ویرگول
ورودثبت نام
محمد واعظی
محمد واعظیفیلمساز مستند | روزنامه‌نگار سابق
محمد واعظی
محمد واعظی
خواندن ۵ دقیقه·۷ سال پیش

به شیرینی توت

آغاز سال ۹۹ برای من به شیرینی خوردن یک توت بود، نزدیک سپیده‌دم از درختی قدیمی.

از روزهای پایانی سال ۹۸ چیزی در زندگی همه ما داشت تغییر می‌کرد. شرایطی که نه ما و نه بسیاری مردم جهان آن را تاکنون نزیسته بودند. با این شرایط خیلی نمی‌شد به آینده و سالی که در راه بود امیدی داشت. سالهای پیش از این را به یاد می‌آوردیم و دریغ از پارسالی می‌گفتیم و برای محکم کاری، پیش‌بینی آن ضرب‌المثل را شاهد می‌آوردیم که سال نکو از بهارش پیداست. اما امسال بهار هم پیدا نبود.

من هم مثل خیلی‌ها شرایط مشابهی داشتم. با اینکه سال نسبتاً خوبی را پشت سر گذاشته بودم اما نمی‌توانستم به سال تازه خیلی خوشبین باشم. ندیدن خانواده و دوستان و نگرانی برای سلامتشان، سختی‌های قرنطینه، عادتهایی که تغییر کرده بوده و این غم عمومی که از میانه سال گذشته بر سرمان آوار شده بود داشت مثل یک طناب دور گردنم سفت‌تر می‌شد و نفسم را تنگ‌تر می‌کرد. ذهنم آرام نمیگرفت و هر روز در خودم بیشتر فرو می‌رفتم. اما درست مثل آن توتی که آقای باقری در فیلم طعم گیلاس خورد داستان را تغییر دادم.

خوب به زندگیم نگاه کردم و توی ذهنم تک تک توت‌های شیرینش را چشیدم و خوردم و سعی کردم حالم را عوض کنم.

طعم گیلاس ساخته درخشان عباس کیارستمی، روایت آقای بدیعی مردی ویران شده و بریده است که می‌خواهد خودش را از شر زندگی خلاص کند و برای این کار در جاده‌ها به دنبال آدمی می‌گردد تا این مسیر ابدی را برایش هموارتر سازد. از میان همه آدم‌هایی که سوار آن رنجرور خاکی رنگ می‌شوند، آقای باقری مسیر را عوض می‌کند. او که کارگر موزه تاریخ طبیعی است در گفتگو با بدیعی این خاطره را از دوران جوانیش را تعریف می‌کند:

طعم گیلاس، ساخته عباس کیارستمی - 1376
طعم گیلاس، ساخته عباس کیارستمی - 1376

باقری: یک خاطره‌‌ای از خودم بگم، اول ازدواج ما بود. ناراحتی همه جور کشیده بودیم. همه جور. آخر اونقدر خسته شدم از ناراحتی که یک روز پا شدم خودم رو راحت کنم بابا، از این ناراحتی، مگه چه خبره؟ صبح زود، تاریکی بود. پا شدم طناب رو برداشتم انداختم پشت ماشین، برم قال قضیه را بکنم. برم خودکشی بکنم.

اطراف میانه بود. سال 39. رفتم آقا. توتستان بود بغل خونه ما. تاریک بود. طناب را هر قدر مینداختیم گیر نمی‌کرد، یک مرتبه انداختم گیر نکرد، دو مرتبه انداختم… گیر نکرد، سومی، آخر خودم رفتم بالا. رفتم بالا طناب را گیر دادم، دیدم آقا یک چیز نرم خورد به دستم. توت بود. چه توت شیرینی… شیرین بود.

اولی را خوردم. دومی را خوردم. سومی را خوردم. یک وقت دیدم هوا داره روشن میشه. آفتاب زده بالای کوه رفیق. چه آفتابی! چه منظره‌ای! چه سبزه‌زاری!

یک وقت دیدم صدای بچه‌ها میاد. بچه‌های مدرسه بودن. آمدن دیدن من توت میخورم، گفتن آقا درخت رو تکون بده. ما هم درخت رو تکون دادیم. اینا خوردن. اینا خوردن من کیف میکردم. خوردم بله. یه خورده‌‌ام ما جمع کردیم. آمدیم تو خونه. خانوم ما هنوز از خواب بیدار نشده بود. آمدیم یه خورده هم دادیم به اون. اون هم خورد. اون هم کیف کرد.
رفته بودم خودکشی کنم، توت چیدم آوردم اینجا. آقا یه توت ما را نجات داد. یک توت ما را نجات داد.

بدیعی: توت رو خوردی و خانوم هم توت رو خورد و همه چی‌‌ام خوب شد!؟
باقری: خوب؟! خوب نشد. فکرم عوض شد. البته که اون ساعت خوب شد، ولی فکرم عوض شد، حالم عوض شد.


این درست حالی بود که در شب سال نو بر من گذشت. طناب فشار روحی را از گردنم باز کرده بودم، توت را خورده بودم و حالا از بالای درخت داشتم به مسیر پیش رو نگاه می‌کردم. صبح شده بود.

به چیزهایی فکر کردم که میتوانست حال بد و فشار را تشدید کند. سعی کردم از چیزهایی که نمی‌توانستم تغییر بدم و یا اصلا اختیاری در آنها نداشتم یکی یکی گذر کنم و با شرایط واقعی روبرو شوم و حالا انتخاب کنم که بهترین کار برای انجام دادن چیست. به جایگزین‌هایی که می‌توانستم داشته باشم و اینکه حالا چه فرصت‌هایی پیش روی من است. چه عادت‌هایی را باید تغییر بدهم، به کدام عادت‌هایم برگردم و چه چیزهای تازه‌‌ای باید یاد بگیرم. از زندگی شخصی تا کار.

نتیجه آنکه امروز در پانزدهمین روز سال ۱۳۹۹ کارهایی را شروع کرده‌‌ام که اثر آنها شاید تا پایان سال جاری باشد، یکی از مفیدترین تعطیلات عمرم را گذرانده‌‌ام و برایم تا حدود زیادی مشخص است که تا پایان سال چه پیش رویم است و سعی می‌کنم توانایی ذهنم را برای روبرو شدن با هر اتفاق غیرمنتظره دیگری هم بالا ببرم.

به عادت‌هایی برگشته‌‌ام و یا قصد دارم برگردم که مدت‌ها بود از آن دور بودم. حالا که این یادداشت را خوانده‌‌اید بهتر است بدانید این هم نتیجه برگشتن به یکی از همین عادتهاست یعنی: نوشتن!

سال ۹۹ برای من به شیرینی یک توت است.

تجربهسبک زندگیقرنطینهزندگیسینما
۳
۱
محمد واعظی
محمد واعظی
فیلمساز مستند | روزنامه‌نگار سابق
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید