ویرگول
ورودثبت نام
وحید محجوب
وحید محجوبتریدر بازارهای مالی و علاقه‌مند به نوشتن.
وحید محجوب
وحید محجوب
خواندن ۱۷ دقیقه·۴ ماه پیش

CPI چیست؟ چه تاثیری روی دلار، طلا و بیت‌کوین دارد؟

شاخص قیمت مصرف‌کننده (Consumer Price Index یا CPI) چیست؟

شاخص قیمت مصرف کننده، آماری است که توسط اداره آمار کار آمریکا (U.S. Bureau of Labor Statistics) یا (BLS) که زیرمجموعه وزارت کار آمریکاست محاسبه و منتشر می‌شود. این شاخص، تغییرات ماهانه قیمت کالاها و خدماتی را که خانوارهای آمریکایی مصرف می‌کنند، اندازه‌گیری می‌کند.

CPI یکی از مهم‌ترین شاخص‌های سنجش تورم در اقتصاد آمریکاست و با نشان دادن تغییرات قیمت کالاها و خدمات، تصویری از روند افزایش هزینه زندگی و تغییر قدرت خرید خانوارها ارایه می‌دهد.

CPI در میانه‌ی هر ماه منتشر می‌شود و آمار آن مربوط به ماه گذشته میلادی است. به عنوان مثال:
گزارشی که در میانه‌ ماه جولای منتشر می‌شود، مربوط به تغییرات قیمت در کالاها و خدماتی است که در ماه ژوئن اتفاق افتاده. فدرال رزرو از این گزارش در کنار سایر داده‌های اقتصادی استفاده می‌کند تا بتواند تصویر درستی از وضعیت اقتصادی جامعه به دست بیاورد تا بتواند سیاست‌های مالی مناسبی را اتخاذ کند.

سبد کالا و خدمات (Basket of Goods and Services)

گزارش CPI تغییرات قیمت سبدی از کالاها و خدمات را اندازه‌گیری می‌کند که بر اساس الگوی مصرف خانوارهای شهری آمریکا انتخاب شده‌اند.این سبد شامل حدود 200 دسته کالا و خدمات است که در مجموع هزاران قلم کالا و خدمت را در بر می‌گیرند. این دسته‌ها در 8 گروه اصلی تقسیم می‌شوند:

 

1.      مسکن

2.      حمل و نقل

3.      مواد غذایی و نوشیدنی‌ها

4.      خدمات پزشکی و درمانی

5.      آموزش و ارتباطات

6.      تفریح و فرهنگ

7.      پوشاک

8.      کالاها و خدمات متفرقه

هر گروه وزن (Weight) مربوط به خود را دارد. هر چه خانوارهای آمریکایی برای یک گروه پول بیشتری هزینه کنند، آن گروه وزن بیشتری می‌گیرد.

از آنجا که خانوارهای آمریکایی بیشترین سهم درآمد خود را صرف هزینه مسکن می‌کنند، تغییرات قیمت این بخش تأثیر بیشتری بر شاخص CPI دارد. به همین دلیل، افزایش یا کاهش قیمت مسکن می‌تواند اثر قابل‌توجهی بر ارزیابی تورم و در نهایت بر تصمیم‌های فدرال رزرو داشته باشد.

وزن هر گروه ثابت نیست و BLS به‌صورت دوره‌ای آن را بر اساس تغییر الگوی مصرف خانوارها به‌روزرسانی می‌کند.

 انواع CPI

BLS هر ماه دو نوع گزارش CPI منتشر می‌کند:

1.      CPI-U (Consumer Price Index for All Urban Consumers)
شاخص قیمت مصرف‌کننده برای تمام مصرف‌کنندگان شهری است که حدود 93% از جمعیت آمریکا را شامل می‌شود و به عنوان رایج‌ترین و مهم‌ترین شاخص CPI شناخته می‌شود. این شاخص، خانوارهای ساکن مناطق شهری را پوشش می‌دهد و افراد ساکن روستاها، مزارع و برخی گروه‌های خاص مانند نیروهای نظامی خارج از شهر را شامل نمی‌شود.

