با ورود به چهل و دومین سال انقلاب و قرار گرفتن در آستانهی یازدهمین انتخابات مجلس شورای اسلامی، جا دارد که یادی بکنیم از خطرناکترین عاملی که انقلاب ما را تهدید میکند. عاملی که نه آمریکاست و نه شوروی؛ نه تحریم است و نه جنگ؛ نه فتنه است و نه کودتا. آن عامل مردم هستند!

همانطور که امام روزی گفت «اگر مردم پشتیبان یک حکومتی باشند، این حکومت سقوط ندارد. کاری نکنید که مردم از شما بترسند کاری بکنید که مردم با شما صحبت کنند»1، عکس آن نیز کاملا صادق است؛ به این معنا که هر حکومتی بدون پشتوانهی مردمی به سمت زوال و نابودی خواهد رفت. حال میخواهد شوروی کمونیستی، جمهوری اسلامی ایران و یا حکومت علی ابن ابیطالب (ع) باشد.
در واقع بزرگترین تهدید در این برهه برای نظام دور شدن حاکمیت از مردم و دلسردی مردم از نقشآفرینی در حکومت میباشد. با این وجود خیلی از ارگانهای حکومتی، تشکلها و جناحها با سرعت هر چه تمامتر اتوبوس جمهوریت نظام را به سمت قهقرا میبرند؛ و گهگاهی آنان که خود را حافظان این انقلاب میدانند نیز، با تفکراتی تهی از نقش جمهوریت در حال هل دادن این اتوبوس به سمت دره میباشند.
قرار نبود مردم نامحرمانی باشند که تازه دو هفته قبل از انتخابات یاد آنها بیفتیم و رسانههای جناحهای مختلف به حدی «مردم، مردم» بگویند که ما یک لحظه شک کنیم، که آیا منظورشان از «مردم» ما هستیم؟ قرار نبود در انقلاب اسلامی مردم را تنها انبوههای بدانند که 22 بهمن هلیکوپتر از بالای سر آنها رد شود و از آنها فیلم بگیرد. قرار نبود مردم صرفا تودهی رای دهندهای باشند که بیایند و صفهای طویلی تشکیل دهند و اینگونه «مشتی بر دهان استکبار!» زده باشیم. قرار بود که اگر روزی دانشجوی فارغالتحصیل فنی که در زمینهی صنعت حرفی برای گفتن دارد، بدون آنکه نیازی برای اتصال به منابع قدرت و ثروت داشته باشد، بتواند خود را برای انتخابات مطرح کند. یا اینکه یک فرد متخصص در حوزه شهری، امکان این را داشته باشد که در انتخابات شورای شهر حاضر بشود، نه اینکه فلان فرد ورشکسته سیاسی را که در انتخابات مجلس رأی نیاورده و هیچ تخصصی هم ندارد، به عنوان کاندیدای شورای شهر معرفی کنند. بالاترین سطح مشارکت مردم هم در عرصه امور کشور این باشد که صبر کنیم زلزلهای بشود، سیلی بیاید و خلاصه بلایی نازل بشود تا مسئولین یادی از مردم کنند و دستشان را برای پول گرفتن جلوی ملت دراز کنند!
انقلاب اسلامی مردم را صرفا رایدهنده نمیخواست، قرار بود مردم درگیر امر سیاست بشوند، درگیر امر قانونگذاری بشوند. در یک کلام:
«قرار بود مردم این کشور را اداره کنند.»
آری، زمانی ما آرمانشهری برای خود داشتیم که در آن رجایی کاسه بشقاب فروش میتوانست رییس جمهور این مملکت شود!
حال اگر کسی در اینجا خواست از یکسری از روندها و ساختارهای غلط انتقاد کند، انگ ضد انقلاب بودن میخورد (البته اگر قبل از آن انگ رفتارهای پوپولیستی نخورد!). گویا اینکه اصالت با حفظ این ساختارها بوده؛ بدون توجه به اینکه در نظر بگیریم رسالت این ساختارها انجام وظایفشان در قبال مردم بوده است. باور کنید که با این دید اگر امام بود و نظراتش را بیان میکرد به عنوان ضد انقلابترین آدم عالم شناخته میشد! ما وامدار انقلابی هستیم که معمارش هر وقت از مردم یاد کرده به نیکی و با خوشبینی بوده، تا حدی که روزی گفته بود:
«خمینی که آخرین روزهای عمرش را میگذراند، تمام امیدش به شما مردم سلحشور ایران است، به شما مردمی که به هیچ وجه تحت تأثیر اختلافات جزئی و کلی واقع نشده و انشاءالله نمیشوید.»
جمهوریت چیزی نبود که به دلیل شرایط آن روزها، در پاچهی امام رفته باشد! امام نیاز به مردمی بودن حکومت را از متن اسلام برگرفته بود. از تاریخ حکومت پیامبر اسلام (ص) گرفته بود. امام جمهوریت را ضامنی قوی برای بقای نظام میدانست. حال آنکه خیلی از آنهایی که به خیال خود دارند از نظام دفاع میکنند، جمهوریت را سدی برای پیشبرد اهداف این کشور میدانند! خیلی دور از ذهن نیست اگر بگوییم که امام علیه افرادی با همین تفکرات قیام کرد.
ما وارثان انقلابی هستیم که پدرانمان حقیقتش را از یاد بردهاند! اینکه امامشان که بود را از یاد بردهاند. وضعیت ما همانند تورنومنت فوتبالیست که هر چند ساله برگزار شده و هر دفعه هم دو سه تیم مشخص در آن مشغول رقابت با هماند و مردم صرفا روی سکوها تماشگر. در حالی که اگر امام بود و این اوضاع را میدید، همچون جیمی جامپی(!) وسط مسابقه میپرید و میگفت: «آقایان اصولگرا! آقایان اصلاحطلب! یک لحظه صبر کنید، مردم هم بازی هستند...»
نویسنده: علیرضا سامانی
1. صحیفه امام خمینی، ج 8، ص 372
2. دیالوگی از فیلم لاتاری ساخته محمدحسین مهدویان
3. صحیفهی امام خمینی، ج 13، ص 544