صنعتی شو!

سلام. لطفا خودتان را معرفی نمایید.

احمد باقری هستم متولد 1347 و فارغ التحصیل رشته مدیریت بازرگانی.

دهه پنجاه، دوره ابتدایی را گذراندم. کلاس پنجم بودم که انقلاب شد. سال 1362 دوم دبیرستان بودم که به جبهه رفتم. درس را رها کردم و علیرغم سن کمی که داشتم به جبهه رفتم. سال 1365 در عملیات کربلای پنج از ناحیه پا مجروح شدم. دو سال درگیر درمان بودم که آخر هم کامل بهبود پیدا نکرد و در حدی بود که بتوانم راه بروم. شهریور سال 1367 به استخدام شرکت ملی گاز درامدم. تا سال 1369 حین کار، دبیرستانم را هم تمام کردم و دیپلمم را گرفتم. سال 1372در رشته اقتصاد دانشگاه تهران قبول شدم و تا سال 75 با اینکه متأهل بودم، این رشته را همزمان با کار ادامه دادم. بعد از گذراندن پنجاه واحد، به این نتیجه رسیدم که علاقه‌ای ندارم. علیرغم اینکه هم دانشگاه معتبری بود هم رشته خوبی بود اما با توجه به ایده‌های کاری و فکری‌ام و زمینه‌های شغلی که داشتم (که بیشتر بحث‌های مدیریتی بود) درس را نیمه‌کاره رها کردم چون احساس می‌کردم این رشته به کار من نمی‌ آید و خیلی تئوریک است و من خیلی به بحث‌های صرفا تئوری علاقه نداشتم. بیشتر علاقه داشتم که فعالیت‌های اجرایی انجام دهم. بعد از چند سال مجددا دانشگاه رفتم و رشته مدیریت بازرگانی را ادامه دادم. در تمام این دوره‌ها من همزمان مشغول به کار هم بودم. حتی گاهی اوقات دو یا سه بار در روز در رفت و آمد بین محل کار و دانشگاه بودم تا بتوانم کارم را انجام بدهم و به کلاس هایم نیز برسم. این مسیر را ادامه دادم تا الان که در زمینه‌های مختلف مدیریتی در صنایع مختلف کار کرده ام.

خیلی خلاصه و طبقه‌بندی شده بگویم، دهه هفتاد، دهه تحصیل همراه با کار من بود و بیشتر حوزه‌های کاری من در بخش حمل‌ونقل و بازرگانی مخصوصا کالاهای اساسی بود. در شرکت بازرگانی دولتی(GTC) بودم که تأمین کننده کالاهای ضروری مثل گندم و جو و شکر و گوشت و برنج و... بود که آن زمان به صورت متمرکز وارد کشور می‌شد. در آن زمان یک سوم بودجه ارزی کشور صرف خرید کالاهای اساسی می‌شد. از اواخر دهه هفتاد وارد صنعت شدم یعنی سال 1377 از حوزه بازرگانی و حمل و نقل خارج شدم و با شرکت جام جهان نما (بِلِر) که تولید کننده تلویزیون بود وارد همکاری شدم. از سال 1377 تا الان در صنعت مشغول به کار هستم اما نوع فعالیتم تفاوت کرده است. در مجموعه‌های مختلف در سِمَت‌های مختلفی مثل مدیرعامل، عضو هیئت مدیره، قائم مقام، معاون بازرگانی، معاون أمور شعب و ... قرار داشته‌ام. خلاصه بگویم هشت سال در حوزه الکترونیک کار کرده‌ام، سه سال در حوزه خودرو فعالیت کرده‌ام و حدود دوازده سال است که در صنعت فولاد مشغول به کار هستم.