CPI-U گزارشی است که برای تحلیل‌‌های اقتصادی و بازارهای مالی از آن استفاده می‌شود و فدرال رزرو نیز برای تعیین سیاست‌های پولی خود به آن توجه ویژه‌ای دارد.

2.      CPI-W (Consumer Price Index for Urban Wage Earners and Clerical Workers)
شاخص قیمت مصرف‌کننده برای کارگران حقوق‌بگیر شهری و کارمندان دفتری است که تغییرات قیمت کالاها و خدماتی را اندازه‌گیری می‌کند که توسط این گروه از خانوارها خریداری می‌شوند. از مشاغلی که در این گروه قرار می‌گیرند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
مامور پلیس یا آتشنشان – کارگر یک کارخانه خودسازی – معلم مدرسه خصوصی یا دولتی


CPI-W برای بازارهای مالی اهمیت زیادی ندارد چون فقط تغییرات قیمت برای گروهی خاص از شاغلان شهری که حدود 29% از جامعه آمریکا را شامل می‌شوند را در برمی‌گیرد.

از CPI-W  معمولا برای تعدیل هزینه زندگی (Cost-of-Living Adjustments) یا (COLA) استفاده می‌شود؛ برای مثال می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • افزایش سالانه برخی مزایای تامین اجتماعی (Social Security)

  • تعدیل برخی قراردادهای کاری و حقوق‌ها

  • برخی برنامه‌های دولتی

اگرچه BLS هر دو شاخص را منتشر می‌کند، اما تقریبا تمام تحلیل‌هایی که در بازارهای مالی مشاهده می‌کنید بر پایه CPI-U است و نسخه‌های Headline CPI و Core CPI از آن گرفته می‌شوند.

تفاوت Headline CPI و Core CPI

هر دو شاخص بر پایه CPI-U محاسبه می‌شوند، اما در نحوه محاسبه تفاوتی مهم با یکدیگر دارند. در گزارش‌ها و تقویم‌های اقتصادی معمولا به جای عبارت CPI-U از عنوان Headline CPI استفاده می‌شود؛ زیرا این شاخص همان تغییرات قیمت کل سبد مصرف‌کننده را نشان می‌دهد.

اما Core CPI با اینکه آن نیز بر پایه CPI-U است، اما یک تفاوت جزیی دارد؛ در این گزارش، کالاها و خدمات مربوط به غذا و انرژی از محاسبات حذف می‌شوند.

چون در این دو بخش، قیمت‌ها می‌توانند نوسانات زیادی داشته باشند و دلایل این نوسانات ممکن است هیچ ربطی به تورم پایدار اقتصاد نداشته باشد، مثل جنگ و تنش‌های ژئوپولیتکی (باعث افزایش قیمت نفت و حامل‌های انرژی) و طوفان و خشکسالی (باعث افزایش قیمت محصولات کشاورزی). در نتیجه اگر این نوسانات وارد محاسبه شوند، ممکن است تصویر دقیقی از تورم پایه اقتصاد به دست نیاوریم و این مسئله می‌‌تواند روی سیاست‌های کلان اقتصادی تاثیر اشتباهی بگذارد.

به عنوان مثال:

  • قیمت بنزین 20% افزایش داشته

  • قیمت مواد غذایی 10% افزایش داشته

  • قیمت باقی موارد فقط 2% افزایش داشته

در این مثال، زمانی که Headline CPI منتشر می‌شود، به دلیل افزایش‌ قمیت‌هایی که در بخش انرژی و مواد غذایی داشته‌ایم‌، احتمال دارد عدد بالایی را نشان دهد اما در گزارش Core CPI چون این دو بخش را محاسبه خارج کرده‌ایم، فقط 2% افزایش قیمت داشته‌ایم که نشان می‌دهد تورم پایه اقتصاد هنوز آنچنان بالا نرفته و در وضعیت خوبی قرار دارد.

