پوست کانال گوش خارجی از فولیکولهای مو و غدد مخصوص ساخته شده؛ این قسمت یه مادهای به اسم وکس یا سرومن (جرم گوش) ترشح میکنه. این جرم مثل یه لایه محافظ عمل میکنه و از گوش در برابر باکتریها، گرد و خاک و چیزهای خارجی محافظت میکنه. حتی اگه چیزی مثل گوشپاککن داخل گوش بره، تا حدی جلوی آسیب جدی رو میگیره.
جرم گوش معمولاً خودش به صورت طبیعی از گوش بیرون میاد. ولی گاهی بدن بیش از حد جرم تولید میکنه و این باعث میشه جرم جمع بشه و کانال گوش رو ببنده. در نتیجه ممکنه شنوایی کم بشه. خیلی از افراد هم وقتی خودشون سعی میکنن جرم رو دربیارن، بدون اینکه بلد باشن، جرم رو بیشتر به داخل هل میدن و مشکل رو بدتر میکنن.
بعضی افراد بدنشون جرم بیشتری تولید میکنه. ولی مهمترین دلیل گرفتگی گوش، اینه که خود شخص سعی میکنه با گوشپاککن یا چیزای دیگه جرم رو دربیاره. این کار جرم رو بیشتر به داخل میبره. استفاده طولانیمدت از هدفون هم جلوی خروج طبیعی جرم رو میگیره و باعث گرفتگی میشه.
رنگ جرم گوش میتونه از زرد روشن تا قهوهای تیره باشه. هر چی تیرهتر باشه، معمولاً قدیمیتره و احتمال گرفتگی بیشتره. ولی فقط با رنگ نمیشه گفت که گوش چقدر گرفته.
جرم گوش (سرومن) یه ماده طبیعیه که بدن تولید میکنه. به گوش کمک میکنه در برابر عفونت و ورود آب مقاوم بشه. سلامت گوش خیلی مهمه، پس اگه نگرانی داری حتماً به پزشک بگو تا جلوی مشکلات بعدی گرفته بشه.
اول که جرم کم باشه، معمولاً هیچ علامتی نداره. ولی هر چی بیشتر جمع بشه، این علائم ظاهر میشن:
· افت شنوایی (کم یا زیاد)
· وزوز گوش (تینیتوس)
· احساس گرفتگی یا پری در گوش
· درد و تورم (اگه عفونت ایجاد بشه)
البته این علائم میتونه دلیلهای دیگهای هم داشته باشه. پس به محض دیدن این علائم حتماً به پزشک مراجعه کن. اگه داروهایی مثل آسپیرین، وارفارین یا هپارین مصرف میکنی، حتماً به دکتر بگو.
بعد از حمام یا شنا هم چون جرم آبدوست هست، ممکنه متورم بشه و شنوایی افت کنه یا گوش گرفته بشه. در این موارد معمولاً نیاز به شستشوی حرفهای گوش داری.
اگه جرم زیاد جمع بشه و کاری نکنی، ممکنه این مشکلات پیش بیاد:
1. عفونت
2. درد شدید گوش
3. خارش گوش
4. ترشح از گوش
5. سرگیجه و عدم تعادل (به خصوص در افراد مسن)
در افراد مسن حتی مقدار کمی جرم هم میتونه باعث افت شنوایی بشه، برای همین زودتر باید اقدام کنن.
بله، گاهی اوقات باعث سردرد هم میشه. وقتی جرم زیاد جمع بشه، گوش احساس پری و انسداد میکنه. این انسداد فشار داخل گوش رو به هم میزنه و میتونه سردرد ایجاد کنه، مخصوصاً اطراف همان گوش. اگه سردرد داری و همزمان گوشت گرفته، احتمالاً وقتشه جرم رو تخلیه کنی. با خارج کردن جرم، فشار برمیداره و سردرد هم معمولاً بهتر میشه.
بهترین روشهای نرم کردن جرم:
· قطرههای معدنی و روغنهای گیاهی
· روغن بچه
· آب اکسیژنه
· قطره گلیسیرین فنیکه (مهمترین و مؤثرترین روش)
اول باید جرم رو نرم کنی. چند قطره داخل گوش بریز، بعد به پهلو دراز بکش (گوشی که قطره ریختی رو به بالا) و ۵ تا ۱۰ دقیقه همونجوری بمون.
· شستشو با سرنگ
· ساکشن (مکش) با میکروسکوپ
· استفاده از کورت زیر میکروسکوپ
دو روش اول رایجترین و بهترین روشها هستن. به هیچ وجه با گوشپاککن یا اجسام نوکتیز داخل گوش نکن!
استفاده از شمع برای ذوب کردن جرم اصلاً توصیه نمیشه. خطرناکه و میتونه باعث سوختگی کانال گوش، خونریزی، سوراخ شدن پرده گوش و آسیب جدی بشه.
بله، جرم گوش دو نوع اصلی داره:
1. سرومن مرطوب: معمولاً در افراد سفیدپوست و آفریقایی دیده میشه. چسبناکتر، مرطوبتر و زرد رنگه.
2. سرومن خشک: بیشتر در افراد آسیایی، بومی آمریکا و جزایر اقیانوس آرام دیده میشه. خشک، خاکستری یا خرمایی روشن و کمچربتره.
3. جرم نرم و زرد: سالمترین و رایجترین نوعه. نشون میده جرم تازه تولید شده و داره طبیعی خارج میشه.
4. جرم سفت و قهوهای: جرم قدیمیست که سفت شده. اگه علائم داری، بهتره به متخصص نشون بدی.
5. جرم پوستهپوسته و بیرنگ: کاملاً طبیعیه و نشوندهنده مکانیسم خودتمیزکننده گوشه. نگرانکننده نیست.
6. جرم بدبو: ممکنه نشانه عفونت باشه. حتماً به پزشک مراجعه کن.
7. جرم مایع یا روان: معمولاً بعد از شنا یا غواصی ایجاد میشه، ولی میتونه نشانه عفونت، پارگی پرده یا مشکل جدیتر هم باشه. باید چک بشه.
8. جرم خونی: نشونه آسیب به گوشه (از خراش ساده تا مشکلات جدیتر). بهتره بررسی بشه.
نکته آخر: جرم گوش بخشی از دفاع طبیعیه بدنه و نیازی نیست هر روز گوشت رو شستشو بدی. فقط وقتی جرم جمع شد و علائم ایجاد کرد، باید اقدام کنی. شستشوی حرفهای گوش کار ساده، بدون درد و خیلی مؤثریه.