تأثیر دانشگاه را در مسیر موفقیتتان چقدر می‌بینید؟

همونطور که اشاره کردم تحصیل من همراه با اشتغال و تأهل بود. اما هیچ وقت احساس نکردم که این سه مزاحم یکدیگرند و حتی از این سه انگیزه هم می‌گرفتم. من وقتی مدیریت می‌خواندم، با همان بحث‌های درسی‌ام، در زندگی و کارم مواجه می‌شدم. یعنی من با مباحث درسی‌ام برخورد می کردم که این بحث‌ها نظم فکری من را بهتر می‌کرد. این برخورد مباحث درسی با مباحث کاری به من انگیزه می‌داد و کمک می‌کرد و خلاقیت بیشتری به من می‌داد. با توجه به اینکه رشته من مرتبط با کارم بود، به صورت صد درصدی از اثر تحصیل در دانشگاه بهره برده‌ام.

چرا همزمان با تحصیل کار می‌کردید؟ چه مزیت‌هایی برایتان داشت؟ هم اکنون چقدر به این امر توصیه می‌کنید؟

شرایط آن زمان و تحصیلات دانشگاهی، بعد از انقلاب دچار چالش‌هایی شد. دانشگاه‌ها تعطیل شدند. عده‌ای از کشور خارج شدند و عده‌ای هم از خارج کشور برگشتند. اما در مجموع فضا مثل الان نبود و نیروی تحصیل کرده خیلی زیاد نبود. از طرفی توقع دستگاه‌ها هم اینچنین نبود که مثلا حتما باید لیسانس داشته باشند. افرادی که جذب سیستم می‌شدند حداقل تحصیلاتی را داشتند و وقتی وارد کار می‌شدند در خودشان نیاز به تحصیل می‌دیدند یا اینکه خود یک مجموعه تشویق به ادامه تحصیل می‌کرد. ما هم در همین شرایط بودیم. بر اساس نیازی که وجود داشت به تحصیل می‌پرداختیم و دیدمان بازتر می‌شد. این دو شده بودند لازم و ملزوم یکدیگر و تحصیل یک انرژی خوبی برای کار بود. اما الان فضا متفاوت شده است. بچه‎‌ها معمولا به دانشگاه که می‌روند و درس می‌خوانند، از نظر مالی توسط خانواده حمایت می‌شوند. آن موقع امکان حمایت کمتر بود و اگر کسی می‌خواست به دانشگاه برود، باید به مسائل مالی هم توجه می‌کرد. از طرفی تعداد فارغ‌التحصیلان بیکار هم زیاد شده است اما اگر کسانی بتوانند در حین تحصیل، شغل یا یک فعالیتی برای خودشان داشته باشند به نحوی که به درسشان لطمه نزند، این کمک می‌کند که بعد از فارغ‌التحصیلی هم بتوانند مسیر زندگی‌شان را بهتر و معقول‌تر جلو ببرند و هم اینکه می‌تواند انگیزه‌ای برای پیشبرد کارهایشان و رسیدن به اهدافشان باشد.

به عنوان کسی که سال‌هاست در صنعت فعالیت می‌کنید، مهارت‌های اصلی که به کمکتان آمده چه مهارت‌هایی بوده؟

خلاصه بگویم که تحصیل در دانشگاه، برای موفقیت چه کمکی می‌کند؛ یک چیز را یک دانشجو باید خوب یاد بگیرد، آن هم این است که یک موضوع و یک مسئله را از جنبه‌های مختلف بتواند نگاه بکند. شما قبل از دانشجویی شاید به مسائل فقط از یک زاویه نگاه کنید اما وقتی دانشجو شدید و به مقاطع بالاتر رفتید یاد می‌گیرید که هر موضوع و هر مسئله‌ای شکل‌ها و زوایای مختلفی دارد و از جنبه‌های مختلف باید بررسی شود تا تصمیم گیری درستی بتوان برای آن انجام داد. کار کارشناسی یعنی همین که موضوعات را از جنبه‌های مختلف باید نگاه کرد. من خودم همیشه دوست داشتم مسائل را خیلی باز ببینم یعنی به اطلاعاتی که می‌گرفتم بسنده نکنم و خودم هم تحلیل کنم. داده‌های مختلف را بگیرم یا حتی با بعضی افراد به صورت حضوری مشورت یا مذاکره کنم. این باعث می‌شد که به آن هدفی که می‌خواهیم، با کمترین خطا برسیم. این کار خودش اعتماد به نفسی را به افراد می‌دهد که بتوانند در مسیر موفقیت بیشتر و بیشتر جلو بروند.