فدرال رزرو توجه ویژه‌ای به Core CPI دارد و این یکی از گزارش‌های اقتصادی مهمی است که در کنار باقی‌ گزارش‌ها از آن برای تعیین سیاست‌های پولی خود استفاده می‌کند. اگر Core CPI برای چندین ماه متوالی بالا باشد یا روندی صعودی داشته باشد، یعنی تورم به بخش‌های مختلف اقتصاد نفوذ کرده و نیاز است که تمهیدات ویژه‌ای برای این شرایط اندیشه شود.

گزارش CPI هم به صورت ماهانه (m/m) و هم سالانه (y/y) منتشر می‌شود. شما این گزارش‌ها به صورت زیر در گزارش‌های اقتصادی می‌بینید:

  • Headline CPI m/m (تغییر ماهانه تورم کل)

  • Headline CPI y/y (تغییر سالانه تورم کل)

  • Core CPI m/m (تغییر ماهانه تورم هسته)

  • Core CPI y/y (تغییر سالانه تورم هسته)

CPI چگونه محاسبه می‌شود؟

برای اینکه عدد شاخص CPI را به دست آوریم، نیاز داریم که یک دوره پایه عادی و باثبات در تاریخ آمریکا را به عنوان مبنا قرار دهیم؛ BLS سال‌های 1982-1984 را انتخاب کرده و تغییرات قیمت سبد کالا و خدمات را بر اساس این مبدا مقایسه و محاسبه می‌کند.

یکی دیگر از مواردی که در محاسبه‌ی CPI ضرروی است، استفاده از میانگین موزون است. برخلاف میانگین ساده، در میانگین موزون هر بخش به اندازه سهمی که در سبد مصرف خانوار دارد، بر نتیجه نهایی اثر می‌گذارد. به عنوان مثال بخش مسکن، حدود 36% از سبد کالا و خدمات یک خانوار آمریکایی را شامل می‌شود پس تغییرات قیمت آن باید تاثیر بیشتری نسبت به بخش مواد غذایی که 16% را شامل می‌شود داشته باشد.

برای محاسبه شاخصCPI، هزینه سبد کالا و خدمات در زمان فعلی با هزینه همان سبد در دوره پایه مقایسه می‌شود و از فرمول زیر استفاده می‌کنیم:

با یک مثال سعی می‌کنیم این موضوع را روشن کنیم. یک سبد ساده را در نظر می‌گیریم و فرض می‌گیریم که فقط 3 بخش داریم:

 مرحله 1: محاسبه جداگانه شاخص CPI برای هر بخش

از فرمول CPI استفاده می‌کنیم و شاخص مربوط به هر بخش را به صورت جداگانه محاسبه می‌کنیم:

مرحله دوم: اعمال وزن‌ها

در این مرحله، شاخص هر بخش در وزن آن ضرب می‌شود تا میزان سهم آن در شاخص نهایی CPI مشخص شود:

مرحله سوم: جمع کردن

CPI = 55 + 39 + 24 = 118

مرحله چهارم: محاسبه تورم

 در اخبار اقتصادی چندین نوع نرخ تورم منتشر می‌شود. برای محاسبه هر نوع نرخ تورم، کافی است اعداد CPI مربوط به آن را در فرمول تورم جایگذاری کنیم و تورم آن را به دست آوریم:

برای محاسبه تورم مثال قبلی به این شکل عمل می‌کنیم (BLS سال پایه را همیشه برابر 100 قرار می‌دهد):

پس تورم در مثال قبلی برابر 18% است.

تورم نقطه به نقطه

تورم نقطه ‌به‌ نقطه، درصد تغییر CPI  در یک ماه مشخص نسبت به همان ماه در سال قبل است.

فرمول محاسبه تورم نقطه به نقطه:

شاید فرمول در نگاه اول کمی پیچیده به نظر برسد، اما با یک مثال ساده، نحوه محاسبه آن کاملا روشن می‌شود. برای مثال فرض کنید اگر بخواهیم تورم نقطه به نقطه جولای امسال را محاسبه کنیم، اگر فرض کنیم شاخص CPI جولای 250 باشد و CPI جولای سال قبل 200 باشد، معادله اینگونه خواهد شد:

یعنی قیمت سبد کالا و خدمات جولای سال جاری نسبت به جولای سال گذشته، 25% افزایش داشته است. به همین دلیل، معامله‌گران و اقتصاددانان معمولا تورم نقطه‌به‌نقطه را شاخص مناسب‌تری برای بررسی روند بلندمدت تورم نسبت به تورم ماهانه می‌دانند.

