شاید ما روزانه از نرمافزار ها و سرویسهایی استفاده میکنیم که نمیدونیم چه ارزشی دارن! مثل اندروید یا همین تلگرام و خیلی چیزای دیگه.

نرمافزار آزاد به نرمافزاری گفته میشه که مهمتر از همه، افراد به نحوه اجرای اون آگاه باشن؛ یعنی متن باز باشه و کدهای منبع در اختیار همه قرار بگیره. و کاربران بتونن برنامه رو ازادانه نشر بدن و حتی با ایجاد تغییر در برنامه اون رو بر اساس نیازهای خودشون گسترش بدن و به صورت رایگان یا در ازای مبلغی برنامه رو منتشر کنند.
نرمافزار ازاد اصلا به معنی رایگان بودن نیست. برنامه ای میتونه پولی باشه و از قوانین نرمافزار آزاد پیروی بکنه مثل: لینوکس ردهت. و برنامههایی میتونند کاملا رایگان باشند ولی آزاد نیستند مثل: اینستاگرام.
و جالبترین ویژگی برنامه آزاد اینه که افراد میتونند برای هر منظوری برنامه رو به کار ببرند. مثلا اگر مرورگر اینترنت شما طوری طراحی شده باشد که برخی وبسایتها یا مطالب را برای شما نمایش ندهد، و یا محدودیت جغرافیایی داشته باشد، این آزادی نقض شده است.

مهمترین عامل پیشرفت یک برنامه آزاد معمولا افرادی هستند که هر کدام بخشهایی از اشکالات برنامه را اصلاح میکنند(بر اساس تخصص خود). و معمولا هم بدون چشمداشت مادی. و هر کاربر عادی میتواند نرمافزار را بر اساس سلیقه خود تغییر دهد برای مثال شما در سیستمعامل ویندوز حداقل اختیارات را دارید، و نهایتا میتوانید تصویر دسکتاپ یا رنگ پنجرهها و تسکبار را عوض کنید. و تقریبا هیچ تغییری نمیتوانید در ظاهر ویندوزتان اعمال کنید. اما در مقابل، شما در سیستمعامل لینوکس اجازه هر کاری را دارید، میتوانید رابطکاربری را به کلی تغییر دهید(بر اساس پوسته های بسیاری که برای لینوکس ایجاد شدهاند) و یا حتی میتوانید هسته سیستمعامل را هم دستکاری کنید؛ که به دلیل بسته بودن سیستمعامل ویندوز شما اجازه این کار را در ویندوز ندارید. از دیگر برنامه های بسته میتوان به Microsoft office و یا محصولات شرکت Adobe اشاره کرد.
البته نرمافزارهای ازاد در ایران چندان اهمیتی ندارن، چون در هر صورت کاربران نرمافزار مورد نیازشون رو از اینترنت دانلود میکنند و مهم هم نیس که رایگان نباشه چون همه وبسایتها کرک نرمافزارهای غیر رایگان رو هم داخل سایت قرار میدن. و فقط افراد علاقهمند به سراغ این برنامهها میروند. اما در کشورهایی که قوانین کپیرایت را رعایت میکنند معمولا برای کاربران مهم است که از چه برنامهای استفاده میکنند و چقدر بابتش پول پرداخت میکنند. و به همین خاطر کاربران زیادی به دنیای آزاد کشیده میشوند و سعی میکنند کارهای خود رو با نرمافزارهای آزاد انجام دهند.
البته در این نوشته قصد فقط معرفی دنیای آزاد بود و نرمافزارهای آزاد هم تحت مجوزها و قوانینی منتشر میشوند و حتی محدودیت هایی دارند که در نوشتههای بعدی بهشون اشاره میکنیم. و دنیای آزاد فقط مختص نرمافزار ها نیست، شما میتوانید در حوزه کاری خودتان به دنیای آزاد کمک کنید. مثلا اگر عکاس هستید میتوانید کارهای خودتون رو تحت یکی از مجوزهای در نظر گرفته شده منتشر کنید و دیگران هم بتوانند از کار های شما استفاده کنند و در صورت امکان مبلغی رو هم پرداخت کنند.