گه درباره طراحی تجربه کاربری شنیده باشید، احتمالا مستقیما سمت معماری اطلاعات گام بر می دارید که به اون به صورت اختصار IA می گوییم. احتمالا جذب IA می شید چرا که از حل مسئله لذت می برید، یا استعداد خدادادی برای ساماندهی اطلاعات پیچیده به صورت شفاف و راه های منطقی دارید. اما قبل از اون باید یه سری نکات رو بررسی کنید.
قطعا جهان به معماران اطلاعاتی نیاز داره. ما در عصر اطلاعاتی زندگی می کنیم و بیشتر از هر زمانی دیگه، ضروریه که هر سازمانی که با داده ها کار میکنه، از معماری اطلاعات آگاه باشه. این داده ها رو با دقت برنامه ریزی کنه و مطمئن باشه که محتواها به موجودی بی قاعده و بی منطق تبدیل نمی شن.

ما به عنوان مصرف کننده، عادت کردیم دقیقا همان چیزی رو که نیاز داریم، در جایی که انتظارش رو داریم پیدا کنیم. حالا وقتی اون رو به راحتی پیدا کنیم، این اتفاقی نبوده و این کار نتیجه تحقیقات و آزمایشات گسترده درمورد کاربران بوده. حالا اگه اون اطلاعات رو پیدا نکینم چی میشه؟ ظرف چند ثانیه منصرف میشیم و اونجا رو ترک می کنیم و سراغ یک سایت یا اپلیکیشن دیگه میریم.
به صورت خلاصه، وقتی با تجربه کاربری بدی مواجه میشیم، خیلی صبر نداریم.
درنتیجه، بی عیب بودن در دنیای رقابتی امروزه، به یه امر حیاتی تبدیل شده. این ساختاربندی درست یا غلط، به معماری اطلاعات سایت یا اپلیکیشن برمی گرده، وظیفه یک معمار اطلاعات اینه که مطمئن بشه هر چیزی در جایی باشه که باید باشه در حالی که مزیت رقابتی، حفظ بشه. و اجرای این کار همیشه کار آسونی نیست. همانطور که به زودی خواهید دید، چیزهای زیادی وجود داره که میشه بهش فکر کرد و قبل از اینکه دست به طراحی بزنیم، بررسیشون کنیم.
اما منظور ما از معماری اطلاعات دقیقا چیه؟
خیلی ساده شروع می کنیم. اگر به سمت پایین اسکرول کنید، 8 اصلی رو پیدا می کنید که باید در طراحی معماری اطلاعات رعایت کنیم و این ویژگی یک معماری اطلاعات خوبه که هم به نفع کاربره و هم به نفع کسب و کار شما. این اطلاعات میتونه به عنوان یک خط مشی اصلی شما باشه و در انتهای این مقاله، برخی فرایندهای مفید را با شما به اشتراک می گذاریم. به علاوه یک لیست مفید بهتون نشون میدیم که برای طراحی IA یک سایت مفید و کاربری است.
آماده اید بریم سراغ یادگیری؟ لیست اطلاعاتی که با هم یاد میگیریم ۷ مورد زیر هستند، می تونید به ترتیب بخونید یا مستقیما سراغ موضوعی که می خواهید بروید.
مقاله اصلی در پایگاه دانش یوایکس نت، طولانی و جامع هست. اما اینجا خلاصه ای از مباحث رو می نویسم.
طراح معروف تجربه کاربری، Jared Spool گفته:” طراحی خوب، وقتی خوب انجام بشه، نامرئیه. اما وقتی طراحی ضعیف باشه، متوجه اون میشیم.“
همین اصل برای معماری اطلاعات هم صدق میکنه. وقتی همه چیز مرتب باشه، نامرئیه. جالب اینه که “علم نظم” تعریف واحدی نداره که کارشناسان درباره اون توافق داشته باشند. اما همه توافق دارند که معماری اطلاعات یک علم نظمه و به هر روشی که انجام بشه، روش موثری در سازماندهی محتواست.

معماری اطلاعات نباید در خلا و بدون برنامه انجام بشه. از رفتار کاربران گرفته تا سازماندهی برای برنامه های آینده، باید معماری اطلاعات به روشی منطقی انجام بشه. برای رسیدن به ساختار خوب سایت و رعایت اصولی معماری اطلاعات، Dan Brown هشت اصل رو معرفی کرده که در ادامه به اونها اشاره می کنیم. این اصول، میگه باید درک کنیم که معماری اطلاعات باید صرفا ساختار باشه، چیزی که با نقشه و نمودارقابل نمایش باشه. پس معمار باید درک خوبی از عملکرد سایت و اطلاعات کاملی از مطالب داشته باشه. وقتی این الزامات برآورده شد، معمار میتونه از این 8 اصل برای بهینه سازی IA استفاده کنه:
برای محتوای خود رویکرد مشخص کنید، نام پیوندها، نام صفحه، URLها، نوع محتوا و حتی فردی که می خواهد آنرا ایجاد کند، مشخص کنید، استفاده از قسمت نظرات مفیده. اگر وبسایت شما در حال طراحیه، اول به محتوا فکر کنید چرا که محتوا قلب وبسایته که باید در ابتدای پروژه جدی گرفته بشه. وب سایتتون رو بر اساس محتوا بسازید نه برعکس.
