
از شنبه 25 مهر ۱۴۰۵، یک دوره ۲۴ جلسهای را شروع میکنم که پاسخ یک سؤال تکراری است؛ سؤالی که سالهاست از تاجران، تولیدکنندگان و صاحبان کسبوکار ایرانی میشنوم: «ما محصول خوب داریم، تجربه داریم، حتی مشتری داخلی داریم، ولی چطور وارد بازار آمریکای شمالی شویم و آنجا دیده شویم؟»
این مقاله توضیح کامل همان کارگاه است: چرا آن را طراحی کردیم، چه موضوعاتی را پوشش میدهد، برای چه کسانی مناسب است و چطور میتوانید در آن شرکت کنید. اگر در حوزه صادرات، تجارت بینالملل، بازاریابی دیجیتال یا برندسازی فعالیت میکنید یا قصد دارید فعالیت کنید، خواندن ادامه این متن به شما کمک میکند تصمیم بگیرید این دوره به کارتان میآید یا نه.
عنوان: کارگاه تخصصی بازاریابی و برندسازی با تمرکز بر بازار آمریکای شمالی
مدرس: وحید رستمی بانی، مشاور ارشد کسبوکار در حوزه استراتژی رشد، توسعه کسبوکار، فروش و بازاریابی
شروع دوره: شنبه ۱۸ مهر ۱۴۰۵
زمان برگزاری: هر شنبه، ساعت ۱۸ تا ۲۰
تعداد جلسات: ۲۴ جلسه
نحوه برگزاری: حضوری و آنلاین
برگزارکنندگان: انجمن بازرگانی ایران و کانادا (IBA)، مرکز تجاری و بازاریابی محصولات و خدمات ایرانی در کانادا و اتحادیه بینالمللی تجارت ساینا
هزینه: رایگان برای دارندگان کارت عضویت انجمن بازرگانی ایران و کانادا
بازار آمریکا و کانادا برای بسیاری از کسبوکارهای ایرانی هم جذاب است و هم ترسناک. جذاب است چون قدرت خرید بالا، جامعه مصرفکنندهی بزرگ، زیرساخت پیشرفتهی تجارت الکترونیک و جامعهی چندفرهنگی دارد. ترسناک است چون قواعد بازی آن با آنچه در بازار داخلی یاد گرفتهایم فرق میکند.
در بازار ایران، بخش بزرگی از فروش با رابطه، اعتماد شخصی، توصیهی دوستان و مذاکرهی حضوری انجام میشود. در آمریکای شمالی، مشتری معمولاً قبل از اینکه با شما صحبت کند، دربارهتان تحقیق کرده است. سایت شما را دیده، نظرات را خوانده، شبکههای اجتماعیتان را بررسی کرده و برند شما را با چند رقیب دیگر مقایسه کرده است. یعنی بخش مهمی از «فروش» پیش از اولین تماس شما اتفاق افتاده یا شکست خورده است.
نتیجه این است که اگر فقط همان روشهای سنتی را به بازار جدید ببریم، احتمالاً نتیجه نمیگیریم. نه به این دلیل که محصولمان بد است، بلکه چون زبان بازار را نمیدانیم. این کارگاه برای یاد دادن همین زبان طراحی شده است.
در سالهای فعالیت بهعنوان مشاور کسبوکار، با تعداد زیادی از صاحبان کسبوکار کار کردهام و الگوی مشترکی دیدهام. بیشتر مشکلات ورود به بازارهای بینالمللی از کمبود محصول یا کیفیت نیست، از سه جنس دیگر است:
۱. ندانستن مشتری: بسیاری از تاجران مشتری هدف خارجی را دقیق تعریف نکردهاند. وقتی از آنها میپرسم «مشتری شما در کانادا کیست؟» جوابها معمولاً کلی است: «هر کسی که محصول ما را بخواهد».
۲. ضعف در برندسازی: محصول خوب بدون برند قابلاعتماد، در بازار جهانی نمیماند. مشتری خارجی باید ظرف چند ثانیه بفهمد شما که هستید، چه مشکلی را حل میکنید و چرا باید به شما اعتماد کند.