بحث تحصیل و دانشگاه برای کسی که بخواهد در صنعت مشغول به کار شود بسیار مؤثر است چون مجموعه‌های صنعتی با مجموعه‌های دیگر مثل اداری یا غیره متفاوت‌اند. صنعت یک زنجیره است که اشتباه شما تمام زنجیره را تحت تأثیر قرار می‌دهد. پس کسی که می‌خواهد در صنعت کار کند، باید بتواند از اطلاعاتش به نحو شایسته‌ای استفاده کند تا خطایش کم شود و به اهدافش برسد.

در این دو دهه که کار صنعتی انجام می‌دادید، فراز و نشیب کارهای شما کجا بوده؟

کارهای صنعتی دارای فراز و نشیب‌های بسیار زیادی هستند، خصوصا در ایران. من به کشورهای مختلفی رفته‌ام وکارخانجات و شرکت‌های متعددی را بازدید نموده‌ام، در آنجا کارها اصولی‌تر و قوانین و مقررات صنعتی، مالی، بانکی و گمرکی با ثبات‌تر هستند. ولی در ایران تغییرات قوانین بسیار زیاد است و بعضا هنوز ساختارهای سنتی در کارخانه‌ها وجود دارد.

اگر بخواهم مصداقی بگویم؛ من مسئولیت شرکت بلبرینگ سازی ایران (I.B.C) را بر عهده گرفتم و به عنوان مدیرعامل شروع به کار کردم. این شرکتیک شرکت خاص بود که حتی تا الان هم در ایران، شرکت بلبرینگ سازی نداریم. این شرکت چالش‌های زیادی داشت. ما وقتی آمدیم، یک بررسی کردیم و مسئولیتش را قبول کردیم. برند این مجموعه بسیار معتبر بود اما ساختارهایش به شدت مشکل داشت. ساختار مالی و صنعتی آن به شدت ایراد داشت و به‌روزرسانی نشده بود. ساختار نیروی انسانی آن هم ناکارآمد بود، یعنی تراکم بسیار بالای نیروی انسانی داشت. آن مجموعه با آن تیراژ که میبایست با 50 نفر کارش انجام می‌شد، 700 نفر پرسنل داشت. خلاصه یک مریضی بود که چند بیماری داشت. قبل از اینکه سهامدار را درگیر مسائل مالی کنیم، به مدت سه ماه عارضه‌یابی کردیم. می‌خواستیم ببینیم که اصلا نگه داشتن این مجموعه و بازسازی آن صرفه اقتصادی دارد یا اینکه باید آن را بفروشیم. خیلی کار پر زحمتی بود. جمع بندی این شد که مجموعه را می‌توان نگه داشت و قابل بازسازی هست. مسیری که رفتیم، مسیر خوبی بود. سرمایه‌دار به موقع تزریق مالی کرد و ما توانستیم ساختار آنجا را به شکل مناسبی درست کنیم. نیروی انسانی را با توجه به قوانین آن زمان تعدیل کردیم. آمدیم و بازنشستگی پیش از موعد دادیم که بار مالی داشت ولی برای زندگی کارگران این کار را کردیم. ساختار صنعتی و فنی را اصلاح کردیم، لازم بود ماشین‌آلات تغییر اساسی کند چون بسیار قدیمی بودند و بسیاری از کارها دستی انجام می‌شد که بازدهی بسیار پایینی داشت. و بالاخره توانستیم همراه با کم کردن هزینه‌ها، راندمان تولید را بالا بیاوریم. فراز و نشیب‌های این کار، واقعا فراز و نشیب بود ولی چیزی که خیلی لذت‌بخش بود این بود که ما به دنبال هدفی که داشتیم، می‌رفتیم و به آن می‌رسیدیم. چالش‌ها و تحرکات زیادی آنجا وجود داشت که جزو کارهای خاطره‌انگیز من هست.