?
چطور سایتمون معماری اطلاعات مناسب داشته باشه؟
تولیدکنندگان محتوا، بهترین دوستان شما هستند و باید اونها رو از همون اول درگیر روند کار کنید تا بفهمند موضوع چیه و باید چه کاری انجام بدهند. اول راهنمایی کنید تا سطح بالایی از محتوا رو ایجاد کنند و بعد جزئیات در مرحله بعدی میاد.
وقتی لیستی از تمامی مطالب آماده کردید، اولویت بندی و بعد گروهبندی کنید. روش مرتب سازی کارت در گروهبندی محتوا بهتون کمک می کنه. مرتب سازی کارت، یک تکنیک طراحی مشارکتیه که بهمون کمک می کنه متوجه بشیم کاربران آیتم های مختلف رو در گروه مختلف دسته بندی می کنند. اونها کارتهایی که روی اون کلماتی نوشته شده، می گیرند و با توجه به ویژگی، مفهوم و ارتباطی که با هم دارند، گروهبندی می کنند. در انتها، نام گروه ها رو می تونیم برای منو و نقشه سایت استفاده کنیم.
الان شما محتوا دارید و سرگروه محتواها رو هم دارید، به این فکر کنید که کاربران چطور به این محتواها می رسند؟ قبل از اینکه نقشه سایت و نحوه پیمایش مشخص بشه، باید معماری اطلاعاتتون کامل شده باشه. نقشه سایت مثل قله کوه یخی قابل مشاهده است.
معماری اطلاعات برای کاربران قابل مشاهده نیست، اما ستون فقرات وبسایت رو تشکیل میده و می تونه بعدا از طریق نمودارها قابل نمایش دربیاد. برای ایجاد نقشه سایت، باید محتواهایی که گروهبندی شده را در قالب نمودار نشون بدین. بعد می تونید ناوبری(پیمایش) سایت رو ایجاد کنید. ناوبری همون عناصری از رابط کاربری هستند که به صورت معنی دار به هم متصل شده اند. منوها، فیلترها، پاورقی و … هستند.
سریع تست کنید، همیشه تست کنید. چندین روش وجود داره که نشون میده آیا معماری اطلاعات ما خوب کار میکنه یا نه. گروه Nielsen Norman بسته به فاز طراحی و اهداف، چهار نوع تست رو پیشنهاد می دهند:
این تست برای وقتی استفاده میشه که ببینیم آیا می تونیم اطلاعات اصلی رو توی سایت پیدا کنیم یا نه؟ به کاربران (که به اونها میگیم شرکت کننده در تست)، نام لینک رو میدیم و ازشون می خواهیم سایت رو پیمایش کنند. تست درخت یک روش تست کمّی هست. این تست نشون میده که آیا نام دسته ها قابل فهم هستند؟ آیا محتوا را به درستی منتقل می کنند؟ آیا مطالب به صورت کاربر-محور طبقه بندی شده؟ آیا عناوین از همدیگه قابل تشخیص هستند؟ پیدا کردن اطلاعات آسونه؟
از این تست برای تعیین قدرت نام دسته بندی ها استفاده میشه. که در دسته آزمون کمی و کیفی قرار می گیره. این تست نشون میده آیا نام دسته هایی که مشخص کردیم، مفهوم رو به درستی انتقال می دهند؟ همچنین به ما نشون میده آیا دسته بندی که براساس کاربر-محور انجام شده، مناسبه و آیا عناوین قابل تشخیص هستند؟
این تست نشون میده کاربران چطور از مولفه های UI استفاده می کنند. این روش، یک آزمون کمی است که بهمون میگه کدوم عنصر منو و یا ناوبری، توسط کاربر استفاده میشه، کدوم نادیده گرفته میشه و کدوم کاربردی تره.
این تست نشون میده کاربران چرا و چطور از وبسایت یا محصول شما استفاده می کنند؟ این یک آزمایش کیفی است. که نشون میده کاربران چطور اطلاعات مورد نیازشون رو پیدا می کنند؟ از چه راهی استفاده می کنند؟ کدوم راه رو نادیده می گیرند و چرا؟
اگه نمی تونید هر ۴ مورد رو انجام بدین، مطمئن بشید که حداقل تست چهارم یا همون تست قابلیت استفاده رو در کنار مصاحبه، در انتهای کار انجام می دهید. این کار به شما درک ارزشمندی میده درباره اینکه افراد از چه ویژگی هایی استفاده می کنند و چرا این کار رو انجام می دهند؟
بازم براتون می نویسیم.