اینجا ایران است، جمهوریِ اسلامیِ ایران. سه واژهای که ۴۵ سال لرزه بر پیکر مستکبرین غرب و شرق انداخته است. ایران؟ موقعیت بینظیر ژئوپلیتیک در دنیا به لحاظ دسترسی به دریا و اقیانوس و مرزهای آبی و خاکی با ۱۵ کشور دنیا. ایران؟ منبع غنی نفت و گاز، انواع فلزات و مواد خام. ایران؟ وطنِ چهارفصلِ ما با موقعیت خاص کشاورزی انواع محصولات و در میان ۷ کشور برتر تولیدات کشاورزی. جمهوری؟ اراده مردم در تعیین سرنوشت کشور، ایستادن روی پای خودمان. اسلامی؟ اعتقاد یکپارچه و راسخ ملت به ایستادگی و آزادگی به جا مانده از بیرق سرخ حسینی که ذلت را لحظهای بر وطن روا نمیدارد. آری این سه واژه ۴۵ سال است حسرتِ چپاول را بر دل آنهایی که هرجا دستشان برسد پایگاه نظامی راه میاندازند و دخالت میکنند و به انحصار میگیرند، نهاده است. اینجا ایران، پر از امید، غنی از نخبه و ایده و تلاش و البته هزاران سنگِ در راه. ایرانی که هر روز آبستن درد و رنج بوده که البته «إِنَّ مَعَ ٱلۡعُسۡرِ يُسۡرٗا».

اینجا ایران است، ایرانی که اگر تمام پستی و بلندیهایش را بگذاری یکطرف، تاریخ باز هم حوادث ۷۸ و ۸۸ را فریاد خواهد زد. بازهم از ۹۶ و ۹۸ و 1401 خواهد گفت. خواهد گفت که آنها هرجا دردی در جان ملت دیدند، سریع نقشههای پلیدشان را رو کردند تا آتش به جان سرزمینمان بیندازند. کوچکترین صدای حقی را به ابتذال کشانده و علم عثمان کردند تا نهتنها حرفی شنیده نشود که به گمان خودشان سوار بر ملت و کشورمان شوند و بتازند؛ البته که کور خواندند. قدری آنطرفتر، اتاق فکر شیطان سالهاست خواهان سیطرهی سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است؛ نه بر ایران که بر تمام دنیا. سالهاست که بنا بر ایدهئولوژی بهظاهر «آزادی»، از استعمار گرفته تا تحریم و تهدید و تفرقه، همه حربه ها را به کار برده و مهرههای بازیاش را یکی پس از دیگری رو میکند.
یک روز در بحرانیترین وضع داخلی و در نحیفترین حالت نهال انقلاب، دست میگذارد روی تمامیت ارضی. دنیا میرود پشت بعثیها و به خیال خودش کار تمام است. سلاح خرج میکند، نیروی انسانی میآورد و از آنطرف، ایران را در بنبست تحریم میگذارد. یکجا هم دست میگذارد روی وحدت؛ اقوام را میاندازد به جان هم، درمیان مذاهب آتشاندازی میکند و دنبال کثرت است. تحریم و حربههای اقتصادیاش هم که سروته ندارد. سیر تاریخی تحریمها از سوی آمریکا، نشان میدهد که اولا تحریم، رویکردی غیر قابل حذف از شیوه تعامل آمریکا با کشورهاست، مخصوصا آنهایی که اهل باج دادن نباشند و ثانیا تکامل زنجیره تحریم یک امر کاملا مهندسی شده است؛ هرطور بروی پای میز مذاکره، مهرههای جدیدش را رو میکند¹ و در یک بازیِ از پیش تعیین شده آنقدر تو را پیچ و تاب میدهد که نهایتا تسلیم او شوی.
از سال ۷۵ که تحریمهای آمریکا علیه ایران (ایلسا) وارد فاز ثانویه شد، دستورات عملیاتی آمریکا درخصوص تحریم ارگانهایی که به نحوی با ایران تعامل دارند، اقتصاد کشور را در ابعاد مختلفی دچار مشکل کرد. همچنین با تحریم اقلام ضروری مثل دارو، ثابت شد که چقدر غرب پشت ملت ایران است و چقدر دوستش دارد!
رویکرد ما در مواجهه با تحریم، هرچند در روند کلی اتکا به خود بود اما دولتها رویکردهای دیگری نیز پیش گرفتند. «برجام»، نگاهی لطیف و گفتوگو محور با غرب؛ دیدگاهی که ظاهرش خیلی شیک است و خیلی هم قانع کننده. بالاخره بعد از یک عمر دشمنی، برویم مثل دوتا آدم عاقل باهم صحبت کنیم و مشکلات را حل کنیم. شما تحریمها را بردارید ما هم کمی از مواضع خود کوتاه میآییم. بعد هم همه چیز در صلح پیش میرود. اما انگار پشت پرده خبر دیگریست. سال ۲۰۱۵ طبق برجام بنا میشود از تمدید تحریمها علیه ایران جلوگیری شود، اما ۲۰۱۶ و درعین پایبندی ایران به برجام، اوباما قوانین تحریمی کنگره را امضا کرده و تحریم ها را تمدید و تشدید می کند.عملی که از آن به عنوان نقض فاحش روح برجام یاد میشود. نقض عهد هایشان در یکی دو صفحه نمی گنجد! دشمن طی این سالها ثابت کرد که تحریم، ابزار اوست و حتی اگر توافقی بر حذفش صورت بگیرد، او نهایتا به راحتی از توافق خارج میشود و یا با افزودن به برچسبهای تحریمی جدید همه چیز را به حالت قبل از مذاکره برمیگرداند.
