کاهش نرخ باروری: کمبود ۱۷.۷ میلیون نوزاد و همچنان رو به افزایش

نرخ ناباروری در کشورها در حال کاهش است و بیشتر از همه در چین!

این تحلیل، یک بررسی سریع و ساده است. روش کارم این بود که بزرگ‌ترین «کسری‌های جمعیتی» جهان را بررسی کنم؛ یعنی میزان کمبود جمعیتی که به دلیل پایین بودن نرخ باروری، دیگر به اندازه کافی جایگزین نمی‌شود.

تعداد زنان هر کشور را در نرخ باروری کل (TFR) آن کشور ضرب کردم (منبع: Population Reference Bureau). نرخ جایگزینی جمعیت در حالت تعادل حدود ۲٫۱ فرزند به ازای هر زن است؛ یعنی اندکی بیش از یک فرزند برای هر والد، با در نظر گرفتن مرگ‌ومیر کودکان در سنین پایین.

بیشترین تغییر طی 5 سال گذشته (۲۰۲۱ الی ۲۰۲۶) : تأثیر کاهش نرخ باروری در چین است.

سؤال:
آیا کشورهای دیگری نیز وجود دارند که نرخ باروری در آن ها کاهش یافته است؟

پاسخ بله است. پنج کشور دیگر عبارت‌اند از: هند، ترکیه، ایران، مکزیک و ویتنام.

در مجموع، کسری جمعیتی ۲۰ کشور معادل ۱۷٫۷ میلیون نوزاد در سال است.

جمعیت ایده‌آل جهان چه تعداد است؟ و اگر پاسخی روشن برای این سؤال نداریم، آیا باید سیاست‌هایی تدوین کنیم که خانواده‌های دارای توان و تمایل به فرزندآوری را تشویق کند بیش از آنچه در حالت عادی تصمیم می‌گرفتند فرزند داشته باشند؟

درست است که جمعیت انسان در بیشترِ ۳۰۰ هزار سال تاریخ خود افزایش یافته است، اما این نیز حقیقت دارد که نزدیک به ۷ درصد از تمام انسان‌هایی که تاکنون زیسته‌اند، امروز زنده هستند.

(حدود ۸ میلیارد نفر از مجموع ۱۱۷ میلیارد نفر، بر اساس برآورد Population Reference Bureau).

پیشنهاد:
بیایید تا حد ممکن شرایط را برای کسانی که می‌خواهند خانواده تشکیل دهند و آن را گسترش دهند، آسان کنیم و اجازه دهیم دیگران نیز آزادانه برای زندگی خود تصمیم بگیرند.
در سال‌های اخیر، بسیاری از کشورها با کاهش نرخ باروری و پیر شدن جمعیت روبه‌رو شده‌اند. این روند می‌تواند پیامدهایی مانند کاهش نیروی کار، افزایش هزینه‌های بازنشستگی و درمان، و کند شدن رشد اقتصادی را به همراه داشته باشد. از سوی دیگر، سیاست‌های تشویقی برای افزایش فرزندآوری نیز باید با احترام به آزادی انتخاب افراد و فراهم کردن زیرساخت‌هایی مانند حمایت مالی، مرخصی والدین، خدمات مراقبت از کودک و دسترسی به درمان ناباروری همراه باشد.

در ادامه:
اگر تمام افرادی که با ناباروری مواجه هستند موفق به فرزندآوری شوند، این موضوع چه تأثیری بر روند کاهش جمعیت خواهد داشت؟
پاسخ منفی است

بر اساس گزارش ESHRE، از هر شش زوج در جهان، یک زوج در طول زندگی باروری خود با نوعی ناباروری مواجه می‌شود. همچنین شیوع ناباروری در زنان ۲۰ تا ۴۴ ساله حدود ۸ تا ۱۲ درصد برآورد شده است. عوامل مردانه مسئول ۲۰ تا ۳۰ درصد موارد ناباروری، عوامل زنانه مسئول ۲۰ تا ۳۵ درصد، عوامل مشترک زوجین مسئول ۲۵ تا ۴۰ درصد و در ۱۰ تا ۲۰ درصد موارد علت مشخصی یافت نمی‌شود.

بر اساس داده‌های کنسرسیوم پایش IVF اروپا (EIM) وابسته به ESHRE، در سال ۲۰۲۳ بیش از ۱٬۱۵۶٬۰۰۰ چرخه درمان کمک‌باروری در ۳۶ کشور اروپایی انجام شد که به تولد ۲۴۷٬۰۲۱ کودک انجامید. از سال ۱۹۹۷ تاکنون نیز بیش از ۱۵٫۸ میلیون چرخه درمان ثبت شده و بیش از ۳٫۲۷ میلیون کودک از طریق این روش‌ها در اروپا متولد شده‌اند.

با این حال، همین کشورها همچنان پایین‌ترین نرخ‌های باروری جهان را دارند. برای مثال، در بسیاری از کشورهای اروپایی نرخ باروری کل بین ۱٫۲ تا ۱٫۶ فرزند به ازای هر زن است؛ یعنی بسیار پایین‌تر از سطح جانشینی جمعیت (۲٫۱ فرزند). این واقعیت نشان می‌دهد که حتی دسترسی گسترده به درمان‌های ناباروری نیز نتوانسته روند کاهش موالید را معکوس کند.

در واقع، ناباروری تنها یکی از عوامل کاهش تولدهاست. جمعیت‌شناسان معتقدند که بخش عمده افت باروری در کشورهای توسعه‌یافته ناشی از عواملی مانند افزایش سن ازدواج، تأخیر در فرزندآوری، افزایش هزینه‌های مسکن و تربیت کودک، نااطمینانی اقتصادی، تغییر ارزش‌های اجتماعی و ترجیح خانواده‌ها به داشتن فرزندان کمتر است. بنابراین، حتی اگر همه زوج‌های نابارور با موفقیت درمان شوند، تنها بخشی از کاهش موالید جبران خواهد شد و نرخ باروری همچنان در بسیاری از کشورها پایین‌تر از سطح جانشینی باقی می‌ماند.