۳. استفادهی نادرست از بازاریابی دیجیتال: خیلیها بدون استراتژی وارد شبکههای اجتماعی و تبلیغات آنلاین میشوند، پول خرج میکنند و بعد نتیجه میگیرند که «دیجیتال برای ما جواب نمیدهد».
هر سه مشکل قابل حل است، به شرطی که با نگاه سیستماتیک و گامبهگام به آنها نگاه کنیم. کارگاه ۲۴ جلسهای ما دقیقاً همین مسیر را دنبال میکند.
این دوره با همکاری سه مجموعه برگزار میشود که هرکدام بخشی از اکوسیستم تجارت ایرانیان در کانادا و بینالملل را نمایندگی میکنند: انجمن بازرگانی ایران و کانادا، مرکز تجاری و بازاریابی محصولات و خدمات ایرانی در کانادا و اتحادیه بینالمللی تجارت ساینا.
اهمیت این همکاری در این است که دوره فقط یک کلاس نظری نیست. شرکتکنندگان با شبکهای از فعالان واقعی تجارت میان ایران و کانادا در ارتباطاند و میتوانند آموختههایشان را در یک بستر واقعی تجربه کنند. دارندگان کارت عضویت انجمن بازرگانی ایران و کانادا نیز میتوانند بهصورت رایگان در دوره شرکت کنند.
محتوای دوره حول سه سرفصل اصلی سازماندهی شده است. هرکدام را در ادامه توضیح میدهم.
اولین محور، تغییر نگاه است. خیلی از ما با مدل سنتی تجارت بزرگ شدهایم: نمایشگاه، بازدید حضوری، مذاکرهی طولانی، شبکهی آشنایان و بازاریاب میدانی. این مدل هنوز ارزش دارد، اما در بازار آمریکای شمالی بهتنهایی کافی نیست.
در این بخش به این پرسشها میپردازیم:
مشتری آمریکایی و کانادایی چطور تصمیم میگیرد و مسیر خرید او چه مراحلی دارد؟
«سفر مشتری» (Customer Journey) در بازار شمال آمریکا چه تفاوتی با بازار ایران دارد؟
ارزش پیشنهادی (Value Proposition) خود را چطور برای این بازار بومیسازی کنیم؟
کدام کانالهای فروش دیجیتال برای کدام نوع کسبوکار مناسب است؟
چطور از کانالهای سنتی به کانالهای دیجیتال گذر کنیم، بدون اینکه آنچه ساختهایم را از دست بدهیم؟
یکی از مهمترین مفاهیمی که در همین محور مطرح میشود، بومیسازی ارزش پیشنهادی است. بسیاری از محصولات ایرانی کیفیت بسیار خوبی دارند، اما پیامی که برای فروش آنها استفاده میشود برای مشتری خارجی معنا ندارد. مشتری کانادایی ممکن است به پایداری، شفافیت منشأ محصول، گواهیهای کیفی و داستان پشت برند اهمیت بیشتری بدهد تا به قیمت. اینکه چه چیزی را، چطور و با چه زبانی بگوییم، تفاوت بین دیدهشدن و نادیدهماندن است.
همچنین در این بخش با ابزارهای عملی کار میکنیم: از تحلیل رفتار مصرفکننده تا نقشهبرداری از سفر مشتری و طراحی قیف فروش دیجیتال. هدف این است که شرکتکننده در پایان این محور بتواند یک مدل فروش دیجیتال ساده اما واقعی برای کسبوکار خودش طراحی کند.
این بخش شاید کاربردیترین بخش دوره باشد. در سالهای فعالیت دیدهام که کسبوکارهای کوچک و متوسط معمولاً چند اشتباه مشخص را بارها تکرار میکنند. شناختن این اشتباهات، هم در وقت و هم در هزینه صرفهجویی میکند.
اشتباه اول: شروع از ابزار، نه از استراتژی. بسیاری از کسبوکارها اول یک صفحهی اینستاگرام باز میکنند، یک سایت میسازند یا تبلیغ میدهند و بعد میپرسند «حالا چه کنیم؟». ترتیب درست برعکس است: اول باید مشتری هدف، پیام و هدف کسبوکاری مشخص شود، بعد ابزار انتخاب شود.
