا هر دو پلک چشم است و دلایل گوناگونی دارد. در این بیماری پلکها از حد عادی خود کمی بلندتر و آویزانتر میشوند. حتی ممکن است افتادگی پلک ها به دلیل پوست اضافۀ پلکها باشد. بلندی پلکها میتواند به اندازهای شود که دید طبیعی شما را مختل کند. در این صورت بخشی از پلک روی قسمتی از مردمک چشم یا چشمهای شما را میپوشاند. افتادگی پلک میتواند باعث ضعیف شدن و تنبلی چشم، یا در موارد شدید آن، نابینایی چشم شود.
پلک پایین دچار افتادگی نمیشود اما با دو نوع تغییر مواجه است؛ یکی از این تغییرات پف زیر چشم است که جز در مبتلایان به اختلالات تیروئیدی یا کلیوی، بیشتر ناشی از فتق چربی دور کره چشم است. در این شرایط با برداشتن چربیها، پف به طور دائم برطرف میشود. پف ناشی از تجمع چربی با ورم پلک تفاوت دارد زیرا ورم بیشتر ناشی از تجمع مایع و مواد درونی پوست است و پوست ضخیم میشود. تغییر دیگر، شل شدن پوست یا اصطلاحاً ایجاد پوست اضافه است. این حالت بیشتر در افرادی که زمینه حساسیت مانند درماتیت آتوپیک، اگزمای دور چشم یا پوست شل به دلیل زمینه ژنتیک دارند، دیده میشود. در چنین شرایطی معمولاً پوست زیر چشم شل میشود و به صورت چینخوردگی و تیرگی بروز پیدا میکند. کمکاری یا پرکاری تیروئید، اختلالات کلیوی و بیماریهای قلبی - ریوی نیز در تغییرات پوست اطراف چشم و بروز تیرگی، ادم و پف زیر چشم تأثیر دارند که در این شرایط نیاز به درمان الزامی خواهد بود.
در برخی موارد، افتادگی پلک مادرزادی است. در نوزادانی که با این بیماری به دنیا میآیند، مشکلی در رشد ماهیچه پلک بالایی آنها روی میدهد و به همین دلیل پلک دچار افتادگی میشود. در بیشتر مواقع فقط یک چشم نوزاد با این مشکل روبهرو است و اگر افتادگی آن شدید باشد، به بینایی کودک آسیب وارد خواهد کرد.
تولد نوزاد با این ناهنجاری چشمی میتواند باعث تاری دید او شود. همچنین این مشکل ممکن است کودک را دچار تنبلی چشم سازد. عمل جراحی بلفاروپلاستی این بیماری را در چشم نوزادان درمان میکند و مشکل ماهیچههای چشم آنها را برطرف میسازد. برای جلوگیری از آسیب رسیدن به بینایی کودک، بهتر است این عمل جراحی هرچه زودتر بر روی چشم نوزاد انجام شود.