در طراحی سیستم نظارت تصویری، انتخاب دوربین صرفاً بر اساس وضوح ۲، ۴ یا ۸ مگاپیکسل کافی نیست. ممکن است دوربینی با وضوح بالا نصب شود، اما به دلیل انتخاب نامناسب لنز، فاصله زیاد از سوژه یا زاویه نصب اشتباه، جزئیات موردنیاز در تصویر قابل تشخیص نباشند.
برای طراحی اصولی، باید میان میدان دید، فاصله کانونی لنز، ابعاد حسگر، فاصله سوژه و سطح جزئیات موردنیاز ارتباط برقرار کرد.
میدان دید یا Field of View (FOV) محدودهای از محیط است که دوربین میتواند آن را ثبت کند. میدان دید معمولاً به دو مؤلفه افقی و عمودی تقسیم میشود.
سه عامل اصلی در تعیین میدان دید عبارتاند از:
ابعاد حسگر تصویر
فاصله کانونی لنز
فاصله دوربین تا محدوده موردنظر
برای یک لنز ساده و در تقریب هندسی متداول، میدان دید افقی از رابطه زیر به دست میآید:
HFOV = 2 × arctan(W / 2f)
در این رابطه، W عرض مؤثر حسگر و f فاصله کانونی لنز است. برای محاسبه میدان دید عمودی نیز میتوان ارتفاع حسگر را جایگزین عرض آن کرد.
هرچه فاصله کانونی لنز افزایش پیدا کند، میدان دید باریکتر میشود؛ در مقابل، لنز با فاصله کانونی کمتر معمولاً محدوده وسیعتری را پوشش میدهد.
اگر میدان دید افقی دوربین مشخص باشد، عرض تقریبی محدوده قابل مشاهده در فاصله معین را میتوان محاسبه کرد:
Wscene = 2 × D × tan(HFOV / 2)
در این رابطه:
Wscene عرض محدوده قابل مشاهده است.
D فاصله دوربین تا صفحه مورد بررسی است.
HFOV زاویه میدان دید افقی دوربین است.
برای مثال، فرض کنید میدان دید افقی یک دوربین ۸۰ درجه باشد و صفحه موردنظر در فاصله ۱۰ متری قرار داشته باشد.
عرض تقریبی محدوده قابل مشاهده برابر است با:
Wscene ≈ 2 × 10 × tan(40°)
نتیجه تقریباً ۱۶٫۸ متر خواهد بود.
این مقدار، عرض هندسی صحنه را نشان میدهد؛ نه تضمین تشخیص چهره یا پلاک. کیفیت واقعی شناسایی به وضوح تصویر، شرایط نور، زاویه مشاهده، حرکت سوژه و میزان فشردهسازی نیز وابسته است.
وضوح تصویر تعداد پیکسلهای ثبتشده را مشخص میکند؛ اما برای ارزیابی جزئیات یک سوژه، باید بدانیم چه تعداد پیکسل روی هر متر از صحنه قرار میگیرد.
اگر عرض تصویر دوربین برابر با ۲۵۶۰ پیکسل و عرض محدوده پوشش در فاصله موردنظر ۱۶٫۸ متر باشد، تراکم افقی تصویر تقریباً برابر است با:
P ≈ 2560 / 16.8
یعنی حدود ۱۵۲ پیکسل در هر متر.
اگر عرض یک سوژه در صحنه ۰٫۵ متر باشد، در شرایط هندسی ساده تقریباً ۷۶ پیکسل در عرض آن سوژه ثبت خواهد شد.
بااینحال، این محاسبه فقط یک تخمین هندسی است. برای تعیین اینکه تصویر واقعاً برای شناسایی هویت، تشخیص چهره یا خواندن پلاک مناسب است، باید معیارهای کاربردی، کیفیت اپتیک، زاویه دید و شرایط ثبت تصویر نیز بررسی شوند.
در طراحی نظارت تصویری، همه نقاط تصویر به یک سطح جزئیات نیاز ندارند.