در روند مذاکرات هستهای سال ۸۸، میتوان دید که رویکرد ایالات متحده، قبل از انتخابات در ایران و پس از آن، کاملا متفاوت است. تحریمهای بیشتری اعمال میشوند که خودشان به عنوان "تحریم فلجکننده" از آن یاد میکنند. از طرفی وقایع حین و پس از انتخابات تحت هدایت آنهاست. از حیث رسانهای، تحریک به آشوب میکنند و با بهانههای حقوق بشر و به اسم آزادی، اقداماتشان را کادو پیچ کرده و در اذهان مینشانند که دلسوز بشریتاند. به وضوح اعلام میکنند که دستهایشان پشت پرده است. اوباما در سال ۸۸ طی مصاحبهای میگوید: «صدای مردم ایران باید شنیده شود و نباید خاموش شود. من قبلاً هم گفته بودم عمیقاً نگران انتخابات ایران هستم. ما از کسانی که در پی عدالت از یک راه مسالمتآمیز هستند، پشتیبانی میکنیم و من میخواهم تکرار کنم که ما در کنار کسانی که متوجه راهحلی مسالمتآمیز برای این کشمکش خواهند بود، هستیم» یا برنارد کوشنر ،وزیر وقت امور خارجه فرانسه میگوید: «آنانی که در ایران دست به تظاهرات زدند، بدانند تنها نیستند». در ۹۸ نیز این فضا را شاهدیم، آمریکا از برجام خارج شده و حالا میخواهد به مذاکره برگردد. ایران اعلام میکند که با این وضع مذاکرات ادامه نخواهند یافت. با سمتوسو دادن گرانی بنزین به اغتشاش، روند فشار به ایران و تحریم دوباره با بهانههای حقوق بشری طی میشود و ایران را به سمت بازگشت به میز مذاکره میکشاند. مشخصا این روند غرب، یک برنامه از پیش تعیین شده است. از یک طرف آشوب را هدایت کرده و از آنطرف در روند تحریمی رنگ عوض میکند. انگار اغتشاش بهانهایست تا مذاکرات و تعامل با ایران را متوقف کنند و فشار بیشتر بیاورند، یا به نفع خودشان جهتدهی کنند و یا باج بگیرند. مثلا بگویند در ایران اتفاقات خلاف حقوق بشر رخ داده، پس تحریمش میکنیم. سوال اینجاست، تحریمی که مستقیما بر زندگی و معیشت مردم اثر میگذارد، خلاف حقوق بشر نیست؟!
جنگ و ۸۸ و ۹۶ و ۹۸ میگذرد اما وقایع در ایران طوری رقم میخورد که از بازی دشمن در عرصه داخلی و حتی جنگ، چیزی جز مهره سوخته نمیماند. انتهای تابستان ۱۴۰۱، درحالی که غرب مشغول مذاکره با دیپلماتهای ایرانیست، درون کشور اتفاقی رخ میدهد که یک گسل هویتی فرهنگی را فعال میکند. آنطرف آبها وقتِ چیست؟! وقتِ رو کردن یک مهرهی جدید! همزمان در سپتامبر ۲۰۲۲ مذاکراتی که در ادامه برجام و جهت بازگشت تمام طرفها به برجام بود را متوقف میکند تا احتمالا راحتتر فضا را مدیریت کرده و بعد از نتیجهی اغتشاش، در روند مذاکره استفاده کند. میخواهد هرطور شده به او متوسل شویم؛ دست میگذارد روی بحران اقتصادی. مشکل اقتصادی موجود در کشور انکار ناپذیر است؛ ناامنی و هرجومرج علاوه بر بیثبات کردن فضای اقتصادی داخل، در سرمایهگذاریهای خارجی و قراردادهای بینالمللی نیز ریسک را بالا میبرد و احتمالا کشورها و سرمایهگذاران را وادار به عدم همکاری با ایران میکند. متقابلا ناآرامی اقتصادی هم امنیت را بیش از پیش تحتالشعاع قرار میدهد و این چرخه تکرار میشود. رسانههای دشمن با خیال فروریختن اقتصاد کشور مردم را تشویق به اعتصاب میکنند. از آنطرف هم امثال پهلوی و علینژاد و اسماعیلیون میروند دستبوسی سران غرب که با تحریم ایران از معترضین حمایت کنند. که چه بشود؟! که اقتصادِ ما از پا در بیاید. بعد هم داستان سوپرمن شدن غرب و نجات مردمِ ایران؟ بایدن بیاید و اعلام کند ما پشت ملت ایران هستیم؟! خودشان هم میدانند و به وضوح این را اعلام میکنند که براندازی اتفاق نمیافتد. اما همین نابسامانی داخل، همین ضعیف کردن ایران، همین که ایران در روابط بینالملل به مشکل بخورد تا شاید در مذاکرات بعدی کمی بیشتر از مواضعش کوتاه بیاید، کافیست. اقدامات آلمان نمونهی گویای رفتار مغرضانه غرب است آنگاه که با اپوزوسیون جمهوری اسلامی در مونیخ دیدار کرده و حمایتشان میکند، یا هنگامی که وزارت اقتصاد آلمان اعتبار صادراتی و ضمانت سرمایهگذاری برای تجارت با ایران را تعلیق میکند و میگوید «باتوجه به وضعیت بسیار جدی در ایران، فرمتهای اقتصادی دیگر از جمله گفتگو درباره مسائل انرژی را تعلیق کردیم.»