ارتباط CPI و تورم

اکنون که با نحوه محاسبه CPI آشنا شدیم، سؤال مهم این است که این شاخص چه ارتباطی با تورم دارد؟

تورم به افزایش مستمر سطح عمومی قیمت کالاها و خدمات در طول زمان گفته می‌شود که در نتیجه آن، قدرت خرید پول کاهش می‌یابد. یکی از مهم‌ترین کاربردهای CPI، اندازه‌گیری تورم و بررسی روند تغییر قیمت‌ها در اقتصاد است.

این شاخص نشان می‌دهد قیمت کالاها و خدماتی که خانوارهای آمریکایی مصرف می‌کنند، نسبت به ماه یا سال گذشته چه میزان تغییر کرده است و سرعت افزایش یا کاهش قیمت‌ها چگونه بوده است. سیاست‌گذاران، اقتصاددانان و تحلیلگران نیز از این گزارش برای ارزیابی روند تورم و بررسی اثربخشی سیاست‌های اقتصادی استفاده می‌کنند.

فدرال رزرو چگونه از CPI استفاده می‌کند؟

هدف اصلی فدرال رزرو این است که نرخ تورم را در بلندمدت، نزدیک به 2% حفظ کند و سیاست‌های پولی را بر اساس این هدف طراحی و اجرا می‌کند. برای رسیدن به این هدف، از گزارش CPI به عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارها برای سنجش تورم استفاده می‌کند تا درباره سیاست‌های پولی، به‌ویژه نرخ بهره، تصمیم بگیرد.

پس از انتشار گزارشCPI، بازار و فدرال رزرو آن را با انتظارات قبلی مقایسه می‌کنند. در ادامه، معمولا یکی از سه سناریوی زیر رخ می‌دهد:

1.      CPI بالاتر از انتظار باشد (تورم بالا)
این موضوع نشان می‌دهد فشار تورمی بیش از انتظار بوده است. فدرال رزرو در این شرایط ممکن است نرخ بهره را افزایش دهد یا همچنان در سطح بالا نگه دارد. دلیل این اقدام این است که:

  • هزینه استقراض را افزایش می‌دهد

  • مصرف و سرمایه‌گذاری کاهش می‌یابد

  • تقاضا در اقتصاد کمتر می‌شود

  • فشار تورمی کاهش پیدا می‌کند

2.      اگر CPI کمتر از انتظار باشد (تورم کاهش یابد)
یعنی فشار تورمی در حال کم شدن است. در این شرایط ممکن است فدرال رزرو تصمیم بگیرد نرخ بهره را کاهش دهد یا از افزایش بیشتر نرخ بهره خودداری کند. دلیل این اقدام این است که:

  • هزینه استقراض را کاهش می‌دهد

  • مصرف و سرمایه‌گذاری را افزایش می‌دهد

  • رشد اقتصادی را تقویت می‌کند

3.       اگر CPI مطابق انتظار باشد

در این حالت معمولاً بازار انتظار تغییر بزرگی در سیاست پولی ندارد و فدرال رزرو نیز اغلب نرخ بهره را بدون تغییر نگه می‌دارد؛ مگر اینکه سایر داده‌های اقتصادی (مانند گزارش اشتغال، رشد اقتصادی یا شاخص PCE) تصویر متفاوتی ارائه دهند.

البته باید این نکته را در نظر داشت که فدرال رزرو CPI را به عنوان تعیین‌کننده‌ترین گزارش در مورد وضعیت تورمی جامعه نمی‌داند گرچه در اخبار بیشتر روی CPI تمرکز می‌شود. شاخص تورمی مورد علاقه فدرال رزرو PCE Price Index (به ویژه Core PCE) است، زیرا معتقد است این شاخص رفتار واقعی مصرف‌کنندگان را بهتر منعکس می‌کند و نوسانات کوتاه‌مدت قیمت مواد غذایی و انرژی را بهتر مدیریت می‌کند.

با این حال، چون CPI زودتر از PCE منتشر می‌شود، بازارهای مالی از آن به‌عنوان اولین نشانه از وضعیت تورم و جهت احتمالی سیاست‌های فدرال رزرو استفاده می‌کنند.

در نهایت باید این نکته را مد نظر داشت که فدرال رزرو تنها بر اساس یک گزارش درباره نرخ بهره تصمیم نمی‌گیرد؛ بلکه مجموعه‌ای از داده‌های اقتصادی مانند بازار کار، PCE، رشد اقتصادی و شرایط مالی را به‌صورت هم‌زمان بررسی می‌کند.

ارتباط CPI و دلار

 CPI به‌طور مستقیم بر ارزش دلار تاثیر نمی‌گذارد؛ بلکه از طریق تاثیری که بر انتظارات بازار و تصمیم‌های آینده فدرال رزرو درباره نرخ بهره می‌گذارد، می‌تواند ارزش دلار را تحت تاثیر قرار دهد.

تاثیر CPI بر اقتصاد داخلی آمریکا

افزایش تورم باعث کاهش قدرت خرید دلار در داخل اقتصاد آمریکا می‌شود؛ زمانی که تورم بالا باشد، ارزش دلار در بازار داخلی (کشور آمریکا) تضعیف می‌شود و در نتیجه‌ قدرت خرید مردم پایین می‌آید. مردم برای خرید یک کالا، حالا باید دلار بیشتری نسبت به گذشته خرج کنند تا بتواند همان کالا را به دست بیاورند. CPI با استفاده از میانگین موزون تغییرات هر سبد کالا و خدمات، محاسبه می‌کند که ببیند میزان تغییرات قیمت در هر بخش چقدر بوده است و تورم در چه بخش‌های بیشتر و کمتر اعمال شده است.

اگر گزارش CPI صعودی باشد، یعنی قیمت کالاها و خدمات افزایش داشته است و این اتفاق باعث می‌شود:

  • قدرت خرید مردم کاهش یابد

  • هزینه زندگی افزایش پیدا کند

  • هزینه تولید شرکت‌ها نیز افزایش پیدا کند

فدرال رزرو در این شرایط برای کنترل تورم، از ابزار نرخ بهره استفاده می‌کند؛ با افزایش نرخ بهره یا بالا نگه داشتن نرخ بهره به مدت طولانی، سعی می‌کند تقاضای بیش از حد در اقتصاد و سرعت افزایش قیمت‌ها را کاهش دهد. با بالا رفتن نرخ بهره احتمالا شاهد این زنجیره از اتفاقات برای اقتصاد داخلی خواهیم بود:

  • وام مسکن گران‌تر می‌شود

  • وام خودرو گران‌تر می‌شود

  • وام شرکت‌ها گران‌تر می‌شود

  • مردم کمتر خرج می‌کنند

  • شرکت‌ها، سرمایه‌گذاری کمتری انجام می‌دهند

در نتیجه این زنجیره از اتفاقات، احتمالا رشد اقتصادی کندتر می‌شود و تورم به تدریج کاهش پیدا می‌کند.

 تاثیر CPI بر اقتصاد خارجی آمریکا

بر اساس آخرین آمارBIS، دلار در حدود 88% از معاملات بازار ارز حضور دارد.؛ معامله‌گران فارکس، واردکننده‌ها، صادرکننده‌ها و بسیار دیگر از سرمایه‌گذارن سعی می‌کنند از نزدیک اخبار تاثیرگذار بر ارزش دلار را پیگیری کنند که قطعا CPI یکی از مهم‌ترین آن‌هاست.

