تفاوت یک سایت حرفه‌ای با سایتی که صرفاً توسط یک طراح ساخته شده، معمولاً در همان روز اول مشخص نمی‌شود. ممکن است هر دو سایت ظاهر مناسبی داشته باشند، روی موبایل باز شوند و حتی چند انیمیشن جذاب هم داشته باشند. مشکل چند ماه بعد خودش را نشان می‌دهد؛ زمانی که قرار است روی سایت سئو انجام شود، تبلیغات اجرا شود، محصول جدید اضافه شود، سرعت سایت افزایش پیدا کند یا یک قابلیت جدید به آن اضافه شود.
در ادامه ۱۰ اشتباه مهم را بررسی می‌کنیم که قبل از انتخاب طراح سایت باید آنها را بشناسید.
یکی از اشتباهات جدی این است که طراح قبل از اینکه درباره کسب‌وکار، مشتری و هدف سایت اطلاعاتی جمع‌آوری کند، مستقیماً سراغ طراحی صفحه اصلی می‌رود.
فرض کنید یک فروشگاه مصالح ساختمانی در مشهد می‌خواهد سایت داشته باشد. هدف چنین سایتی ممکن است دریافت استعلام قیمت، فروش آنلاین، جذب مشتری از گوگل و معرفی محصولات باشد.
حالا همین ساختار را نمی‌توان عیناً برای یک پزشک، شرکت خدماتی، رستوران یا یک مجموعه گردشگری استفاده کرد.
قبل از طراحی باید حداقل این موارد مشخص شود:
مشتری اصلی سایت چه کسی است؟
کاربر بیشتر با موبایل وارد می‌شود یا دسکتاپ؟
مهم‌ترین اقدام مورد انتظار از کاربر چیست؟
قرار است سایت از گوگل مشتری جذب کند یا صرفاً اعتبار برند را افزایش دهد؟
چه خدمات یا محصولاتی بیشترین اهمیت تجاری را دارند؟
کاربر قبل از خرید چه اطلاعاتی لازم دارد؟
اگر این مرحله انجام نشود، طراح در واقع دارد ظاهر سایت را طراحی می‌کند، نه راه‌حل دیجیتال کسب‌وکار را.
قبل از شروع پروژه از طراح بپرسید:
«قبل از طراحی، درباره مشتریان و مدل کسب‌وکار من چه بررسی‌ای انجام می‌دهید؟»
اگر پاسخ فقط به انتخاب رنگ، فونت و قالب محدود شد، احتمالاً بخش مهمی از پروژه نادیده گرفته شده است.
یک سایت می‌تواند بسیار زیبا باشد اما کاربر را سردرگم کند.
این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که طراح بیشتر به ظاهر عناصر فکر کرده باشد تا ترتیب تصمیم‌گیری کاربر.
برای مثال، کاربر وارد صفحه «طراحی سایت فروشگاهی» می‌شود. در صفحه چند تصویر، متن، آیکون و انیمیشن وجود دارد، اما مشخص نیست بعد از مطالعه صفحه باید چه کاری انجام دهد.
آیا باید نمونه‌کارها را ببیند؟
آیا باید قیمت بگیرد؟
آیا باید تماس بگیرد؟
آیا باید فرم مشاوره را تکمیل کند؟
این مسئله مربوط به UX یا تجربه کاربری است.
در طراحی حرفه‌ای باید مسیر کاربر از ورود تا انجام اقدام موردنظر مشخص باشد.
مثلاً:
ورود از گوگل ← مطالعه خدمت ← مشاهده نمونه‌کار ← بررسی مزایا ← اعتمادسازی ← درخواست مشاوره
این مسیر باید در معماری صفحه دیده شود.
صفحه اصلی سایت را به فردی بدهید که قبلاً آن را ندیده است و فقط بپرسید:
«اگر بخواهی از این سایت خرید کنی یا خدمات بگیری، قدم بعدی‌ات چیست؟»
اگر نتوانست سریع جواب بدهد، احتمالاً طراحی UX نیاز به بازنگری دارد.
یکی از پرهزینه‌ترین اشتباهات این است که طراحی سایت تمام شود و بعد تازه متخصص سئو وارد پروژه شود.
سئو فقط اضافه کردن کلمه کلیدی به متن یا نصب افزونه نیست.