الان می‌دانید که وضعیت آن شرکت به چه صورت هست؟

متاسفانه بعد از اصلاح ساختارها شرکت روند بسیار خوبی پیدا کرد و به بخش خصوصی واگذار شد. ولی متاسفانه بخش خصوصی با انحراف از اهداف، شرکت را با مشکل مواجه کرد. در حال حاضر شرکت متوقف است و تولیدی ندارد.

صنایعی که فرمودید در آنها کار کردید را لطفا به صورت جزئی‌تر شرح دهید.

اگه از اول شروع کنم، صنعت الکترونیک؛ مجموعه‌ای که من کار می‌کردم یک مجموعه تولیدکننده تلویزیون(جام جهان نما) بود. آن زمان در دهه هفتاد ال‌جی تازه به بازار ایران وارد شده بود. کارخانه‌های زیادی مثل پارس الکتریک در ایران تلویزیون تولید می‌کردند. شهاب بود، پیام بود، بلر بود، آریا الکتریک و ... هم بودند. به این صورت بود که شاسی و بورد تلویزیون را درست می‌کردند اما لامپ تصویر را از کره جنوبی وارد می‌کردند. اشتغالزایی خوبی داشت و همینطور تعرفه‌ها هم طوری تعریف شده بود که برای تولید کننده صرفه اقتصادی داشت. متاسفانه به مرور زمان، ورود برند‌های معتبر مثل سامسونگ و ال‌جی به کشور بیشتر شد و اینقدر زیاد شد که برای شرکت‌های تولیدکننده داخلی دیگر توجیه نداشت. شرکت‌هایی که در ایران تولید می‌کردند تنوع محصول زیادی نداشتند اما مثلا ال‌جی تنوع محصول بالا و آپشن‌های زیادی داشت. قیمتش هم مناسب‌تر بود. دهه هشتاد شرکت های تلویزیون‌ سازی به چالش خوردند. ما یک کاری که کردیم تا بتوانیم رقابت کنیم این بود که در منطقه آزاد قشم کارخانه‌ جهان‌بین قشم را تاسیس کردیم که بتوانیم مدل‌های مختلف بدنه را از خارج از کشور بیاریم و لامپ تصویر را هم وارد کنیم و خودمان مونتاژ کنیم. 90 درصد از تولیدات ما به داخل کشور بدون گمرکی وارد می شد و می‌فروختیم و 10 درصد را هم در همان قشم می‌فروختیم یا صادر می‌کردیم. این موضوع منجر به افزایش فروش شرکت شد و یک مقداری در بهبود شرایط کاری به ما کمک کرد. این هم یکی از همان فراز و نشیب‌ها بود.

آن زمان شرکت آریا الکترونیک هم بود که مشکل داشت، سی هزار دستگاه تلویزیون در انبار داشت و نمی‌توانست بفروشد. من آنجا دعوت شدم و مسئولیت گرفتم. ما چند کار آنجا انجام دادیم. یکی اینکه بحث فروشش را درست کردیم یکی دیگر اینکه ساختار تولیدش را درست کردیم. آنها در تولید همه کار را خودشان می‌کردند. ما یک سری از واحدها را برون سپاری کردیم. یک کار دیگری که کردیم برند سوپرا (Supra) را گرفتیم. سوپرا برند دستگاه ویدیو بود. با سوپرا مذاکره کردیم و آنها هم استقبال کردند و ما با برند سوپرا تولید می‌کردیم که خیلی به ما کمک کرد. با فیلیپس ترکیه هم صحبت کردیم که با نام فیلیپس هم در منطقه آزاد قشم تولید کنیم اما چون در ایران نماینده داشت نتوانستیم. نهایتا به دلیل عدم حمایت از تولید و رانت های موجود کل بازار تلویزیون را ال‌جی و سامسونگ گرفتند که الان البته کمی بهتر شده است.