اگر فدرال رزرو تصمیم بگیرد به خاطر کنترل تورم بالا، نرخ بهره را افزایش دهد، در این شرایط سرمایه‌گذارن خارجی به اقتصاد آمریکا علاقه‌مند‌تر خواهند شد. چه دلیلی پشت این اقدام وجود دارد؟

فرض کنید سود اوراق خزانه آمریکا از 3% به 5% برسد و سود سپرده‌های بانکی نیز افزایش پیدا کند، در این شرایط سرمایه‌گذارن اروپایی، آسیایی و جاهای دیگر ترجیح می‌دهند بخشی از سرمایه خود را به دلار تبدیل کنند تا بتواند در اقتصاد آمریکا سرمایه‌گذاری کنند تا از این موقعیت سودآور بی‌نصیب نمانند و بازده بیشتری دریافت کنند.

این اقدام باعث می‌شود تقاضا برای دلار افزایش پیدا کند و ارزش این ارز نسبت به سایر ارزهای خارجی تقویت شود.

در شرایط کاهش تورم نیز طبیعی است که شرایط برعکس شود؛ یعنی فدرال رزرو ممکن است تصمیم بگیرد نرخ بهره را کاهش دهد یا حداقل آن را افزایش ندهد. این اقدام می‌تواند باعث این زنجیره از اتفاقات شود:

  • سود سرمایه‌گذاری در آمریکا کمتر می‌شود

  • سرمایه‌گذارن خارجی انگیزه کمتری برای نگهداری دارایی‌های دلاری دارند

  • تقاضا برای دلار کاهش پیدا می‌کند

  • ارزش دلار معمولا تضعیف می‌شود

این زنجیره در نهایت می‌تواند باعث این شود که ارزش دلار در مقابل ارز‌های خارجی دیگر در بازار فارکس، کاهش پیدا کند و معامله‌گران این بازارها، به همین دلیل، توجه ویژه‌ای به گزارش CPI دارند تا پیشبینی کنند فدرال رزرو چه سیاست‌هایی ممکن است در آینده نسبت به نرخ بهره بگیرد.

ارتباط CPI و طلا

طلا از دیرباز به عنوان یک دارایی امن (Safe Haven) شناخته می‌شود؛ دارایی‌ای که در دوره‌های بحران اقتصادی و سیاسی، معمولا ارزش خود را بهتر از بسیاری از دارایی‌های دیگر حفظ می‌کند. سرمایه‌گذاران سعی می‌کنند در شرایط بحرانی و عدم قطعیت (مثل همه‌گیری ویروس کرونا)، بخشی از سرمایه خود را به طلا تبدیل کنند تا از نواسانات قیمتی و تورم در امان بمانند. طبیعی است اخبار و گزارش‌هایی که در رابطه با تورم منتشر می‌شود، می‌تواند ارتباط تنگاتنگی با تغییرات قیمتی طلا داشته باشد و به همین دلیل می‌توان از گزارش CPI به عنوان یکی از گزار‌ش‌های تاثیرگذار روی قیمت طلا یاد کرد.

سناریوی اول: CPI بالاتر از انتظار منتشر شود

تورم بالا یعنی قیمت کالاها و خدمات همچنان با سرعت در حال افزایش است. در این شرایط فدرال رزرو ممکن است نرخ بهره را افزایش دهد یا همچنان بالا نگه دارد تا از فشار تورمی بکاهد.

این اقدام باعث می‌شود سود سپرده‌های بانکی و اوراق خزانه افزایش یابد و سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی به سمت آن‌ها جذب شوند. برای این سرمایه‌گذاری نیاز به دلار است، در نتیجه تقاضا برای دلار آمریکا افزایش پیدا می‌کند و ارزش آن تقویت می‌شود. سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند به سمت سرمایه‌گذاری‌هایی بروند که سود تضمینی و مطمئن را برای آن‌ها به ارمغان آورد که در این شرایط، سپرده‌های بانکی و اوراق خزانه این کار را انجام می‌دهند.

