عادت به بیان ساده یه شکل ساده از یادگیریه؛ یه تغییر رفتاری که به خاطر تجربههامون ساخته میشه. خیلی سادهتر میشه گفت که عادت مثل یه پاسخ خودکار به موقعیتهای خاصیه که در اثر تکرار و یادگیری ایجاد میشه. وقتی رفتارهامون کاملاً خودکار و بدون آگاهی انجام بشن، اون موقع میتونیم بگیم که عادته. چون عادت نیاز به توجه آگاهانه ما نداره.
معمولا از اصطلاح عادت برای واکنشهای محرک استفاده میشه اما عادت حتی میتونه افکار ما رو هم در بر بگیره. شاید بشه گفت که عادت، اصطلاحیه برای طرز برخوردها، رفتارها و روشها. همه ما در زندگی روزانهمون، عادتهای مختلفی رو از خودمون نشون میدیم. این عادتها میتونن مثل سختکوشی، نوشتن و مرتب ورزشکردن خوب بوده و یا مثل اعتیاد، بیحالی، دروغ گفتن، به تعویق انداختن کارها، فریب دادن دیگران و … جالب نباشه.
ساختار عادت رو میشه از دو جنبه روانشناختی و فیزیولوژیکی توضیح داد. اساس فیزیولوژیکی، ساختار عصبی ما رو درگیر میکنه. وقتی یه عمل بارها و بارها تکرار میشه، یه ارتباط عصبی تو مغز ما شکل میگیره که منجر به شکلگیری یک مسیر میشه. این مسیر باعث میشه که انتقال انرژی از اعصاب حسی به حرکتی راحتتر بشه.
وقتی یه محرک رفتاری وجود داشته باشه، بهش واکنش نشون بدیم و این امر مدام تکرار بشه ارتباطات مذکور تقویت میشه و در نهایت منجر به ایجاد سازمانی در سیستم عصبی ما میشه که به عنوان عادت ازش یاد میشه؛ البته گاهی هم میتونیم به این پدیده واژهی آموزش رو هم نسبت بدیم.
نظریههای روانشناختی، عادتها رو به عنوان تمایلات به دست اومده تعریف میکنن. بر اساس این نظریهها، هر فرایند یادگیری یا هر تجربهای که کسب میکنیم در ذهن ما باقی میمونه. وقتی این فرایندها یا تجربهها تکرار بشه، این موارد جای خودشون رو تثبیت میکنن. این توانایی باعث میشه که به این فرآیندها و تجارب احاطهی کامل پیدا کنیم و در نتیجه کمکم اونها رو به عنوان عادات خودمون بپذیریم.
?
درک رفتار برای تشخیص عادات از رفتارهای روزمره اهمیت داره. اگه انجام کارهامون رو به تاخیر میاندازی؛ مثلاً انجام شستن لباسها یا پرداخت قبضها رو به بعد موکول میکنیم، در واقع داریم از یک رفتار روزمره صحبت میکنیم و این مساله مصداقی برای عادت نیست. رفتار روزمره، رفتاریه که انجام دادنش میتونه آرامش ما رو بهم بزنه در صورتیکه عادت رفتاریه که انجام ندادنش به ما حس بدی رو القا میکنه.