اشتباه دوم: هدفگذاری روی «همه». وقتی همه مشتری شما هستند، در عمل هیچکس مشتری شما نیست. بازار آمریکای شمالی بسیار تقسیمبندیشده است و برندهای موفق، بخش مشخصی از بازار را هدف میگیرند و برایش پیام اختصاصی دارند.
اشتباه سوم: کپی کردن محتوا و روش بازار داخلی. ترجمهی تحتاللفظی یک کمپین ایرانی برای بازار کانادا معمولاً جواب نمیدهد. فرهنگ، ارزشها، زبان بدن برند و حتی رنگها و تصاویر باید با بازار هدف هماهنگ شود.
اشتباه چهارم: نادیده گرفتن اعتمادسازی دیجیتال. مشتری خارجی شما را نمیشناسد. نظرات مشتریان، شواهد اجتماعی، نمونهکارها، گواهیها، وبسایت حرفهای و پروفایلهای معتبر همه بخشی از زنجیرهی اعتماد هستند. کسبوکاری که اینها را ندارد، حتی با بهترین محصول، در مرحلهی تحقیق مشتری حذف میشود.
اشتباه پنجم: اندازهگیری نکردن. بدون داده، تصمیمگیری به حدس تبدیل میشود. بسیاری از کسبوکارها نمیدانند هزینهی جذب هر مشتریشان چقدر است، کدام کانال بیشترین بازگشت سرمایه را دارد و کدام فعالیتها فقط وقت میگیرند.
اشتباه ششم: ناپایداری. بازاریابی دیجیتال یک پروژهی دو هفتهای نیست. بسیاری از کسبوکارها سه هفته فعال میشوند، نتیجهی سریع نمیگیرند و رها میکنند. در حالی که محتوا، اعتماد و دیدهشدن در بازار بینالمللی با تداوم ساخته میشود.
اشتباه هفتم: جدا دیدن بازاریابی و فروش. در بسیاری از کسبوکارها، تیم بازاریابی و تیم فروش با یکدیگر هماهنگ نیستند. نتیجه، سرنخهایی است که پیگیری نمیشوند و پیامهایی که با واقعیت فروش همخوان نیستند.
در کارگاه، هر کدام از این اشتباهات را با مثالهای واقعی بررسی میکنیم و راهکار عملی برای اصلاح آنها ارائه میدهیم.
برند، فقط لوگو و رنگ و بستهبندی نیست. برند، تصویری است که در ذهن مشتری ساخته میشود و تعیین میکند آیا به شما اعتماد کند یا نه، و اگر اعتماد کرد، حاضر است چقدر برای محصول شما بیشتر بپردازد.
برای تاجر و صادرکننده، برندسازی اهمیت دوچندان دارد، چون در تجارت بینالمللی اغلب رابطهی حضوری و سابقهی طولانی در کار نیست و برند باید جای این اعتماد را پر کند. در این بخش به موضوعات زیر میپردازیم:
هویت برند: برند شما چه میگوید، برای چه کسی و چرا؟
جایگاهیابی (Positioning): در ذهن مشتری شمال آمریکایی، شما کجای بازار ایستادهاید؟
روایت برند (Brand Storytelling): چطور داستان کسبوکار، منشأ محصول و ارزشهایتان را بهشکلی اصیل و جذاب روایت کنیم؟
هویت بصری و کلامی: نام، پیام، لحن و ظاهر برند چطور باید با بازار هدف هماهنگ شود؟
برند شخصی صاحب کسبوکار: در بسیاری از کسبوکارهای کوچک و متوسط، چهرهی مدیر بخشی از برند است. چطور از این ظرفیت، مثلاً از طریق لینکدین، استفاده کنیم؟
مدیریت اعتبار آنلاین: نظرات، رتبهها و حضور در پلتفرمهای معتبر چطور به برند کمک میکند؟
یکی از نکاتی که در این بخش تأکید میکنم این است که برند بینالمللی لزوماً به معنای حذف هویت ایرانی نیست. در خیلی از موارد، اصالت و داستان ایرانی بودن میتواند یک مزیت رقابتی باشد، به شرطی که درست و حرفهای روایت شود. مثالهایی از محصولات غذایی، صنایعدستی، خدمات تخصصی و صنعتی را بررسی میکنیم تا ببینیم این روایت چطور شکل میگیرد.
