
اگه تو سنگر مثبت اندیشی ستیزان هستی، میخوام به یه چالش فکری عمیق دعوتت کنم و اگه همین الانم مثبت اندیشی و تفکر مثبت داشتن جزئی از عادتهای زندگیته، آماده باش که قراره کلی آپدیت بشی. مقاله فوق العاده ای در انتظارته. شک داری؟ نداشته باش! مثبت فکر کن تا مثبت ببینی. ؛)
حتماً دیدی وقتی آدمایی که در شرایط دردناک و رنج آور، یه پُست یا مطلب ناهمسو با جریان تلخ منتشر میکنن، چقدر مورد انتقاد قرار میگیرن! انگار آشناترین و مقبولترین رفتار برای بعضی آدما، همرنگ بودن با جماعت، توجه به مصیبتها، پخش اخبار بد و یادآوری و شمردن ناخوش احوالیهاست. و رفتاری غیر از این، محکوم به سرزنش شدنه.
توی دنیای این آدما، توانایی توجه کردن به بخشهای خوب زندگی با وجود تمام مشکلات موجود و امیدوار بودن نوعی خیانت محسوب میشه. خیانت به چی؟ خیانت به عادت همیشگی توجه به منفیها و شنا کردن در اتفاقاتی که افتاده. و برای بعضیا مثبت اندیشی چیزی نیست جز رؤیافروشی، خود فریبی، حماقت و غیره.
نمیدونم تویی که داری این جمله ها رو میخونی از این دسته آدما هستی یا نه. اما من ازون بعضیایی هستم که وسط تلخیها، فشارها، بحرانها و ناخوش احوالیهایی که همه دنیا داره تجربه میکنه، سعی میکنم به جای حرف زدن «مداوم»، پیگیری کردن «وسواسگونه» و تحلیل «غیر کارشناسانه» و «سطحی» اخبار و وقایع ناخوشایند، به بخشهای خوشایندتری که در جهان وجود داره بیشتر فکر کنم و به جای روزای تاریکی که در اون به سر میبریم، از روزای روشنی که «میتونیم بسازیم» بیشتر حرف بزنم.
اینکه با وجود تمام فشارها، توجهمون رو به مثبتها معطوف میکنیم، از دیدگاه یه سری خوش خیالی، بی تفاوتی یا حتی بی مسئولیتی نسبت به اوضاع به حساب میاد!
اما یه سؤال دارم ازت. به نظرت، دیدن تلخیها و از دست ندادن امید و انگیزه برای حرکت و تمرکز کردن روی نقش فعال آدما برای پیدا کردن راه حل و همینطور ایجاد تغییرات مثبت خوش خیالیه؟ قبول داری که فقط یه ذهن آروم و متمرکز میتونه تغییر ایجاد کنه نه ذهنی که شلوغ و خسته و غرق در انواع حسها و انرژیهای منفیه؟
ممکنه ذهن استدلالیت خیلی فعال باشه و منطقت اجازه پذیرش این دست مطالب رو نده. شایدم مدل فکری من برات قابل درک تره. به هر حال، بیا یه دوری با هم بزنیم، ببینیم دنیا دست کیه! بیا ببینیم دیدگاه یه مثبت اندیش و دیدگاه یه خوش خیال چه تفاوتی باهم دارن!

قبل از هر چیزی، یادمون باشه که نحوه برخورد آدمها با مسائل مختلف، متناسب با جهان بینی و فلسفه شخصی زندگیشونه. انسانها منحصر به فردن و هر انسانی روش خاص خودش رو داره. از همه مهمتر، هر کسی بر اساس سطح دانش، آگاهی و درکی که از مسائل پیدا میکنه، قضاوت میکنه و نظر میده.
تعریف تو از مثبت اندیشی چیه؟
چیزی که من یاد گرفتم اینه که مثبت اندیشی یعنی مشکلات رو ببینی و باور داشته باشی که برای تمام مسائل، راه حلی وجود داره چون فقط مرگه که چاره نداره! مثبت اندیشی یعنی باور داشته باشی که توانایی عبور از موانع، سختیها و بحرانها رو داری، توانایی تغییر شرایط رو داری، توانایی رسیدن به اهداف و خواسته هات رو داری... دارم از نظریه اکت (ACT) حرف میزنم، نظریه مبتنی بر پذیرش و تغییر.
مثبت اندیشی بهت کمک میکنه تا وقتی فشارها، تلخیها و حالِ بد آدمارو میبینی، بگی «خب این چیزا که همیشه توی زندگی بشر بوده. و بشر قدرت ایجاد تغییر داره. راه درست کردن این شرایط چیه؟» مثبت اندیشی کمک میکنه تا قوی اندیش بشی. ازینجا به بعدِ حرفامو با دقت بیشتری بخون!
هیچ کس نمیتونه مشکلات رو انکار کنه. هیچکس نمیتونه وقتی آسمون پر از ابرای سیاه و بارونیه بگه آسمون آفتابیه! مشکلات همیشه هستن، واقعی هم هستن و نمیشه انکارشون کرد. وقتی حرف از تفکر مثبت و مثبت اندیشی میاد وسط، منظور این نیست که چیزی رو نادیده بگیریم؛ فقط میخوایم مرکز توجهمون رو طوری تغییر بدیم که از پا نیفتیم و قدرت حرکت رو از دست ندیم. یعنی میپذیرم و تا جایی که میتونم تغییر میدم.
در واقع، مثبت اندیشی یه انتخابه. یعنی در حالیکه میدونی مشکلات (از هر نوعی) وجود دارن و همیشه هم به عنوان بخش لاینفکی از زندگی مادی وجود خواهند داشت، انتخاب کنی که به جای گیر کردن و له شدن زیر فشار روانی ناشی از اتفاقات و تجربه ها، روی راه حل و توانایی بهبود اوضاع متمرکز بشی.
مثبت اندیشی یعنی به جای اینکه افسرده بشی، پر از خشم، نفرت، یأس و وحشت بشی و قدرت فکر کردن و عمل سازنده رو از دست بدی، آگاهانه از چیزی که در جریانه عبور کنی. با تفکر مسئولانه (نه قربانی)، وجودت رو به جای ترس پر از امید کنی. یه جاهایی درد زیاده. طبیعیه که گریه کنیم، ناله کنیم، جیغ بزنیم، حتی تا مدتی بریم توی لاک خودمون. اما تا کی؟ تا کجا؟ هر دردی، یه دوره بستری داره. بعد از بستری باید مرخص بشیم و بیایم بیرون و زندگی رو ادامه بدیم. باید بعد ماجراهای سخت زندگی، نقش فعال داشته باشیم نه نقش منفعل.
من که میگم این مثبت اندیشی بوی عزت نفس میده! بوی اعتماد به نفس و خودباوری میده! شاید همه چی تحت کنترل ما نباشه، اما ما قدرت تغییر داریم. شاید یه جاهایی نشه صد در صد خرابیها رو احیا کرد، اما باز هم میشه بخشی از ریخته ها رو دوباره ساخت.

توی دل این مثبت اندیشی، دعوت به اقدام هست، انگیزه قوی برای تغییر و حرکت به سمت خواسته ها هست. این مثبت اندیشی نوعی نحوه پاسخگویی کارآمد به افکاری هستن که نمیشه جلوی هجومشون به ذهن رو گرفت. مثبت اندیشی در روانشناسی هم میگه:
فکر و اندیشه، انگیزش ایجاد میکنه و انگیزه هم محرک رفتاره.
یعنی اول باید ذهن بتونه خوب فکر کنه تا فرد بتونه خوب عمل کنه و تغییر ایجاد بشه. و برای اینکه ذهن بتونه خوب فکر کنه باید فضای ذهن سالم باشه. درسته؟ تو میتونی پر از خشم و نفرت و ترس باشی و تصمیمات خوب بگیری؟ میتونی افسره و خُرد و خمیر باشی و اقدامات مفید و سازنده داشته باشی؟ نه واقعاً میتونی؟ معلومه که نمیتونی!
برای پرورش فضای ذهنی سالم، تکنیک های مثبت اندیشی زیادی وجود داره. یکی از این تکنیکها، شکرگزاری کردنه. نگو که از ارتباط شکرگزاری و انرژی خوب چیزی نمیدونی! شکرگزاری و مثبت اندیشی ارتباط نزدیکی باهم دارن. چجور ارتباطی؟ بهت میگم.
