قلعه سیب یکی از مهم ترین بناهای خشتی جهان است که به نام های دیگری مانند قلعه سب و قلعه سیب سوران نیز مشهور است. مردمان محلی سیستان و بلوچستان این قلعه را به نام قلعه سب می شناسند و در زبان محلی آن ها سب به معنی محل چشمه ساران است. قدمت این بنای تاریخی به دوران اسلامی (صفویه) باز می گردد و این قلعه تا سال 1344 دارای کاربری مسکونی بوده است. از اقوام و خاندانی که در این قلعه زندگی می کرده اند می توان به خاندان بارکزایی و میرمرادزهی اشاره نمود.
برای ساخت قلعه سیب که بلند ترین بنای خشتی ایران است از ملات خاصی استفاده نموده اند که دارای استحکام بسیار بالایی است. این ملات ترکیبی ازگل و گیاه توتری است، ترکیب این دو عنصر با آب ملاتی را به وجود می آورد که فوق العاده چسبناک و محکم است به طوری که می تواند سیل آسا ترین باران های آن منطقه را به خوبی تحمل نماید. همین مسئله موجب شده که این بنای خشتی با وجود سالیان درازی که از عمر آن می گذرد همچنان به همان حالت اولیه پا برجا باشد.
قلعه سیب که در استان سیستان بلوچستان و شهرستان سراوان واقع شده از ارزشمند ترین بناهای تاریخی ایران و قدیمی ترین بناهای خشتی جهان محسوب می شود. در ادامه ویژگی های این بنا و بخش های تشکیل دهنده آن را به طور کامل مورد بررسی قرار می دهیم.
?
این قلعه خشتی دارای دو طبقه است که دیواره بیرونی آن دارای ارتفاعی بیشتر از 30 متر و 7 متر عرض است. بخش شاه نشین به عنوان مهم ترین بخش بنا در بالاترین قسمت قلعه قرار گرفته است. در حصار درونی بنا 14 برج و در ارگ آن 4 برج دیگر احداث شده است که متاسفانه به دلیل جنگ هایی که در طول تاریخ در این منطقه رخ داده این برج ها کاملا تخریب شده و از بین رفته اند.