دو قدم جلوتر از تلوزیون؛ یک قدم جلوتر از نمایشخانگی اما همچنان بد

بلعکس معمول یادداشتنویسیها قرار نیست خلاصهای از داستان یا اطلاعاتی از عوامل ساخت آن ارائه دهم چون احتمالا همه بهتر از من گوگلکردن بلدید.
مهدویان، کارگردانی که بارها از ارادتش قدمت ملیجک پستمدرنیسم در سینما(تارانتینو) یاد کرده اینبار فرصت را مناسب دیدهاست تا این ادای دین را به روشی که در سینما معمول هست دنبال کند یعنی ساخت برخی سکانسها با ویژگیهایی که بهیاد آثار تارانتینو بیفتیم برای مثال پخش صدای عموپورنگ در یک سکانس احساسی یا پخش موسیقی شاد در یک سکانس قتل و البته گویی قصد داشته اندکی پلانهای پا محور(نمیدونم چه اسم مودبانهای براش بزارم؛ همون که خودتون میدونید، همون مرضی که تارانتینو داره) هم در سریالش بگنجاند که ساترا جلویش را گرفتهاست؛ خوب در قدم اول نمیدانم باید بروز تاثیرپذیری از تارانتینو در این سریال را مضحک بنامم یا اعصاب خردکن چون وقتی جهان سریال خود را از شکسپیر میگیری یعنی جهان سیاهسفید انتخاب کردهای یعنی خوبیها ارزشمندند بلعکس پستمدرنیسم که هیچچیز در آن ارزش ذاتی ندارد و در آن میتوان به راحتی به مرگ یک بیگناه خندید یا حداقل نسبت به آن بیتفاوت بود؛ حتی اگر تارانتینو را نشناسید و این تاثیرپذیری را متوجه نشدهباشید میتوانید سکانسهایی را که از نظر ساخت هیچ دخلی به کلیت سریال ندارند جدا کنید.
موضوع دومی که میخواهم به آن اشاره کنم را با یکی از آن جملههای شاخص شروع میکنم:(( فیلم داستانیای که مستند نباشد، فیلم داستانی نیست و مستندی که داستان نداشتهباشد مستند نیست)).
اینکه تم اصلی سریالت را از یکی از شاهکارهای تاریخ ادبیات بگیری و از یک رمان داخلی امروزی هم برای فیلمنامه استفاده کنی هیچ چیز را تضمین نمیکند؛ باید حواست را به تک تک قواعد فیلمسازی جمعکنی و دست از تنبلی برداری؛ باید بروی دنبال اعداد دنبال روابط دنبال کشف آنچه در جهان امروز ما جهانی که سعی میکنی به تصویرش بکشی درحال رخ دادناست؛ تنها عددی که در سریال به آن اشاره میشود رقم رشوهای است که برای آزادی میثم پسر مالک از زندان در دبی لازم است برای باقی ارقام از عبارات ((خیلی بزرگ)) یا ((خیلی زیاد نیست)) و... استفاده میشود درست مثل دانشجویی که درسش را نخوانده و سعی میکند از عبارات کیفی استفادهکند تا پیش استادش لو نرود؛ برای مقایسه توجه شما را به سریالی از شبکه HBO جلب میکنم؛ Succession(وارثت) سریالیست که HBO از سال 2018 شروع به انتشار آن کرده و اخیرا برای فصل چهارم هم تمدید شدهاست؛ نقاط مشترک این سریال با سریال زخمکاری عبارتند از: جانشینی؛ بیلیونرها؛ الهامگرفتن از ادبیات کلاسیک در فیلمنامه و...
پس ظاهرا دو سریال از نظر موضوع و ایده و حتی تم شبیه به هم هستند و این ما را قادر میسازد موشکافانه به مقایسهی این دو بپردازیم.
برعکس سریال زخمکاری در سریال وراثت نه تنها از عبارات کیفی استفاده نمیشود بلکه جدیدترین متودهای کلاهبرداری، سرمایهگذاری و... آموزش داده میشوند البته که سینما هنریست برای سرگرمی و آموزش هدف اصلی آن نیست و مطمئنا برای یادگرفتن باید از دانشگاه یا محیط کار استفاده کرد اما بحثی که سعی دارم آن را مطرح کنم این است که مستند بودن یک فیلم یا سریال لازمهی جدانشدنی آن است، من به تماشای فیلم مینشینم تا تخیل سازنده را ببینم اما تخیلی که پس از مشاهدهی واقعیت عینی شکل گرفتهباشد نه از آن جنس تخیلها که از ویلای لواسان برای کارتونخوابهای مولوی نوشتهشود؛ پس برای نوشتن درکنار خواندن تاریخ ادبیات باید از بازدید میدانی(از یک لفظ دبیرستانی استفادهکردم که کسی نگه دارم حرف جدیدی میزنم) هم استفاده شود.
نکته دوم، ادای دین به آثار ادبیات کلاسیک در سریال وراثت در دیالوگها دیدهمیشود، بیشتر در قالب تیکهانداختن که بسیار باورپذیر است اما مکبث خواندن منصوره قرار است چه منطقی داشتهباشد، آیا منصوره از خواندن مکبث هیچ درسی میگیرد؟ آیا تاثیری روی او دارد یا هدف از این کار فقط این است که بیننده جلد انگلیسی کتاب مکبث در دست منصوره را ببیند؟
تیتراژ ابتدایی سریال وراثت به طور مشخصی الگوبرداریشده یا حتی فراتر از آن، کپی با کمی تغییر از تیتراژ فیلم The Game محصول سال 1997 به کارگردانی دیوید فینچر است(این فیلم هم فیلمیست درخصوص بیلیونرها!) اما نه تنها با آن مشکلی ندارم بلکه از مقایسهی دو تیتراژ لذت هم میبرم پس موضوع الگوبرداری و الهامپذیری نیست موضوع این است از هر اثری به هر عظمتی هم که الگو بگیری درنهایت باید قدرت داشتهباشی دنیای خودت را بنا کنی و دنیای تو با شکسپیر در فیلمنامه و تارانتینو در ساخت بنا نمیشود.

سعی کردم متن کوتاه باشه و تیترمحور
اگر سریال زخمکاری رو دیدید حتما سریال وراثت رو هم ببینید(حداقل یک فصل)