ساختار URL، معماری اطلاعات، دسته‌بندی‌ها، لینک‌های داخلی، صفحات خدمات، صفحات محصول، وضعیت ایندکس، هدینگ‌ها، داده‌های ساختاریافته، سرعت و بسیاری از تصمیم‌های فنی از همان زمان طراحی روی آینده سئو تأثیر می‌گذارند.
برای مثال اگر یک فروشگاه از ابتدا دسته‌بندی‌های اشتباه ایجاد کند و چند ماه بعد صدها محصول روی آنها قرار بگیرد، اصلاح ساختار سایت ممکن است بسیار پیچیده‌تر از زمانی باشد که هنوز سایت راه‌اندازی نشده است.
در صفحه طراحی سایت حافظ نیز مشخصاً بر این موضوع تأکید شده که طراحی باید بر اساس زیرساخت سئو انجام شود تا هنگام شروع فعالیت سئو، مشکلات فنی اساسی ایجاد نشود. به نقل از یک شرکت معتبر در مشهد:
«ما طراحی سایت را براساس آخرین متدهای سئو تکنیکال انجام می دهیم تا با شروع فعالیت سئو، بهترین خروجی را بگیرید و هیچ چالش فنی از این بابت نداشته باشید.»
این جمله یک نکته مهم دارد: سئو و طراحی سایت دو پروژه کاملاً جدا از هم نیستند.
ساختار URLها منطقی است؟
صفحات مهم قابلیت ایندکس دارند؟
صفحات تکراری کنترل شده‌اند؟
معماری دسته‌بندی درست است؟
لینک‌سازی داخلی امکان توسعه دارد؟
هدینگ‌ها ساختار منطقی دارند؟
Sitemap و Robots قابل مدیریت هستند؟
صفحات 404 و ریدایرکت‌ها بررسی شده‌اند؟
ریسپانسیو بودن فقط به این معنا نیست که سایت در موبایل باز شود.
یک سایت ممکن است از نظر فنی در موبایل نمایش داده شود، اما استفاده از آن بسیار آزاردهنده باشد.
مثلاً:
دکمه‌ها بیش از حد کوچک باشند.
منو به‌درستی باز نشود.
متن‌ها بیش از حد بزرگ یا کوچک باشند.
جدول‌ها از صفحه خارج شوند.
تصاویر فضای زیادی اشغال کنند.
فرم تماس پر کردن سختی داشته باشد.
فاصله بین عناصر برای لمس مناسب نباشد.
طراحی موبایل باید به‌عنوان یک تجربه مستقل بررسی شود، نه نسخه کوچک‌شده دسکتاپ.
در پروژه‌های محلی نیز این مسئله اهمیت زیادی دارد؛ صفحه طراحی سایت حافظ هم طراحی نامناسب رابط کاربری در موبایل را به‌عنوان یکی از چالش‌های رایج مطرح کرده است.
قبل از تحویل سایت، حداقل این صفحات را با چند اندازه صفحه نمایش بررسی کنید:
صفحه اصلی
صفحه خدمات
صفحه محصول
صفحه تماس
فرم ثبت سفارش
منوی موبایل
صفحات وبلاگ
فقط اینکه صفحه در مرورگر موبایل «باز شود» کافی نیست؛ باید بتوان با آن به‌راحتی کار کرد.
بعضی طراحان برای اینکه سایت در نگاه اول جذاب‌تر باشد، از اسلایدرهای سنگین، ویدئوهای پس‌زمینه، تصاویر بزرگ، انیمیشن‌های متعدد و افزونه‌های مختلف استفاده می‌کنند.
مشکل اینجاست که هر عنصر اضافه، هزینه فنی خودش را دارد.
تصویر ۳ مگابایتی، اسکریپت غیرضروری یا یک افزونه سنگین شاید در کامپیوتر طراح مشکل خاصی ایجاد نکند، اما برای کاربری که با اینترنت موبایل وارد سایت شده، تجربه کاملاً متفاوتی ایجاد می‌کند.
سرعت پایین علاوه بر تجربه کاربری، می‌تواند روی عملکرد صفحات و شاخص‌های تجربه صفحه نیز اثرگذار باشد؛ بنابراین سرعت نباید به مرحله بعد از طراحی موکول شود.