صنعت خودرو؛ شرکتی که من بودم ساپکو بود. ساپکو، تامین کننده قطعات خودرو برای خط تولید ایران خودرو است. مجموعه‌های بزرگی هستند که قطعات را تولید می‌کنند و در اختیار ایران خودرو قرار می‌دهند. این ارتباط را ساپکو برقرار می‌کند. این شرکت، یک شرکت بازرگانی –صنعتی هست که به طور کلی وظیفه اصلی تامین قطعات کارخانه ایران خودرو را بر عهده دارد. از این جهت هم باید خرید و فروش کند و هم اینکه بر روی تولید نظارت کند. یک چالشی که ما آن زمان داشتیم این بود که بتوانیم تولیداتمان را صادر کنیم. بعضی شرکت‌های ما به سطحی رسیده بودند که در خارج از کشور خواهان قطعات آنها بودند. کاری که من بر عهده داشتم این بود که این صادرات را پیگیری کنم. یک کار تخصصی بود. ساپکو یک شرکتی در فرانسه داشت که کارهای ارتباطی با پژو را انجام می‌داد. قرار شد از طریق این شرکت محصولاتمان را بتوانیم صادر کنیم. ما صادر کردیم به نحوی که در سال 1384 حدود 50 میلیون یورو قطعه صادر شد و قرار شد این ادامه پیدا کند.

یک کار دیگری که ما در آن زمان در همین راستا انجام دادیم، با شرکت‌هایی که به مجموعه پژو و ایران خودرو قطعه می‌دادند، هماهنگ کردیم که بیایند در منطقه آزاد قشم. آن زمان حدود 100 هکتار زمین را از آقای انوار که رئیس وقت منطقه آزاد بودند گرفتیم. ما با شرکت هایی که برای گروه پژو (که تعداد زیادی هستند) قطعه تامین می‌کنند، ارتباط گرفتیم تا یک سری از بخش هایی که نیاز بازار ایران است را با اینها در طی یک مشارکتی بین ایران خودرو و آن شرکت تولید شود. مثلا در رادیاتور یا در گیربکس یا در بخش های مختلف، این ها بیایند با مشارکت ما، کارخانه‌هایی در این زمین 100 هکتاری ایجاد کنیم. دانش فنی و تکنولوژی و ماشین آلات بروز دنیا توسط گروه پژو، و زمین، امکانات و نیروی انسانی از شرکت‌های ما باشد. مثلا شرکتی که در ایران، رادیاتور می‌زند را ما وصل کنیم به شرکتی که برای پژو رادیاتور می‌زند. اینها بیایند و یک کارخانه مشترکی بزنند، نصف محصول آن را به ایران خودرو بدهیم و نصف آن را پژو در بازار بین المللی بفروشد (ما خرید آن را هم تضمین کرده بودیم). به دنبال آن در نمایشگاه معتبر تجهیزات خودرو(Equip Auto Expo) در پاریس شرکت کردیم، یک محل بسیار بزرگی برای ساپکو گرفتیم که تمام مجموعه‌های ایران خودرو بیایند. این نمایشگاه هر سال، یک سال در پاریس و فرانکفورت برگزار می‌شود که آن سال ما هم فضایی را گرفتیم. یک نمایشگاه بسیار معتبر جهانی بود. در راستای همان اهدافی بود که گفتم. ما حتی آمدیم برای کاهش هزینه‌های شرکت‌ها در نمایشگاه یک هتل مناسب را با قیمت بسیار مناسب قرارداد بستیم. فضای بزرگی را برای مجموعه گرفتیم و به هر شرکت یک فضایی را اختصاص دادیم تا محصولاتشان را بتوانند آنجا عرضه کنند. این کار به خوبی صورت گرفت. یک سری شرکت‌ها را بردیم قشم منطقه را دیدند و بازدید کردند. قرار بود دفاترشان را در دو برج بزرگ تجاری تأسیس کنند. همه این اتفاقات هماهنگ شده بود. سال 1384 با تغییر دولت، مدیر عامل ساپکو تغییر کرد و بازی عوض شد. مدیر عامل جدید گفت ما اصلا همچین نگاه‌هایی را قبول نداریم و دنبالش نمی‌رویم. این در دل من ماند. اگر این کار شده بود و خودمان تولید می‌کردیم، دیگر الان در صنعت خودرو دغدغه تحریم نداشتیم. این در خودرو یکی از فراز و نشیب‌های ما بود. بعد از آن دیگر از خودرو جدا شدم.