دوره صرفاً مفهومی نیست. بخشی از وقت کارگاه به ابزارها و روشهای عملی اختصاص دارد. امروز هوش مصنوعی و ابزارهای دادهمحور، کار بازاریابی و فروش را بهشکل چشمگیری تغییر دادهاند. کارهایی که قبلاً هفتهها زمان میبرد، حالا با ابزار مناسب در ساعات انجام میشود:
پژوهش بازار و تحلیل رقبا
شناسایی مشتریان بالقوه و شرکتهای هدف
تولید و بهینهسازی محتوا برای بازار خارج
تحلیل دادههای فروش و رفتار مشتری
طراحی کمپینها و ارتباطات هدفمند
در جلسات دوره، ابزارهای مناسب هر موضوع معرفی میشود و شرکتکنندگان یاد میگیرند چطور آنها را در کار واقعی خود بهکار ببرند. تأکید من بر این است که ابزار، وسیله است و نه هدف. بدون استراتژی روشن، بهترین ابزار هم نتیجهی مطلوب نمیدهد.
دوره از ۱۸ مهر ۱۴۰۵ شروع میشود و هر شنبه از ساعت ۱۸ تا ۲۰ ادامه دارد. ۲۴ جلسهی دو ساعته یعنی حدود ۴۸ ساعت آموزش، که فرصت کافی برای عمق دادن به موضوعات و کار عملی فراهم میکند. این زمان برای یک آشنایی سطحی طراحی نشده، بلکه برای ساخت یک چارچوب کاری کامل است.
ساختار کلی هر جلسه تقریباً به این شکل است:
بخش مفهومی: معرفی مفهوم یا چارچوب اصلی جلسه
مثال و مطالعه موردی: بررسی نمونههای واقعی از برندها و کسبوکارها
ابزار و تمرین: معرفی ابزار مناسب و انجام تمرین کاربردی
پرسش و پاسخ: فرصت برای طرح مسائل مشخص کسبوکار شرکتکنندگان
دوره در طول جلسات از شناخت بازار و مشتری، به طراحی ارزش پیشنهادی و برند، و از آنجا به ساخت کانالهای فروش و بازاریابی دیجیتال میرسد و در نهایت به اجرا و اندازهگیری نتیجه ختم میشود.
یکی از ویژگیهای این دوره، امکان شرکت بهصورت حضوری یا آنلاین است. این موضوع برای بسیاری از علاقهمندان اهمیت دارد، چون اعضای انجمن و فعالان تجارت بینالملل لزوماً در یک شهر یا حتی یک کشور نیستند. شرکتکنندگانی که در ایران، کانادا یا هر نقطه دیگر هستند میتوانند بدون محدودیت جغرافیایی در جلسات شرکت کنند.
ساعت برگزاری، یعنی شنبهها از ۱۸ تا ۲۰، بهگونهای انتخاب شده که برای شاغلان و صاحبان کسبوکار قابلمدیریت باشد و با روز کاری معمول تداخل نداشته باشد.

این دوره برای گروههای زیر طراحی شده است:
۱. تاجران و صادرکنندگان: کسانی که محصول یا خدمتی دارند و میخواهند وارد بازار آمریکا و کانادا شوند یا حضورشان در این بازار را تقویت کنند.
۲. صاحبان کسبوکارهای کوچک و متوسط: مدیرانی که با منابع محدود کار میکنند و میخواهند بازاریابی دیجیتال را بهشکل هدفمند و کماشتباه شروع کنند.
۳. مدیران بازاریابی و فروش: افرادی که مسئول رشد درآمد هستند و میخواهند نگاه خود را به استانداردهای بازار بینالمللی ارتقا دهند.
۴. کارآفرینان و استارتاپها: کسانی که ایده یا محصولی دارند و میخواهند از ابتدا برای بازار جهانی برندسازی کنند.
۵. مشاوران و فعالان حوزه تجارت: کسانی که میخواهند دانش خود را دربارهی بازار شمال آمریکا بهروز کنند.
۶. ایرانیان مقیم کانادا و آمریکا: کسانی که در آنجا کسبوکار دارند یا میخواهند راه بیندازند و به ارتباط با بازار ایران و منطقه فکر میکنند.
اگر هیچکدام از اینها دقیقاً توصیف شما نیست، اما به تجارت بینالمللی و بازاریابی علاقه دارید، باز هم میتوانید برای مشورت دربارهی مناسببودن دوره تماس بگیرید.
هدف من این است که شرکتکنندگان فقط با «اطلاعات بیشتر» از دوره بیرون نروند، بلکه با خروجیهای عملی بروند. انتظار دارم در پایان دوره، هر شرکتکننده بتواند:
مشتری هدف خود را در بازار آمریکای شمالی دقیق تعریف کرده باشد.
ارزش پیشنهادی بومیشده برای این بازار نوشته باشد.
هویت و روایت برند خود را مشخص و مستند کرده باشد.
یک نقشهی راه بازاریابی و فروش دیجیتال برای کسبوکار خودش داشته باشد.
با اشتباهات رایج آشنا باشد و از آنها دوری کند.
با ابزارهای مناسب از جمله ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی آشنا شده باشد و بتواند از آنها استفاده کند.
در شبکهای از فعالان تجارت ایران و کانادا عضو شده باشد.
دورههای بازاریابی کم نیست. اما چند چیز این کارگاه را متفاوت میکند:
تمرکز بر یک بازار مشخص. دوره دربارهی «بازاریابی بهطور کلی» نیست. همهچیز حول بازار آمریکای شمالی و نیازهای تاجران ایرانی طراحی شده است.
نگاه مشاورهای، نه صرفاً آموزشی. من بیش از آنکه معلم باشم، مشاور کسبوکار هستم. نگاه من به هر موضوع، نگاه کسی است که با مسائل واقعی کسبوکار روبهرو بوده است، نه فقط تئوری.
همافزایی با یک اکوسیستم واقعی. حضور انجمن بازرگانی ایران و کانادا و مجموعههای همکار، به دوره بُعد شبکهسازی و ارتباط با بازار واقعی میدهد.
ترکیب سنت و فناوری. این دوره نه تجارت سنتی را نفی میکند و نه شیفتهی ابزارهای جدید است. هدف، ساختن پلی میان تجربهی تجاری و ابزارهای دیجیتال امروز است.
من وحید رستمی بانی هستم، مشاور ارشد کسبوکار. تخصص من در حوزهی استراتژی رشد، توسعهی کسبوکار، فروش، بازاریابی، بازاریابی دیجیتال، تبلیغات، برندسازی و تجارت الکترونیک است. سالهاست با صاحبان کسبوکار در این حوزهها کار میکنم و دغدغهی اصلیام این است که دانش بازاریابی و فروش را به زبانی ساده و قابل اجرا به کسبوکارها منتقل کنم.
در لینکدین ۳۱ هزار نفر مرا دنبال میکنند و بخش مهمی از محتوای تخصصیام را آنجا منتشر میکنم. این کارگاه، ادامهی همان مسیر است، اما با عمق بیشتر و در قالبی ساختاریافته تر
برای روشنشدن فرق نگاه سنتی و نگاه این دوره، یک سناریوی فرضی را مرور کنیم. فرض کنید یک تولیدکنندهی ایرانی محصول غذایی باکیفیت دارد و میخواهد آن را به کانادا بفروشد.
در رویکرد سنتی، او چند نمونه برای واردکنندهها میفرستد، در انتظار پاسخ میماند، قیمت را پایین میآورد و امیدوار است یکی از آنها سفارش بدهد. اگر جواب منفی بیاید، نمیداند مشکل از کجاست: قیمت، بستهبندی، پیام یا اصلاً انتخاب مشتری.
در رویکردی که در کارگاه تمرین میکنیم، ابتدا مشتری هدف تعریف میشود: مثلاً فروشگاههای تخصصی مواد غذایی خاورمیانهای یا مصرفکنندگان علاقهمند به محصولات اصیل و طبیعی. سپس ارزش پیشنهادی بومیسازی میشود، یعنی اینکه چرا این محصول برای آن مشتری خاص انتخاب بهتری است. بعد هویت برند، بستهبندی، وبسایت و محتوا با همین پیام هماهنگ میشود، کانالهای دیجیتال برای ارتباط مستقیم با خریداران انتخاب میشود و در نهایت نتیجهی هر کانال اندازهگیری میشود. اگر چیزی کار نکند، میدانیم کدام حلقهی زنجیر باید اصلاح شود.
این تفاوت، تفاوت «امیدواری» و «مدیریت» است. هدف دوره این است که شما از حالت اول به حالت دوم برسید.
آیا برای شرکت در دوره سابقهی قبلی لازم است؟ خیر. دوره برای افرادی با سطوح مختلف تجربه طراحی شده است. اگر کسبوکاری دارید یا قصد راهاندازی دارید، میتوانید شرکت کنید.
آیا حتماً باید ساکن کانادا یا آمریکا باشم؟ خیر. دوره بهصورت آنلاین هم برگزار میشود و شرکت از هر نقطه ممکن است. تمرکز دوره بر بازار آمریکای شمالی است، اما محل زندگی شرکتکننده محدودیتی ایجاد نمیکند.
اگر نتوانم در یکی از جلسات شرکت کنم چه میشود؟ برای جزئیات مربوط به دسترسی به محتوای جلسات از دسترفته، بهتر است هنگام ثبتنام با شمارههای تماس انتهای این مقاله هماهنگ کنید.
هزینهی دوره چقدر است؟ دوره برای دارندگان کارت عضویت انجمن بازرگانی ایران و کانادا رایگان است. برای سایر علاقهمندان، جزئیات شرایط شرکت را از طریق شمارههای ثبتنام جویا شوید.
آیا پس از دوره هم ارتباط ادامه پیدا میکند؟ یکی از اهداف دوره، شکلگیری شبکهای از فعالان تجارت است. جزئیات ادامهی ارتباط در طول دوره اعلام میشود.
بازار آمریکای شمالی برای کسبوکارهای ایرانی فرصتی واقعی است، اما ورود به آن بدون شناخت، بدون برند و بدون استراتژی دیجیتال، معمولاً به هدررفت زمان و سرمایه ختم میشود. کارگاه تخصصی بازاریابی و برندسازی با تمرکز بر بازار آمریکای شمالی تلاش میکند این مسیر را کوتاهتر، روشنتر و کمخطاتر کند.
اگر میخواهید از تجارت سنتی به فروش دیجیتال برسید، اگر میخواهید اشتباهات رایج کسبوکارهای کوچک و متوسط را تکرار نکنید، و اگر میخواهید برند خود را برای بازار بینالمللی بسازید، این دوره برای شماست.
نکتهی آخر اینکه زمان در تجارت بینالمللی اهمیت زیادی دارد. هر ماهی که با روش اشتباه میگذرد، هم هزینهی مستقیم دارد و هم فرصتهایی را از دست میدهد که رقبا از آنها استفاده میکنند. شروع دوره از شنبه ۱۸ مهر، فرصت مناسبی است تا قبل از فصلهای پرتحرک بازار، چارچوب کاریتان را بسازید و با نقشهی روشن وارد میدان شوید. ظرفیت هر دوره محدود است و هرچه زودتر هماهنگ کنید، انتخاب بهتری برای نحوهی شرکت، حضوری یا آنلاین، خواهید داشت.
دوره از شنبه ۱۸ مهر ۱۴۰۵ شروع میشود. برای ثبتنام و دریافت اطلاعات بیشتر با شمارههای زیر تماس بگیرید:
موبایل: ۰۹۹۲۴۰۰۹۷۱۴
تلفن: ۰۲۱۲۲۷۶۴۶۷۲
یادآوری میکنم که شرکت در این دوره برای دارندگان کارت عضویت انجمن بازرگانی ایران و کانادا رایگان است.
اگر این مقاله برایتان مفید بود، آن را با همکاران و دوستان فعال در حوزهی تجارت و بازاریابی به اشتراک بگذارید. و اگر سؤالی دربارهی دوره دارید، در بخش نظرات بنویسید تا پاسخ بدهم.
وحید رستمی بانی، مشاور ارشد کسبوکار