تقویت دلار می‌تواند به ضرر طلا باشد چون قیمت طلا بر اساس دلار قیمت‌گذاری می‌شود؛ تقویت دلار باعث می‌شود خرید طلا برای دیگر کشورها گران‌تر شود و تقاضا برای آن کاهش یابد. از طرف دیگر طلا سود دوره‌ای پرداخت نمی‌کند و وقتی سرمایه‌گذار بتواند با سپرده‌ بانکی و اوراق خزانه سود مناسبی دریافت کند، نگهداری طلا جذابیت کمتری پیدا می‌کند و این زنجیره از اتفاقات می‌تواند به کاهش قیمت طلا منجر شود. 

سناریوی دوم: CPI کمتر از انتظار منتشر می‌شود

در این شرایط اگر تورم بالا نرفته باشد یا کاهش یافته باشد، فشار از فدرال رزرو برداشته می‌شود و احتمال کاهش نرخ بهره افزایش پیدا می‌کند. این اتفاق می‌تواند باعث شود که سود سپرده‌های بانکی و اوراق خزانه کاهش پیدا کند و دیگر مثل گذشته برای سرمایه‌گذاران خارجی جذابیت نداشته باشد، در نتیجه تصمیم به خروج سرمایه خود بگیرند.

خروج سرمایه‌های خارجی در کنار کاهش ورود سرمایه، می‌تواند باعث افت ارزش دلار شود. زمانی که دلار ضعیف شود، خرید طلا برای سایر کشور‌های ارزان‌تر از گذشته می‌شود و به طبع شاهد افزایش میزان تقاضا برای طلا خواهیم بود. علاوه بر این موارد، سود سپرده‌های بانکی و اوراق خزانه کاهش یافته و در این شرایط هزینه فرصت (Opportunity cost) نگهداری طلا معقول و منطقی خواهد بود. این زنجیره از اتفاقات می‌تواند باعث افزایش قیمت طلا شود.

سناریوی سوم: CPI بالاتر از انتظار منتشر می‌شود اما قیمت طلا نیز افزایش می‌یابد

طلا دارایی است که برای حفظ ارزش سرمایه در بلند‌مدت می‌توانیم روی آن حساب کنیم‌. حال اگر شرایط اقتصادی به نحوی باشد دچار تورم شدید شده باشد و بازار به این جمع‌بندی برسد که فدرال رزرو نمی‌تواند این وضعیت را کنترل کنند، سرمایه‌گذاران برای حفظ ارزش سرمایه و قدرت خرید خود، به سمت طلا می‌آیند.

در این شرایط دو نیرو به صورت همزمان به طلا وارد می‌شود:

1.      تورم بالا --> به دلیل پوشش تورم، به نفع طلاست

2.      افزایش نرخ بهره و دلار قوی --> به ضرر طلاست

در بیشتر واکنش‌های کوتاه‌مدت بازار، اثر دوم (نرخ بهره و دلار) قوی‌تر است اما در برخی دوره‌های تورمی شدید، اثر اول می‌تواند قدرتی به مراتب بیشتر داشته باشد و بر اثر دوم غالب شود. بنابراین، واکنش طلا به گزارش CPI همیشه یکسان نیست و به نحوه تغییر انتظارات بازار درباره سیاست‌های آینده فدرال رزرو بستگی دارد.

ارتباط CPI با بیت‌کوین

برخلاف طلا که سابقه‌ای طولانی به‌عنوان دارایی امن دارد، واکنش بیت‌کوین به گزارش CPI بیشتر به شرایط کلی بازار و انتظارات سرمایه‌گذاران بستگی دارد.

بازار ارز دیجیتال و به خصوص بیت‌کوین، به عنوان یک دارایی پرریسک (Risk Asset) شناخته می‌شود و سرمایه‌گذاران معمولا زمانی به سراغ همچین دارایی‌هایی می‌آیند که وضعیت اقتصادی در شرایط خوبی قرار داشته باشد.

رابطه CPI با بیت‌کوین یک رابطه‌ی مستقیم نیست؛ در واقع CPI از طریق تاثیر بر سیاست‌های فدرال رزرو و تغییرات نرخ بهره می‌تواند روی قیمت بیت‌کوین تاثیرگذار باشد. سناریوهایی که در این رابطه وجود دارد را بررسی می‌کنیم:

1.      زمانی که CPI بالاتر از حد انتظار منتشر می‌شود

همچین گزارشی نشان از وجود تورم بالا در اقتصاد است. در نتیجه فدرال رزرو ممکن است نرخ بهره را افزایش دهد. وقتی چنین اتفاقی بیفتد، هزینه استقراض بیشتر می‌شود و نقدینگی در بازار کاهش پیدا می‌کند.