در مورد بخش فولاد؛ ورود من به بخش فولاد از صندوق بازنشستگی فولاد بود. در گذشته مجموعه‌های فولادی مثل ذوب‌آهن اصفهان، فولاد خوزستان، فولاد مبارکه و یک سری از معادن، یک صندوقی را از اوایل انقلاب تشکیل دادند برای بازنشستگان فولاد. مثل وزارت نفت که خودش برای بازنشستگانش صندوق دارد. این صندوق از یک جایی به بعد موفق نبود و مثلا ذوب آهن نیروهایش را به تأمین اجتماعی ارجاع ‌داد. حدود هشتاد هزار نفر عضو این صندوق بودند که در دهه‌های 60 و 70 با سابقه کم بازنشسته شده بودند چون کارهای سخت و زیان آور داشتند مثل معادن یا صنایع فولاد که صنایع سختی هستند. بخشی از معادن هم ذیل همانجا بودند و کارمندانش عضو آن صندوق بودند و حقوق بازنشستگی آنها از محل این صندوق بود. این صندوق چون از یک مقطعی دیگر موفق نبود کارمندانش را ذیل تامین اجتماعی تعریف می‌کرد و بیمه‌ها را می‌گفت به تأمین اجتماعی بدهید. این صندوق دیگر ورودی سرمایه‌ نداشت. زمانی که ما وارد شدیم مشکل حقوق داشت و نمی‌توانست حقوق بازنشستگانش را تأمین کند. ما هروقت می‌خواستیم حقوق بدهیم، باید مثلا زنگ می‌زدیم به فولاد مبارکه و می‌گفتیم تو مثلا بیست هزارتا بازنشسته در صندوق داری و مقداری از هزینه حقوق‌ها را واریز کن. بعضی مواقع نمی‌توانستند بدهند و این چالش سختی بود و با اعتراض بازنشستگان مواجه می شدیم. ما آن زمان این بحث را بردیم در مجلس و یک ردیف بودجه گرفتیم. آن زمان (اواخر دهه هشتاد) 280 میلیارد تومان پول کمی نبود و چند ماه حقوق صندوق را کاملا پوشش می داد. یک کار دیگری هم که کردیم حتی از این هم اثربخش‌تر بود، یک سری از مجموعه‌ها را به عنوان مطالبات صندوق فولاد واگذار کردند به صندوق، مثل شرکت دخانیات، بخش‌هایی از شرکت ذوب‌آهن، سهام یکی از شرکت‌های فولادی را به عنوان بدهی واگذار کردند به صندوق فولاد. این باعث شد که صندوق تا یک مقدار از نظر درآمد و هزینه‌ها پایدار بشود. البته هنوز هم چالش‌هایی دارند با این تفاوت که آن موقع هیچ سرمایه قانونی نداشتند ولی امروز سرمایه مناسب دارند، فقط باید خوب مدیریت بشود تا بتواند هزینه‌ها را تأمین بکند.

من شروع کارم در این مجموعه بود. این مجموعه کارش همین صندوق بازنشستگی بود ولی یک سری شرکت‌های زیر مجموعه داشت که متعلق به این صندوق بود که البته بعدا تعدادش بیشتر شد. به واسطه همان شرکت‌ها، ارتباط با شرکت‌های فولادی گرفتم و درگیر مسائل فولاد شدم تا الان. اول آمدم در بخش فروش. یک مجموعه‌ای بود که ورق‌های گالوانیزه و ورق‌های روغنی را به صورت انبوه می‌فروختیم. در بخش فروش کار کردم و کاملا به بازار فولاد آشنا شدم در یک مقطعی در فروش میلگرد کار کردم. در مقطعی برای پروژه‌ها تأمین میلگرد می‌کردم. بعضا تهاتر می‌کردیم؛ میلگرد می‌دادیم و به جای اون ملک می‌گرفتیم که چالش‌های خودش را داشت.