وقتی شکرگزاری میکنی، میگردی دنبال چیزای خوبی که در کنار تمام نداشته هات داری. و اینجوری مرکز توجهت تغییر میکنه، ذهنت به خوب دیدن عادت میکنه و همین خوب دیدن انرژیت رو بالا میاره، احساساتت رو تغییر میده، فکرات مثبت میشه و در نهایت، رفتار و انتخابهات هم بهتر میشن. به دنبال همین انتخابهای بهتری که داری، شرایطت هم تغییرات مثبتی در بر خواهند داشت.
به علاوه، خوندن کتابهایی که از قدرت درون و توانایی انسان در تغییر شرایط حرف میزنن هم یکی از مهم ترین راههای تغییر و پرورش فضای ذهنی مثبت ماست. شاید شنیده باشی که یه سری از کتابها، ملقب شدن به کتاب زرد. چندتا نکته مهم هم در این مورد دارم که بگم برات. مقاله جدیدم رو حتماً بخون: روانشناسی زرد آری یا خیر؟

نمیخوام برم توی هزار تو و بحث رو به درازا بکشونم. همین قدر بگم که موج مخالف مثبت اندیشی، این مقوله رو رد میکنن چون مثبت اندیشی رو دعوت به سکون و عدم فعلیت میبینن. اما دوستان! مثبت اندیشی که دعوت به خواب و استراحت، چشم دوختن به آسمون، روشن کردن شمع و عود، گوش کردن به سابلیمینال و مدیتیشن، نوشتن آروزها و تکرار چندتا عبارت تأکیدی نیست!
میدونی مثبت اندیشی چرا بدنام شده؟ متوجه شدی که این داستان از کجا آب میخوره؟ از اشتباه گرفتن مفهوم مثبت اندیشی با چیزای دیگه. تمایل به تنبلی، ساده لوحی یا حماقت آدما به درک نادرستی منجر میشه که اسم خوبی هم پیدا کرده: مثبت اندیشی سمی.
درک نادرست آدمایی که همیشه دنبال بهانه هستن تا حرکت نکنن و زحمت نکشن، مثبت اندیشی سمی رو به وجود آورده. فعلاً با نقش سودجویان همیشه در صحنه هم کاری ندارم. این موجودات همیشه تاریخ در همه زمینه ها ظاهر شدن و به ظهور خود ادامه خواهند داد. ضمن اینکه شنونده باید عاقل باشه! هر چیزی که ارائه میشه رو که نباید بدون تفکر و سبک و سنگین کردن قبول کرد! اشتباه میگم بگو اشتباه میگی!
ناگفته نماند این دسته از آدما که تمایل به خرافه پرستی دارن، گرایش افراطی به ماورا دارن و نقش مهم اقدام و تلاش خودشون برای تغییر شرایط رو نادیده میگیرن، منظورم همون پیشروان مکتب مثبت اندیشی فِیک یا مثبت اندیشی سمی ه، نیاز به بررسی روانی دارن تا ریشه این ضعف اراده در اونها پیدا و برطرف بشه.
مثبت اندیشی سمی و پیروان خسته این مکتب که خوش خیالی و خوش بینی مرضی و افراطی دارن و همینطور آدمایی که وجود هرگونه واقعیت و احساس تلخ و ناخوشایند رو انکار میکنن (که این انکار و بی تفاوتی هم نیاز به بررسی روانی داره)، با مثبت اندیشی انگیزه بخش یا روانشناسی مثبت گرا که توان حرکت با وجود دردها و سختیها رو به آدمها میده فرق داره. فرقشم کاملاً روشن شد برات.
مثبت اندیشی یه مهارت ارزشمنده! مهارت پیدا کردن نور وسط تاریکی! اگه تا اینجا نکته ها رو خوب گرفته باشی، دیگه فهمیدی که بابا این کجا و اون کجا!

خلاصهی همه چیزایی که خوندی اینه که برای پرورش و رشد شخصیتمون و ایجاد تغییرات مثبت در روند زندگیمون باید از مراحل مختلفی بگذریم و به تدریج ذهن و روانمون رو برای جهش و صعود آماده کنیم. مثبت اندیشی و راههایی که به تقویت این مهارت کمک میکنن هم از مراحل ضروری حرکت ما به سمت این هدف هستن.
خب به پایان آمد این دفتر ولی حکایت همچنان باقیست! اگه تو هم تعریفی از مثبت اندیشی داری، خوشحال میشم برام بنویسی.
مسیر زندگیت پر از خیر و برکت ❤️
و اینکه با من میتونی از طریق اینستاگرامم ارتباط داشته باشی:
https://www.instagram.com/vdakarami/