از آنجایی که بیت‌کوین یک دارایی پرریسک محسوب می‌شود، کاهش نقدینگی می‌توانند فشار نزولی را بر آن افزایش دهد و باعث خروج سرمایه از آن شود.

2.       زمانی که CPI کمتر از حد انتظار منتشر می‌شود

این اتفاق به معنای کنترل یا کاهش سطح تورم است. پس فدرال رزرو ممکن است از سیاست‌های انقباضی خود خودداری کند و نرخ بهره را کاهش دهد. این اتفاق می‌تواند باعث شروع مجدد رونق اقتصادی و تزریق سرمایه و نقدینگی به بازار شود.

از آنجایی که دلار تضعیف شده است، سرمایه‌گذاران از سپرده‌های بانکی و اوراق خزانه فاصله می‌گیرند و بار دیگر به سمت دارایی‌هایی پرریسک مثل بیت‌کوین می‌آیند. این زنجیره اتفاقات می‌تواند باعث افزایش تقاضا برای بیت‌کوین و صعودی شدن قیمت آن شود.

 در سال‌های اخیر، رفتار بیت‌کوین در بسیاری از دوره‌ها شباهت بیشتری به دارایی‌های پرریسک مانند سهام فناوری داشته است تا طلا. به همین دلیل، تغییر انتظارات مربوط به نرخ بهره معمولا از طریق تغییر میزان ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران، بر قیمت بیت‌کوین اثر می‌گذارد.

بنابراین، بیت‌کوین به طور مستقیم به CPI واکنش نشان نمی‌دهد؛ بلکه به این واکنش نشان می‌دهد که گزارشCPI، انتظارات بازار درباره سیاست‌های آینده فدرال رزرو و نرخ بهره را چگونه تغییر می‌دهد. این همان مکانیزمی است که معمولا باعث نوسانات شدید بیت‌کوین در زمان انتشار گزارش CPI می‌شود.

جمع‌بندی

شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) یکی از مهم‌ترین گزارش‌های اقتصادی است که به‌صورت ماهانه منتشر می‌شود و تغییرات قیمت کالاها و خدمات مصرفی خانوارهای آمریکایی را اندازه‌گیری می‌کند. این شاخص با بررسی تغییرات قیمت در گروه‌های مختلف و اعمال وزن هر بخش در سبد مصرفی، تصویری کلی از روند تغییرات سطح قیمت‌ها در اقتصاد ارایه می‌دهد.

CPI یکی از داده‌های مهمی است که فدرال رزرو در کنار سایر شاخص‌های اقتصادی برای ارزیابی وضعیت اقتصاد و اتخاذ تصمیمات مربوط به سیاست پولی، به‌خصوص تعیین مسیر نرخ بهره، از آن استفاده می‌کند.

تغییرات این شاخص می‌تواند از طریق تاثیرگذاری بر انتظارات مربوط به سیاست‌های فدرال رزرو، بر بازارهای مالی مختلف مانند ارزش دلار آمریکا، جریان سرمایه‌گذاری، قیمت طلا و بازار ارزهای دیجیتال اثرگذار باشد.

به همین دلیل، بانک‌های مرکزی، تحلیلگران و سرمایه‌گذاران هر ماهه گزارش CPI را دنبال می‌کنند تا در کنار سایر داده‌های اقتصادی، تصویر دقیق‌تری از شرایط اقتصادی به دست آورند و تصمیمات خود را بر اساس تغییرات احتمالی در مسیر تورم و سیاست‌های پولی تنظیم کنند.

cpiدلارطلابیت‌کوینفدرال رزرو
۲
۰
وحید محجوب
وحید محجوب
تریدر بازارهای مالی و علاقه‌مند به نوشتن.
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید