
تصمیمات فدرال رزرو آمریکا یکی از مهمترین عوامل تاثیرگذار بر بازارهای مالی جهان است. از آنجا که تغییرات نرخ بهره میتواند ارزش دلار، بازده اوراق، طلا، سهام و داراییهای پرریسک مانند ارزهای دیجیتال را تحت تاثیر قرار دهد، معاملهگران به دقت سیاستهای پولی این بانک مرکزی را دنبال میکنند. در این میان، FOMC کمیتهای است که نقش اصلی را در تعیین جهت سیاست پولی و نرخ بهره آمریکا بر عهده دارد. به همین دلیل، نشستها و گزارشهای FOMC از مهمترین رویدادهایی هستند که معاملهگران برای پیشبینی مسیر بازار زیر نظر میگیرند.
کمیته بازار آزاد فدرال رزرو (Federal Open Market Committee) که آن را به شکل اختصاری FOMC میشناسیم، کمیتهای است که در ساختار فدرال رزرو آمریکا وجود دارد و مسئول تعیین جهت سیاست پولی آمریکا و هدفگذاری نرخ بهره وجوه فدرال (Fed Funds Rate) است.
ابتدا باید بدانیم که کشور آمریکا به 12 منطقه فدرال رزرو تقسیم شده است؛ هر کدام از این مناطق به صورت مجزا، یک بانک مرکزی دارند. این بانکهای منطقهای به عنوان بازوهای اجرایی فدرال رزرو فعالیت میکنند و سیاستهای آن را در مناطق خود اعمال میکنند.
FOMC از 12 عضو تشکیل شده است: 7 عضو از هیئت حکام فدرال رزرو (Board Of Governors)، رییس بانک فدرال رزرو نیویورک، چهار عضو باقیمانده از میان روسای 11 بانک فدرال رزرو منطقهای دیگر به صورت چرخشی انتخاب میشوند.
رییس FOMC همان رییس هیئت حکام فدرال رزرو است که در زمان نگارش این مقاله این سمت بر عهده کوین وارش (Kevin Warsh) است.
این نشستها 8 بار در سال برگزار میشود که در صورت وجود شرایط خاص، تعداد آنها میتواند افزایش داشته باشد. نشستهای FOMC به صورت غیرعلنی برگزار میشود و خبرنگاران در زمان برگزاری جلسه حضور ندارند.
اعضای FOMC در طول این جلسات راجع به تحولات بازارهای داخلی و خارجی و ارزیابی خود از شرایط اقتصادی و سیاستهای پولی مناسب صحبت و تبادل نظر میکنند. در نهایت، طرح پیشنهادی به رایگیری گذاشته میشود تا مشخص شود که آیا سیاستهای پولی فعلی نیازی به تغییر دارد یا خیر.
خروجی این نشستها از اهمیت بالایی برخوردار است چون به صورت مستقیم روی سیاستهای پولی آمریکا تاثیر میگذارد؛ فعالان بازار به صورت جدی اخبار مرتبط با این رویداد را پیگیری میکنند تا بتوانند دید درستی از تغییرات احتمالی که قرار است به وجود آید داشته باشند.
فدرال رزرو سه ابزار اصلی در اختیار دارد که به وسیله آنها نحوه توزیع پول در اقتصاد را کنترل کند. این ابزارها عبارتند از: عملیات بازار باز (Open Market Operation یا OMO)، نرخ تنزیل (Discount Rate) و الزامات ذخیره قانونی بانکها (Reserve Requirements).
هیئت حکام فدرال رزرو مسئول تعیین نرخ تنزیل و الزامات ذخیره قانونی بانکهاست، درحالیکه FOMC درباره عملیات بازار باز و خرید یا فروش اوراق بهادار تصمیمگیری میکند.