قبل از انتشار سایت:
حجم تصاویر را بررسی کنید.
تصاویر را متناسب با ابعاد واقعی نمایش بهینه کنید.
فایل‌های CSS و JavaScript غیرضروری را کاهش دهید.
افزونه‌های غیرضروری را حذف کنید.
کش و فشرده‌سازی را بررسی کنید.
عملکرد صفحات مهم را با ابزارهای سنجش سرعت تست کنید.
نکته مهم این است که «سایت سریع» فقط نتیجه یک افزونه کش نیست؛ هاست، کدنویسی، تصاویر، افزونه‌ها، قالب و نحوه بارگذاری محتوا همگی در آن نقش دارند.
یکی از اشتباهات رایج در پروژه‌های وردپرسی این است که کارفرما تصور می‌کند هرچه یک قالب امکانات بیشتری داشته باشد، انتخاب بهتری است.
در عمل، امکانات اضافی همیشه مزیت نیستند.
اگر یک سایت برای یک قابلیت ساده، چند افزونه سنگین داشته باشد، در آینده مدیریت و عیب‌یابی آن دشوارتر می‌شود.
مشکل دیگر زمانی ایجاد می‌شود که طراح از قالب یا افزونه‌ای استفاده کند که امکان توسعه مناسبی ندارد.
مثلاً امروز سایت فقط چند صفحه خدمات دارد، اما یک سال بعد کسب‌وکار تصمیم می‌گیرد فروشگاه، سیستم رزرو، پنل کاربری یا اتصال به CRM اضافه کند. اگر زیرساخت اولیه درست انتخاب نشده باشد، توسعه سایت می‌تواند بسیار پرهزینه شود.
«اگر دو سال دیگر بخواهم امکانات جدیدی به سایت اضافه کنم، آیا ساختار فعلی قابلیت توسعه دارد؟»
پاسخ این سؤال از اینکه امروز سایت چند انیمیشن دارد، مهم‌تر است.
این مورد شاید در روز تحویل سایت اهمیت زیادی به نظر نرسد، اما یکی از مهم‌ترین موضوعات قراردادی پروژه است.
مالکیت سایت باید از مدیریت سایت جدا باشد.
یعنی ممکن است یک شرکت یا طراح سایت را برای شما مدیریت کند، اما مالک دامنه، هاست و اطلاعات اصلی کسب‌وکار باید مشخص باشد.
قبل از شروع پروژه مشخص کنید:
دامنه به نام چه شخص یا شرکتی ثبت می‌شود؟
ایمیل ثبت دامنه متعلق به چه کسی است؟
اطلاعات هاست در اختیار چه کسی است؟
دسترسی مدیریت سایت چگونه تحویل می‌شود؟
نسخه پشتیبان کجا نگهداری می‌شود؟
در صورت قطع همکاری، چه چیزی به کارفرما تحویل خواهد شد؟
این موضوع به‌خصوص زمانی مهم می‌شود که بعداً بخواهید طراح سایت یا شرکت سئوی خود را تغییر دهید.
فرض کنید سایت تحویل شده، اما برای تغییر یک تصویر، افزودن محصول، ویرایش قیمت یا انتشار مقاله باید هر بار با طراح تماس بگیرید.
این وضعیت برای کسب‌وکار مناسب نیست.
البته همه کارفرماها لازم نیست متخصص WordPress یا برنامه‌نویسی شوند؛ اما باید حداقل مدیریت بخش‌های روزمره سایت را یاد بگیرند.
برای مثال مدیر فروشگاه باید بتواند:
محصول اضافه کند.
موجودی را تغییر دهد.
قیمت را ویرایش کند.
سفارش‌ها را بررسی کند.
مقاله منتشر کند.
تصاویر را مدیریت کند.
کاربران را مدیریت کند.
بنابراین آموزش پنل مدیریت و مستندسازی بخش‌های مهم سایت باید بخشی از فرآیند تحویل باشد.
«طراحی سایت حرفه‌ای» یک عبارت بسیار کلی است.
اگر در قرارداد مشخص نباشد منظور از طراحی حرفه‌ای دقیقاً چیست، احتمال اختلاف در ادامه پروژه زیاد می‌شود.
