چندی پیش طی یادداشتِ «به نام علم، علیه علم!» از مسئولان نهاد علم و پژوهش کشور گلهمند شدم که چرا اجازه نمیدهند کتابم منتشر شود.
کتابی باعنوان «از شبهدانشِ نفتبنیان تا اقتصاد دانشبنیان» که حاصل رسالۀ دکتریام و یک طرح پژوهشی است (مجموعاً ۸ سال مطالعه و پژوهش). کتاب را بیشاز یک سال پیش به سازمان برنامه و بودجه کشور (حمایتکننده طرح پژوهشی و صاحبامتیاز کتاب) دادم که پس از بررسی، یا منتشر کنند یا اجازه دهند خودمان در انتشارات دیگری منتشر کنیم، امّا آن را پیش خود نگه داشتهاند و هیچ پاسخی نمیدهد.
در پایان یادداشت خطاب به مسئولان سازمان برنامه و بودجه گفته بودم: «یا کتابم را منتشر کنید یا اجازه دهید خودمان در انتشارات دیگری منتشرش کنیم. ... فقط میخواهم حاصل زحماتم در دسترس عموم قرار گیرد؛ نهایتاً، اگر صرفاً فایلش را منتشر کنید که آزادانه در اختیار علاقهمندان قرار گیرد، زحمت و عرض دیگری نخواهم داشت!»
حالا فایل کتابم در فضای مجازی منتشر شده است و نمیدانم از این بابت خوشحال باشم یا ناراحت! نمیدانم منتشر کنندۀ فایل کتاب میخواسته به من لطف کند یا ضربه بزند!

پژوهشگر نیز مانند هر حرفهمند دیگری، از طریق فعالیتهایی که در عرصۀ حرفهای خود دارد پیشرفت و درآمد کسب میکند. گزارشهای پژوهشی (در قالب مقاله، کتاب و غیره) که از پژوهشگر منتشر میشوند کارنامک (رزومه) او را تشکیل میدهند و بر اساس آنهاست که میتواند جذب شود، درآمد کسب کند، ارتقاء یابد و زندگیاش را بچرخاند. انتشار مجازی فایل کتابم، آن هم کتابی که حاصل چندین سال مطالعه و پژوهش عمیق، جدّی، خیرخواهانه و امیدوارانه (امیدوار به ارائۀ درکی صحیح و راهگشا از وضعیت نظام آموزش و پژوهش کشور و راهکارهایی برای بهبود وضعیت) بوده است، به این معناست که امکان درج آنها در کارنامکم منتفی است و برای جذب، اشتغال و درآمدم هیچ کارکردی ندارد.
از سوی دیگر، بسیار خوشحالم که حاصل زحماتم بالاخره در دسترس عموم قرار گرفته است. اینکه میدیدم حاصل مطالعات، پژوهش و اندیشهورزیام دربارۀ مسائل مهم جامعه در دسترس عموم قرار ندارد برایم بسیار تلخ و رنجآور بود.
گویی کتاب من نیز شهید شده باشد! زیرا شهید خود را فدا میکند و از بهرههای شخصی و دنیوی میگذرد تا جامعه به برخی اهداف متعالی (آگاهی، امنیت، آزادی و ...) برسد یا نزدیک شود. همچنین، کتاب من نیز مانند شهید زنده و اثرگذار است ولو اینکه در کتابفروشیها، کتابخانهها و غیره حضور نداشته باشد.
به نظرم، خوشحالشدن یک پژوهشگر از انتشار غیررسمی فایل کتابش، حاکی از شدّت بیماری نظام آموزش و پژوهش و مایۀ شرمندگی مسئولان ذیربط است (اگر بفهمند یا خود را به نفهمی نزنند!).
امیدوارم علاقهمندان، دغدغهمندان و خدا را چه دیدهای، شاید گوش شیطان کَر برخی از مسئولان نظام آموزش و پژوهش کشور این کتاب را مطالعه کنند؛ باشد که فایدهای هرچند کوچک داشته باشد.
از طریق لینک زیر میتوانید به فایل کتاب دسترسی پیدا کنید:
از «شبهدانشِ نفتبنیان» تا «اقتصاد دانشبنیان»
لطفاً،چنانچه نقد و نظری داشتید، بیبهرهام نگذارید.
سایر یادداشتهایم را میتوانید از طریق پیوندهای زیر ببینید:
صفحهام در اینستاگرام (فعّال نیست)
صفحهام در ریسرچگیت (مقالههای علمی)