هدف اصلی FOMC حفظ ثبات قیمتها و حمایت از اشتغال پایدار است. این کمیته با تنظیم سیاست پولی تلاش میکند تورم را در سطح هدف نگه دارد و در عین حال از رشد اقتصادی و بازار کار حمایت کند. برای دستیابی به این اهداف، از ابزارهای مختلف سیاست پولی استفاده میکند.
به فرآیندی گفته میشود که در آن FOMC تصمیم به خرید یا فروش اوراق بهادار دولتی میکند. این اوراق بهادار شامل اوراق داخلی و خارجی است؛ اوراق داخلی شامل اوراق خزانهداری آمریکا و اوراق بهادار آژانس فدرال است، درحالیکه اوراق خارجی شامل سرمایهگذاریهایی روی یورو و ین است. اوراق خریداریشده در حسابی به نام SOMA نگهداری میشوند و مدیریت این حساب بر عهده بانک فدرال رزرو نیویورک است.
عملیات بازار باز به دو صورت انجام میشود:
1. خرید اوراق بهادار (انبساطی)
وقتی فدرال رزرو از بانکها یا موسسات مالی، اوراق بهادار دولتی را خریداری میکند:
در ازای آن به بانکها پول پرداخت میکند
ذخایر بانکها افزایش مییابد
عرضه پول در اقتصاد بیشتر میشود
معمولا باعث افزایش نقدینگی و کاهش فشارهای صعودی بر نرخ بهره میشود.
وامدهی بانکها آسانتر شده و فعالیت اقتصادی تقویت میشود
2. فروش اوراق بهادار (انقباضی)
وقتی فدرال رزرو اوراق بهادار دولتی را میفروشد:
بانکها و سرمایهگذاران برای خرید این اوراق پول پرداخت میکنند
بخشی از نقدینگی از سیستم بانکی خارج میشود
عرضه پول کاهش مییابد
نرخ بهره معمولا افزایش پیدا میکند
دریافت وام سختتر شده و رشد اقتصادی و تورم کاهش مییابد
فدرال رزرو از این ابزار برای دستیابی به نرخ هدف وجوه فدرال (Fed Funds Rate) استفاده میکند. با افزایش یا کاهش نقدینگی از طریق خرید و فروش اوراق بهادار، نرخ بهره بینبانکی را به محدوده هدف نزدیک میکند. از آنجا که این نرخ بر سایر نرخهای بهره مانند وام مسکن، وام خودرو، وامهای تجاری و حتی بازارهای مالی اثر میگذارد، عملیات بازار باز یکی از مؤثرترین ابزارهای سیاست پولی محسوب میشود.
خروجی نشستهای FOMC شامل چندین سند و رویداد مهم است که تمامی آنها به صورت همزمان منتشر نمیشوند:
1. بیانیه FOMC (FOMC Statement) در تمام جلسات
مهمترین خروجی هر نشست، بیانیه FOMC است که معمولا بلافاصله پس از پایان جلسه منتشر میشود و تاثیر زیادی بر بازارهای مالی دارد. این بیانیه شامل:
تصمیم درباره نرخ هدف وجوه فدرال (Fed Funds Rate)
ارزیابی وضعیت اقتصاد آمریکا (تورم، اشتغال، رشد اقتصادی)
توضیح دلایل تصمیم کمیته
نحوه رای اعضا (چه کسانی موافق یا مخالف بودهاند)
2. کنفرانس خبری رییس فدرال (Press Conference) در تمام جلسات
بعد از انتشار بیانیه، رییس فدرال رزرو (Chair) در یک کنفرانس خبری شرکت میکند و در کنار پاسخ به سوالات خبرنگاران، توضیحاتی در مورد تصمیمات FOMC میدهد و دیدگاه فدرال رزرو راجع به آینده اقتصاد و سیاست پولی را تشریح میکند.
گاهی اوقات واکنش بازارهای مالی به صحبتهای رییس فدرال رزرو حتی از خود بیانیه نیز شدیدتر است.
3. خلاصه پیشبینیهای اقتصادی (SEP)
این گزارش (Summary of Economic Projections) فقط در چهار نشست سال (معمولا در ماههای مارس، ژوئن، سپتامبر و دسامبر) منتشر میشود که شامل پیشبینی اعضای FOMC در مورد موارد زیر است:
رشد اقتصادی (GDP)
نرخ بیکاری
تورم (PCE و Core PCE)
نرخ بهره در سالهای آینده
4. نمودار دات پلات (Dot Plot)
این نمودار همراه با گزارش SEP، فقط در چهار نشست مشخص منتشر میشود؛ در این نمودار، هر عضو FOMC پیشبینی خود از سطح مناسب نرخ بهره در پایان سالهای آینده را با یک نقطه نشان میدهد. معاملهگران از این نمودار برای درک انتظارات اعضا درباره مسیر آینده نرخ بهره استفاده میکنند.
5. صورتجلسه نشست (FOMC Minutes)
صورتجلسه همزمان با پایان نشست منتشر نمیشود، بلکه حدود سه هفته پس از جلسه انتشار مییابد.
این سند جزئیات بیشتری از بحثها، اختلافنظرها و استدلالهای اعضای FOMC را ارائه میدهد و معمولا دید عمیقتری نسبت به روند تصمیمگیری کمیته به بازار میدهد.
معاملهگران حرفهای فقط به تصمیم نرخ بهره نگاه نمیکنند. در بسیاری از نشستها، تصمیم مربوط به نرخ بهره پیش از اعلام رسمی توسط بازار پیشبینی و تا حد زیادی در قیمت داراییها منعکس شده است.
بیانیه FOMC، کنفرانس خبری رییس فدرال رزرو و (در نشستهای فصلی) گزارش پیشبینیهای اقتصادی (SEP) و نمودار Dot Plot به دقت توسط تحلیلگران مورد بررسی قرار میگیرد تا تصویر روشنی از چشمانداز سیاست پولی فدرال رزرو به دست آورند.
با کنار هم قرار دادن این اطلاعات، تحلیلگران سعی میکنند تشخیص دهند که بانک مرکزی در آینده رویکردی انقباضی (Hawkish) در پیش خواهد گرفت یا انبساطی (Dovish). اگر پاسخ به این پرسش Hawkish باشد:
دلار آمریکا معمولا تقویت میشود
بازده اوراق خزانه افزایش مییابد
طلا تحت فشار قرار میگیرد
سهام و داراییهای پرریسک (ارزهای دیجیتال مثل بیتکوین) ممکن است افت کنند
و اگر پاسخ Dovish باشد:
دلار معمولا تضعیف میشود
طلا و ارزهای دیجیتال ممکن است رشد کنند
بازار سهام از کاهش احتمالی نرخ بهره استقبال میکند
در نتیجه هر پنج بخش گزارش FOMC از اهمیت بالایی برخوردار است چون تحلیلگران حرفهای آنها را به عنوان یک مجموعه تحلیل میکنند تا بتوانند جهت واقعی بازار را از دل این گزارشها بیرون بیاورند.
FOMC کمیتهای است که از افراد تاثیرگذار در سیستم اقتصادی آمریکا تشکیل شده و یکی از مهمترین ابزارهای اجرای سیاست پولی یعنی عملیات بازار باز را مدیریت میکند.
به طور معمول فقط 8 بار این نشست برگزار میشود اما خروجی آن برای اقتصاد آمریکا بسیار حائز اهمیت است و تمامی فعالان اقتصادی به دقت گزارشهای این جلسات را موشکافی میکنند تا بتوانند از تاثیرات احتمالی تصمیمات این کمیته آگاه شوند.
FOMC به عنوان کمیته سیاستگذاری پولی فدرال رزرو، با تنظیم نرخ بهره و اجرای سیاستهای پولی به تحقق اهداف دوگانه فدرال رزرو یعنی ثبات قیمتها و حداکثر اشتغال پایدار کمک میکند.