بیش از چهل روز است که در پی اعتراضات خیابانی، اضطراب در خیابانها جریان دارد، نگرانی موج میزند و عزا به عزا گره میخورد. جریانی که دربرگیرندهی اقلا دو حملهی تروریستی، موارد زیادی از درگیری مسلحانه و چندین پروندهی پیچیدهی اطلاعاتی است و قصد پرداخت به آن در این متن را ندارم. اما پا به پای آنچه در خیابانها در جریان بود، دانشگاه نیز بستر اعتراض مستمر بوده است؛ احتمالا جدیترین و طولانیترین اعتراض دانشجویی در ده سال اخیر. اما محور این اعتراض چیست؟ این سوالی است که خود بزرگترین عامل از درون فروپاشیدن جریان این اعتراض است! سوالی که در جمعی محدود و با مولفههای مشترک بسیار (مثل دانشجویان شرکت کننده در یک تجمع خاص در یک دانشکده) هم با پاسخهایی بسیار واگرا روبرو میشود و نهایتا منجر به ارائهی استدلالهایی در نامشروع خواندن سوال میشود!
از برخی نمادها و شعارها برمیآید با جنبشی زنانه روبهروییم که در پی حق زندگی و آزادی زنان است و از طرف دیگر جنسیترین شعارها را میشنویم که زن را در آلت جنسی خلاصه میکند و دختران دانشجو آن را فریاد میزنند! از طرفی عدهی زیادی آرمان نهایی را "آزادی" میدانند اما در حد حق شرکت در کلاسهای دانشگاه که از اقلیات #یک_زندگی_معمولی است، برای همکلاسیهای خود آزادی قائل نیستند. شعار زندگی میدهند اما رسما از کشته شدن هموطنشان در درگیری خیابانیای که مردم را در مقابل مردم قرار داده ابراز خرسندی میکنند و تهدید به اعدامهای دستهجمعی در فردای آزادی موعودشان. با دیکتاتوری مشکل دارند اما حق ابراز نظر را هم برای کوچکترین اختلاف نظری قائل نیستند، چه رسد به رسیدن به سازوکاری برای اعمال نظرات. ادعای جنبش اجتماعی و نخبگی و برآمدن از فضای نخبگانی دارند اما صراحتا دعوت به گفتگو را استهزاء میکنند و ابایی از تحریم جلسهی صحبت با مسئولین ندارند و هیچ کدام از خود نمیپرسند غایت اعتراض و تحصن در حیاط دانشگاه چه چیزی فراتر از پاسخگویی رئیس دانشگاه است؟!
تحصن میکنند که تا آزادی همکلاسیهایشان سر کلاس نخواهند رفت -که مطالبهی همدلانه و بهحقی است- اما دو هفته از آزادیها میگذرد و شرایط صرفا ملتهبتر شده و دیگر کمترین اشارهای به این مطالبهی محوری در شعارها نمیشود...
و امروز، بعد از چهل روز، دیگر اساسا مطالبهای مطرح نمیشود. بهتر بگویم، دیگر نیازی به تراشیدن بهانه نیست. مستقیما سودای براندازی را طرح میکنند و این در حالی است که با اینکه خودشان شخصا در تجمعی برای هدف غایی سرنگونی حکومت کنونی حاضر شدهاند، هنوز هم پرداخت به سوال "جایگزین چیست" را بیمورد و حاشیهای میدانند! که نشان دهندهی عمق شناختشان از هدف خود است.
طولانیترین و مستمرترین حرکت دانشجویی دههی اخیر سردرگمترین و غیرمنسجمترین اعتراضی است که دانشگاه به خود دیده است. تنها فصل مشترک این ۴۰ روز و نظرات مختلفی که بدنهی این جریان را تشکیل دادهاند، رسیدن به منطق توجیه خشونت و بیثباتی است؛ هرکس با دلیل خود و بر دین خود. و اما تکلیف بیثباتی؟ روشن است. هرچه بر تنور بیثباتی هیزم ریخته شود، عوامل ناامنی بیشتر میشود. ناامنی، هرج و مرج به دنبال دارد و در هرج و مرج هرکس به دنبال برداشتن سهم خود است. آنچه در این میان دریده خواهد شد، "ایران" است.