برای مثال باید مشخص شود:
چند صفحه طراحی می‌شود؟
طراحی UI اختصاصی است یا قالب آماده؟
چند بار امکان اصلاح وجود دارد؟
تولید محتوا با چه کسی است؟
ورود محصولات با چه کسی است؟
سئو تکنیکال اولیه شامل چه مواردی است؟
اتصال درگاه با چه کسی است؟
اتصال به سرویس‌های دیگر چطور؟
پشتیبانی شامل چه مواردی است؟
زمان تحویل دقیقاً چقدر است؟
مالکیت فایل‌های طراحی و اطلاعات سایت چگونه خواهد بود؟
این موضوع در بازار طراحی سایت مشهد اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چون مقایسه دو قیمت بدون مقایسه دقیق محدوده خدمات، عملاً مقایسه دو پروژه متفاوت است.
شاید مهم‌ترین اشتباه همین باشد.
راه‌اندازی سایت در واقع شروع فعالیت جدی آن است.
بعد از انتشار سایت باید مشخص شود:
کاربران از چه کانال‌هایی وارد می‌شوند؟
کدام صفحات بازدید بیشتری دارند؟
کدام صفحات نرخ تبدیل بهتری دارند؟
کاربران در چه مرحله‌ای سایت را ترک می‌کنند؟
چه کلمات کلیدی باید هدف قرار بگیرند؟
چه صفحات جدیدی باید ساخته شوند؟
سرعت سایت در طول زمان چه تغییری کرده است؟
آیا خطاهای فنی یا ایندکس ایجاد شده است؟
یک سایت بدون تحلیل و بهینه‌سازی، ممکن است ماه‌ها آنلاین باشد اما تأثیر قابل توجهی روی کسب‌وکار نگذارد.
به همین دلیل، طراحی سایت را بهتر است به چشم «ساخت زیرساخت» ببینیم، نه خرید یک محصول آماده.
اگر قرار است با یک طراح یا شرکت طراحی سایت در مشهد قرارداد ببندید، قبل از شروع پروژه این ۱۲ سؤال را بپرسید:
چرا مهم است؟
آیا قبل از طراحی کسب‌وکار بررسی می‌شود؟
جلوگیری از طراحی بدون استراتژیمعماری سایت چگونه تعیین می‌شود؟
تأثیر مستقیم بر UX و سئوسئو از چه مرحله‌ای وارد پروژه می‌شود؟
جلوگیری از مشکلات ساختاری آیندهسایت برای موبایل چگونه طراحی می‌شود؟
بهبود تجربه کاربران موبایلیسرعت چگونه کنترل می‌شود؟
کاهش مشکلات عملکردیقالب و افزونه‌ها چگونه انتخاب می‌شوند؟
قابلیت توسعه و نگهداریدامنه به نام چه کسی ثبت می‌شود؟
حفظ مالکیت کسب‌وکاراطلاعات هاست در اختیار چه کسی است؟
جلوگیری از وابستگیآموزش مدیریت سایت وجود دارد؟
استقلال کارفرماپشتیبانی شامل چه مواردی است؟
کاهش ریسک بعد از تحویلاصلاحات پروژه چند مرحله است؟
جلوگیری از اختلافبعد از تحویل چه برنامه‌ای دارید؟
یک طراحی سایت حرفه‌ای را نمی‌توان فقط با نگاه کردن به صفحه اصلی ارزیابی کرد.
ظاهر خوب مهم است، اما پشت این ظاهر باید یک معماری منطقی، تجربه کاربری مناسب، زیرساخت سئو، عملکرد فنی قابل قبول، امنیت، قابلیت توسعه و فرآیند پشتیبانی وجود داشته باشد.
اگر در حال انتخاب طراح سایت هستید، به جای اینکه فقط بپرسید «قیمت طراحی سایت چقدر است؟»، بپرسید «در ازای این هزینه دقیقاً چه زیرساختی تحویل می‌گیرم؟»
این سؤال ساده می‌تواند تفاوت بین یک سایت صرفاً زیبا و یک سایت واقعاً قابل استفاده برای کسب‌وکار را مشخص کند.
در نهایت، یک سایت حرفه‌ای قرار نیست فقط در روز رونمایی خوب به نظر برسد؛ باید شش ماه، یک سال و حتی چند سال بعد نیز امکان توسعه، سئو، بهینه‌سازی و استفاده مؤثر را داشته باشد.
