اجرت المثل ایام زوجیت (زندگی مشترک ) به معنی دستمزد متعارف و منطقی امور و فعالیت هایی است که زن در طول زندگی مشترک و در دوران زناشویی به دستور شوهر خود انجام می دهد، در حالیکه موظف به انجام این امور نیست و تمایلی ندارد که این امور را رایگان در اختیار همسر خود قرار دهد.
مواردی از جمله نگهداری از فرزندان، آشپزی، انجام امور مربوط به زندگی مشترک و … کارهایی است که زن مستحقق پاداش مربوط به آنها است و می تواند با ارائه دادخواست مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت از شوهر خود، این حق مالی و قانونی را تقاضا کند.
این مفهوم با تعریف حقوقی تمکین متفاوت است و در صورت عدم توافق زوجین در خصوص مبلغ این امور، زن می تواند با دادن دادخواست مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت به شوهرش، مبلغ آن را مطالبه کند.
مطالبه اجرت المثل شرایطی دارد که در زیر به آن اشاره کرده ایم:
زن باید اثبات کند که کارهای انجام شده در منزل، شرعا وظیفه او نبوده است.
براساس اصول حقوقی، مدعی انجام عمل ( در اینجا زوجه ) باید در مقام اثبات این موضوع بر آید، در حالیکه زندگی زناشویی در جامعه ایران گواهی بر رسیدگی و انجام امور منزل توسط زن است و ظاهرا زوجه در این مورد نیازی به اثبات ندارد.
عرفا برای این کارها در قانون حق الزحمه در نظر گرفته باشند، یعنی عرف برای کارهای زن ارزش اقتصادی قائل باشد و در ازای آنها، صرف نظر از اینکه به وسیله زن انجام شده است، حقالزحمه پرداخت کند.
زن باید اثبات کند که این امور به دستور همسرش انجام شده است.
در این مورد باید اثبات شود که اگر درخواست شوهر نبود، کارهای منزل توسط زن انجام نمی شد.
زن باید اثبات کند امور انجام شده، تبرعی (رایگان) نبوده است و قصد انجام آن را به صورت رایگان نداشته است.
در صورت تصمیم به طلاق، این درخواست نباید از سوی زن باشد و لازم است که شوهر قصد طلاق داشته باشد. البته اگر تقاضای طلاق که از سوی زوج شده است، ناشی از تخلف زن از وظایف همسری یا سوء اخلاق و رفتار زوجه باشد، در این صورت نیز اجرتالمثل به او تعلق نمیگیرد.