از سال 1396 دیگر آمدم در بحث کار با شرکت‌های فولادی. ورود من در بخش تجهیز بود. در پرانتز من خدمتتان بگویم که هشت پروژه فولادی در کشور تعریف شده بود که عمده آنها در زمینه تولید آهن اسفنجی بود. چون نیاز کشور بود، بالاخره واحدهای نورد و ذوب قبلشون آهن اسفنجی می‌خواهند. این هشت واحد در دولت آقای احمدی‌نژاد نیمه کاره مانده بودند. آقای روحانی که آمد این هشت پروژه را با یک مبلغی واگذار کردند. یکی از آنها را صندوق بازنشستگی نیروهای مسلح گرفت که الان فولاد نی‌ریز برای آنجاست. یکی از آن‌ها را بانک گردشگری گرفت که فولاد بافت الان برای آنجاست. یا یکی از آن‌ها را بانک پارسیان گرفت که الان فولاد سبزوار برای آنجاست.

ورود من در این مجموعه در بحث تجهیز بود. اینها برای اینکه کارخانه را تجهیز کنند به مشکل تحریم خورده بودند و برای انتقال پول مشکل داشتند. من یک ارتباطی با مجموعه‌های فولادی خارج از کشور داشتم که کمکشان کردم. مخصوصا همین فولاد بافت که تجهیزاتشان آمده بود و بخشی از اون نیامده بود؛ ارتباط گرفتیم و این مشکل را حل کردیم. من یادم هست که بخشی از تجهیزات اینها در گمرک مانده بود. رفتیم و اینها رو آوردیم. اسفند نود و هفت که تجهیزات رسید، فروردین نود و هشت(یعنی بعد از کمتر از یک ماه) کارخانه استارت خورد. یعنی کارشان آماده بود و فقط معطل یک سری قطعات بود. تا الان هم من هنوز دارم در بخش‌های مختلف کار می‌کنم که بتوانیم در زمینه تجهیز کارخانه‌های مختلف کمک بکنیم. در زمینه تأمین گندله، بخش اسفنجی و نورد هم همکاری می‌کنیم. منتهی استراتژی کاری من کمی فرق کرده و در مجموعه‌ها به عنوان مدیر وارد نمی‌شوم ولی در کنار این واحدها هستم و ارتباط دارم و فعال هستم و در چند شرکت هم مشاور مدیرعامل هستم مثل مجموعه بناب یا مجموعه بافت.

مخاطبین نشریه ما دانشجوهای صنایع، نقشه برداری و معدن هستند. نقش این سه مهندسی در صنعت فولاد چیست؟

