یکی از مهمترین تستهایی که برای چک کردن شنوایی انجام میشه، همینه. اسمش تست رفلکس آکوستیک یا به اختصار ART هست. کارش اینه که ببینه گوشوقتی صدای بلندی میشنوه، چه واکنشی نشون میده. داخل گوش میانی یه عضله کوچیک به اسم استاپدیوس هست، وقتی صدای خیلی بلندی به گوش میرسه، این عضله منقبض میشه تا از گوشتون محافظت کنه. ما با این تست دقیقاً همون لحظهای که این عضله واکنش نشون میده رو اندازه میگیریم. به این حد واکنش میگن آستانه رفلکس آکوستیک.
این تست مثل بقیه تستهای شنوایی بزرگسالا، کمک میکنه بفهمیم مشکل از کجاست؛ مثلاً از گوش میانی، از عصب شنوایی یا حتی از مشکلات عصبی.
رفلکس آکوستیک یه واکنش طبیعی بدنه. وقتی صدای بلند و ناگهانی به گوش میرسه، اون عضله کوچیک توی گوش میانی خودش رو جمع میکنه تا صدا زیاد به داخل نفوذ نکنه و به گوش آسیب نزنه. مثل اینه که گوش یه مکانیزم دفاعی داره.
متخصص های گوش از این واکنش استفاده میکنیم تا بفهمیم گوش میانی و سیستم عصبی شنوایی درست کار میکنن یا نه. اگه مشکلی توی شنوایی، عصب شنوایی یا جاهای دیگه باشه، این واکنش یا کم میشه یا دیر اتفاق میافته یا اصلاً پیش نمیاد. مخصوصاً برای کسایی که مشکل شنوایی دارن، این تست خیلی به درد میخوره.
چون بهمون نشون میده که گوش میانی و عصب شنوایی چطور به صداهای بلند جواب میدن. با نتایج این تست میتونیم بفهمیم مشکل از کجاست. مثلاً:
· مشکل توی گوش میانی
· آسیب به عصب شنوایی یا مشکلات عصبی
انجام این تست خیلی سادهست و هیچ دردی هم نداره؛ مراحل انجام تست رفلکس آکوستیک اینه:
1. یه پروب کوچیک و نرم میذاریم توی گوشتون. این پروب هم صدا میفرسته هم واکنش رو اندازه میگیره.
2. صداهایی با شدتهای مختلف میفرستیم تا سیستم شنوایی تحریک بشه.
3. وقتی عضله استاپدیوس منقبض میشه، ما اون لحظه رو ثبت میکنیم و آستانه رفلکس رو پیدا میکنیم.
4. همهچیز با دستگاههای مخصوص ثبت میشه تا شدت و زمان واکنش رو دقیق ببینیم.
با این کار عملکرد گوش و سلامت شنواییتون رو دقیق چک میکنیم.
چند تا عامل هست که ممکنه نتیجه رو تغییر بده. مثلاً با افزایش سن، آستانه رفلکس ممکنه بالاتر بره. اگه گوش میانی عفونت داشته باشه، پرده گوش پاره باشه یا التهاب داشته باشه، واکنش عضله ممکنه کم بشه یا اصلاً دیده نشه. مشکلات عصبی یا آسیب به عصب شنوایی هم آستانه رو تغییر میدن. بعضی داروها و مواد بیهوشی هم اثر دارن. حتی اگه خیلی عصبی یا مضطرب باشید، ممکنه روی دقت نتیجه تأثیر بذاره.
نتیجه نشون میده که گوش میانی و عصب شنوایی به صدای بلند واکنش طبیعی دارن یا نه. خلاصهش اینه:
آستانه رفلکس طبیعی (۷۰ تا ۱۰۰ دسیبل)؛ نشان میدهد عضله رکابی بهدرستی به صدا واکنش میدهد و عملکرد گوش میانی و مسیرهای عصبی شنوایی طبیعی است.
آستانه رفلکس پایینتر از حد طبیعی؛ ممکن است بیانگر افزایش حساسیت سیستم شنوایی یا وجود مشکلاتی مانند التهاب یا عفونت گوش میانی باشد و نیاز به بررسی بیشتر دارد.
آستانه رفلکس بالاتر از حد طبیعی؛ میتواند نشانه اختلال در عصب شنوایی، آسیب مسیرهای عصبی یا کاهش عملکرد سیستم شنوایی باشد.
عدم ایجاد رفلکس حتی با صداهای بلند؛ ممکن است نشاندهنده مشکلات جدیتر مانند آسیب عصب شنوایی، اختلالات مغزی مرتبط با شنوایی یا بیماریهای پیشرفته گوش باشد و بررسی تخصصی ضروری است.
مثل هر تست دیگهای این تست هم محدودیت هایی داره که مهمترینش موارد زیر هست:
· اگه گوش میانی عفونت یا التهاب یا مشکل پرده گوش داشته باشه، نتیجه ممکنه دقیق نباشه.
· توی بچهها یا کسایی که نمیتونن خوب همکاری کنن، انجام تست سختتره.
· این تست بیشتر گوش میانی و سیستم عصبی شنوایی رو چک میکنه و نمیتونه مشکلات داخلیتر گوش یا مشکلات مغزی رو کامل نشون بده.
· بعضی داروها که روی سیستم عصبی اثر دارن، نتیجه رو تغییر میدن.
· تفسیر نتایجش نیاز به تجربه داره تا اشتباه نشه.
گاهی وقتا برای تشخیص دقیقتر، مخصوصاً وقتی میخوایم ببینیم بخشهایی از حلزون گوش آسیب دیده یا نه، تست دیگهای به اسم TEN هم انجام میدیم. ترکیب این دو تا تست کمک میکنه تصمیم بهتری برای تجویز سمعک یا حتی کاشت حلزون بگیریم.
بیشتر برای کسایی که احتمال مشکل شنوایی دارن یا علائم خاصی دارن، خیلی به درد میخوره.
1. کسایی که سابقه عفونت مزمن گوش میانی دارن
2. کسایی که مشکل عصبی یا آسیب مغزی دارن
3. کسایی که مشکل شنوایی پیچیده دارن یا نمیتونن خوب همکاری کنن
نسبت به تستهای سنتی مثل تست تونال، این تست مزیتهایی داره. تستهای معمولی بیشتر فقط محدوده خاصی از صداها رو چک میکنن، ولی ART دقیقتر گوش میانی و سیستم عصبی شنوایی رو بررسی میکنه. غیرتهاجمیه، سریع انجام میشه و برای کسایی که نمیتونن تستهای معمولی رو تحمل کنن (مثل بچهها یا افراد با مشکلات عصبی) خیلی مناسبه.
البته نتیجه این تست ممکنه تحت تأثیر عفونت گوش، آسیب پرده گوش یا داروها قرار بگیره. در نهایت پزشک متخصص با توجه به شرایط شما تصمیم میگیره کدوم تست مناسبتره.