رئیس جمهور وقت آمریکا در ۲۰۱۹ اذعان میکند که شدیدترین تحریمهای تاریخ را بر سر کشورمان اعمال کردهاند. این پروژه تحریمها اما در لایه اثرگذاری، روند نزولی طی کرده و حالا به کم اثرترین وضع خود رسیدهاست. مسئله ای که در تحلیل و بررسی تحولات اخیر جهان مشهود است؛ حالا آمریکا در در رده تولیدکنندگان نفت قرار گرفته و عربستان به دنبال جایگزینی برای آمریکاست و کشورهای شرق آسیا درحال تعریف نظام جدید بانکی بر مبنای غیردلاری هستند. هنوز سیاستهای تحریمی اما به قوت خود باقیست، چون هنوز بازی رسانهایِ غرب و اثرگذاری بر افکار عمومی با واژه تحریم ادامه دارد؛ بهگونهای که عموم از ترس تحریم به دولت فشار بیاورند و دولت از طرف مردم و سیاستهای غرب، میان منگنه قرار بگیرد. حالا شاید مهمترین دستاویزی که غرب میتواند به آن متوسل شود، همان اغتشاش است تا کاری که تحریمها دیگر نتوانستند انجام بدهند را پرچمداری کرده و به زعم آنها، به ثمر بنشاند.
اینجا ایران است، سال ۲۰۲۲ میلادی، در آستانهی تحولات جهان و نظم نوین جهانی. اینجا ایرانیست که مهمترین جایگاه را در جنوب غرب آسیا دارد؛ اگر از نفوذش در منطقه استفاده بکند، اگر حرفی برای گفتن داشته باشد، اگر بیاید و تنظیمکننده اقتصاد بین شرق و غرب باشد، اگر از امکاناتش استفاده کند و به قدرت برسد... آنسوی مرزها اصلا اجازه تصور ادامه اینحرفها را به خودشان نمیدهند. میخواهند ایران را مشغول به اوضاع داخلی خودش نگه دارند تا مبادا وارد تغییر و تحولات جهانی شود. در نابسامانی داخلی هم نه کسی دلش برای ما سوخته و نه تحولات منتظر ما میمانند تا خودمان را برسانیم. برنامه، ایجاد و هدایت خلاء هویتی به سمتِ اغتشاش و رقم زدن آنچه که میخواهند بود. در این وضعیت اما اقدامات بینالمللی ایران در مذاکره با دنیا، ورق را برمیگرداند. مگر همه دنیا آمریکاست؟ مگر همه دنیا اروپاست؟! ایران در زمینههای متعدد اقتصادی، نفت و صنعت و پتروشیمی و... با کشورهای منطقه، کشورهای شرق آسیا، کشورهای آفریقایی و کشورهای آمریکای جنوبی وارد مذاکره میشود و قرارداد میبندد، به بریکس میپیوندد، به تحکیم روابطش در منطقه مشغول میشود. حالا بعد از گذشت یکسال از حوادث ۴۰۱، غربیها دست از پا درازتر پای میز مذاکره برمیگردند. آمریکا سعی میکند توجه ایران را جلب کند و توافق صورت دهد. برخی پولهای بلوکه شده کشورمان تنظیم میشود که بازگردانده شود. مذاکرات البته دیگر برای آمریکا سود گذشته را ندارد اما میخواهد روند مذاکره طی بشود؛ چرا؟ چون حالا سودش در نگه داشتن ایران در بندهای خودش است، اصلا حتی اگر مذاکرهای به نتیجه نرسد، همان روند فرسایشی در نگه داشتن ایران برایش سودمند است. آری ایرانِ ما، جمهوریِ اسلامیِ ایران، درمقابل حربهها و بازیهای سیاسی و رسانهای شیطان، ذرهای از عزت و استقلالش کوتاه نمیآید. آنها آرزوی چپاول را نسل اندر نسل، به گور خواهند برد. یکی نیست به آنها بگوید چرا از آتشافروزی داخل ایران عبرت نمیگیرند؟