اگر ما بخواهیم زنجیره صنعت فولاد را تعریف بکنیم، این زنجیره از معدن شروع می‌شود تا می‌آید می‌رسد به محصول که میلگرد یا ورق یا مشتقات دیگر است. در بخش معدن یکی از بحث‌های خیلی مهم نقشه‌برداری است. البته من خیلی اطلاعات تخصصی کاملی ندارم و در حد کلی آشنایی دارم. اما نقش مهندسی صنایع در فولاد؛ کلا رشته صنایع رشته‌ای است که به مدیر دید می‌دهد. در حقیقت رابط بین یک مدیر و مهندسین دیگر است. این در کل صنایع مختلف اینطور است. اما در صنعت فولاد، مثلا در نورد، یک مهندس صنایع در کل مسیر اثر گذار هست. امروز قیمت فولاد بسیار بالاست. شمش وقتی به محصول تبدیل می‌شود افت ضایعات دارد. مهندس صنایع از ابتدا تا انتها باید خط را تحت کنترل داشته باشد. اگر نظارت درستی صورت نگیرد شاید محصولی با قیمت تمام شده بالا تحویل بگیریم و سود مجموعه به صفر برسد. این اهمیت یک مهندس صنایع است. مثلا چند وقت پیش بحثی در شرکت وجود داشت که ضایعات ما بسیار بالاست و به 4 درصد رسیده است. من از آنها اساس و دلیل خواستم که آنها می‌گفتند این عدد حدودی و حدسی است. در صورتی که اگر مهندس صنایع در مجموعه حضور داشته باشد دیگه حدودی حرف نمی‌زنیم. یا مهندس صنایع قبل از وقوع می‌تواند جلوی یک اتفاق بد، مشکل یا اشتباه را بگیرد. حالا بگذریم که بعضی از واحد‌ها حتی بعد از وقوع حادثه هم نمی‌توانند دقیق تحلیل کنند. پس نقش مهندس صنایع با توجه به قیمت بالای فولاد، از لحاظ مالی هم به شدت ارزش دارد. اگر یک مجموعه بتواند مهندسی صنایع را در فرآیندهایش حاکم کند هم بهره‌وری بالاتری خواهد داشت هم هزینه‌های کمتری را رقم می‌زند و هم اینکه برای بهبود و رشد مجموعه برنامه‌ریزی می کند. امروز در شرکت‌های فولادی تا حد زیادی به این قضیه پی برده شده اما یک بخشی از مجموعه‌های فولادی به دلیل اینکه سنتی بودند و بعدا رشد پیدا کردند هنوز به این نقطه نرسیده‌اند. ولی از لحاظ کلی مهندسی صنایع در فولاد امروز نهادینه شده، چه آنهایی که دارند، چه آنهایی که ندارند دنبال این هستند که این سیستم را داشته باشند.

من سوالاتم تمام شد. یک سوال شخصی دارم که اگر تمایل داشتید به آن پاسخ بدهید. شماگزینه خروج از کشور برای مهاجرت داشتید؟ اگر داشتید چرا ماندید؟

من دو دیدگاه دارم. یکی برای خودم است. یکی هم برای جوانان هم سن شما. من خودم همیشه می‌گویم که من باید در این کشور بمانم. یک دلیل اینکه احساس می‌کنم اینجا می‌توانم مفیدتر باشم. من تمایل به مهاجرت ندارم. من سفر زیاد رفته‌ام اما هیچ وقت نخواسته‌ام که آنجا بمانم.

اما برای جوان‌ها یک گزینه‌ای است که باید به آن فکر کنند. نمی‌شود صرفا گفت که حتما باید بروید. اگر برنامه‌ای دارید یا هدفی دارید بحث خوبی است. اما نمی‌شود کلی گفت که حتما بروید. خودم هم تمایل نداشتم. بعضی موقع‌ها هم با بچه‌هایم شوخی می‌کنم که می‌خواهید بروید، من می‌گویم شما بروید. ما می‌مانیم. ما یاد گرفتیم که بمانیم. امثال من باید بمانند.

بعد از این شکست‌های ناشی از سیاست‌ها به این نتیجه نرسیدید که بروید؟

باید ایستاد و درستش کرد. با رفتن و فرار کردن چیزی درست نمی‌شود، کشور به جایی نمی‌رسد. کشور خیلی مشکلات دارد، هم من می‌دانم هم شما می‌دانید. هرکسی بیشتر در مسائل بوده بیشتر می‌داند. اما باید ایستاد و درست کرد. البته از ظرفیت‌های خارج از کشور هم استفاده کرد، از تجربیات آنها استفاده کنیم. باید دانش فنی را آورد داخل و بومی کرد. اینطور نیست که هر دانشی هرجایی جواب داده اینجا هم جواب می‌دهد.

ولی اینکه بگویم باید رفت، نه. هنوز امید وجود دارد و امید ما به شما نسل جوان است که ماندیم. ولی کار، کار بسیار سختی هست. فراز و نشیب‌ها بسیار است ولی بالاخره این مسئله درست می‌شود امیدوارم هر چه زودتر درست بشود.

خیلی ممنون از شما

گروه سردبیری