تشخیص حضور (Detection): مشخص کردن اینکه فرد یا وسیلهای در محدوده وجود دارد.
مشاهده و توصیف (Observation): بررسی ویژگیهای کلی مانند نوع پوشش، اندازه یا جهت حرکت سوژه.
شناسایی (Identification): ثبت جزئیات کافی برای تمایز یک فرد یا سوژه از دیگران.
در نتیجه، دوربینی که برای مشاهده کلی محوطه مناسب است، الزاماً برای شناسایی چهره در ورودی یا ثبت جزئیات پلاک مناسب نخواهد بود.
به همین دلیل، بهتر است پیش از انتخاب تجهیزات، کاربرد هر نقطه از تصویر بهصورت دقیق تعریف شود.
حتی اگر میدان دید و تعداد پیکسلها مناسب باشند، نصب دوربین در زاویه نامناسب میتواند کیفیت اطلاعات قابل استخراج را کاهش دهد.
برای مثال، نصب دوربین در ارتفاع بسیار زیاد ممکن است نمای بالای سر افراد را ثبت کند و جزئیات چهره را کاهش دهد. همچنین مشاهده سوژه از زاویه مایل میتواند ابعاد ظاهری آن را در تصویر تغییر دهد.
در مسیرهای عبور، ورودی ساختمان و محل ثبت پلاک باید زاویه دوربین متناسب با جهت حرکت سوژه و جزئیات موردنیاز انتخاب شود.
علاوه بر این، نور مستقیم خورشید، چراغ خودروها و اختلاف شدید روشنایی میان داخل و خارج محیط ممکن است موجب کاهش جزئیات شود.
در پروژههایی که چند دوربین نصب میشوند، تنها پوشاندن کل محیط کافی نیست. باید نقاط کور، مسیرهای انتقال بین تصاویر و محدودههایی که به جزئیات بیشتر نیاز دارند نیز بررسی شوند.
همپوشانی مناسب میتواند احتمال از دست رفتن سوژه هنگام عبور از محدوده یک دوربین به محدوده دوربین دیگر را کاهش دهد.
بااینحال، همپوشانی بیش از حد نیز ممکن است بدون افزایش متناسب ارزش نظارتی، هزینه تجهیزات و ذخیرهسازی را بیشتر کند.
روش مناسب این است که ابتدا نقشه محیط تهیه شود، سپس میدان دید هر دوربین روی نقشه مشخص و نقاط حساس جداگانه بررسی شوند.
برای رسیدن به نتیجه قابل اتکا، مراحل زیر پیشنهاد میشود:
۱. نقشه یا ابعاد تقریبی محیط را تهیه کنید.
۲. نقاط حساس مانند ورودیها، صندوق، راهروها و مسیرهای تردد را مشخص کنید.
۳. برای هر نقطه، سطح جزئیات موردنیاز را تعیین کنید.
۴. فاصله دوربین تا سوژه و میدان دید افقی و عمودی را محاسبه کنید.
۵. تراکم پیکسلی تقریبی را در نقاط مهم بررسی کنید.
۶. زاویه نصب، نور محیط و احتمال وجود نقاط کور را ارزیابی کنید.
۷. پس از نصب، تصویر واقعی را در شرایط روز و شب آزمایش کنید و در صورت نیاز، محل نصب یا نوع لنز را اصلاح کنید.
محاسبه محدوده پوشش دوربین مداربسته، ترکیبی از هندسه میدان دید، مشخصات اپتیکی، وضوح تصویر و نیاز عملیاتی پروژه است. انتخاب دوربین تنها بر اساس مگاپیکسل یا زاویه دید اعلامشده، نمیتواند کیفیت نهایی نظارت را تضمین کند.
طراحی مناسب زمانی حاصل میشود که پیش از نصب، مشخص باشد هر دوربین چه محدودهای را پوشش میدهد، چه جزئیاتی باید ثبت کند و در چه شرایطی قرار است مورد استفاده قرار گیرد.
منبع مقاله : ویناشبکه