فرایند ساخت ورق سیاه
ورق سیاه به روش نورد گرم و ورق روغنی به روش نورد سرد تولید می شود. ورق سیاه از عمده ترین محصولات کارخانجات بزرگ فولاد هستند، دامنه ی بسیار گسترده ای در نوع فولاد، ضخامت و ابعاد دارند. رایج ترین نوع ورق فولادی تولید شده در ایران ورق های St37 و St52 می باشند، که به خودی خود یک محصول نهایی به حساب نمی آید .
ورق های سیاه ساختمانی نیز عمدتا برای ساخت محصولاتی ثانویه استفاده می شوند. از قبیل انواع: پروفیل های ساختمانی و مقاطع فلزی، تسمه ها، گاردریل جاده ای و دیگر تجهیزات ترافیکی و همچنین ساخت تانک ذخیره، کشتی سازی و تجهیزات عظیم صنعتی و … کاربرد دارند. این محصول به خوبی گالوانیزه می شود، از این رو می توان محصولاتی که از آن به دست می آید را پس از تولید گالوانیزه نمود.
در فلزکاری، فرایند نورد (به انگلیسی: Rolling) ضخامت یک قطعه یا صفحه را کاهش میدهند یا سطح مقطع ماده را از طریق نیروهای فشاری اعمال شده توسط غلتکها تغییر میدهند. نورد معمولاً اولین فرایند تبدیل یک ماده به محصول کار شده (Wrought Product) است.
فرایند نورد گرم چیست؟
در نورد گرم (Hot rolling) مانند تمام فرایندهای دیگر که در دمای بالا انجام می شوند ، برای تولید نیاز به کنترل دمای مناسب داریم. ماده اولیه باید حرارت داده شده تا به یک دمای یکنواخت برسد. اگر این توزیع دما در طول قطعه یکنواخت نباشد، نورد قطعه یکنواخت نخواهد بود.
فولاد نورد گرم فولادی است که در دماهای بسیار بالا فشرده میشود.دما بیش از ۱۷۰۰ درجه فارنهایت ، که بالاتر از دمای کریستالیزه سازی مجدد برای اکثر فولادها است . این موضوع باعث میشود فولاد به راحتی شکل و مورد استفاده قرار گیرد.
برای فرآیند تولید فولاد نورد گرم ، تولید کنندگان ابتدا با یک اسلب فولادی شروع میکنند، اسلب گرم میشود و بعد برای پیش فراوری فرستاده میشود ، که در آن به یک سطح بزرگ مسطح تبدیل میشود . سپس، در دمای بالا نگهداری میشود، و از میان یک سری غلتک ها برای رسیدن به ابعاد نهایی خود، عبور می کند . رشتههای سفید داغ فولادی در میان غلتکها با سرعت بالا هل داده میشوند . برای ورق فلزی ، فولاد نورد شده به داخل کلاف پرتاب میشود و می گذارند تا خنک شود . برای دیگر اشکال، مانند میلهها یا صفحات ، برش خورده و بستهبندی میشوند .
فولاد با خنک شدن کمی منقبض می شود. از آنجا که فولاد نورد گرم بعد از فراوری سرد میشود ، کنترل کمتری روی شکل نهایی آن وجود دارد ، از این رو برای مکان ها و وسایلی که نیاز به دقت زیاد دارد کمتر استفاده می شوند. فولاد نورد گرم اغلب در کاربردهایی مورد استفاده قرار میگیرد که در آن ابعاد خاص و بسیار دقیق ضروری نیستند .
خطوط راهآهن و پروژههای ساختوساز اغلب از فولاد نورد گرم استفاده میکنند .
انواع ورق سیاه
انواع این ورق را بر اساس کاربرد، ترکیبات و ظاهر به دسته های متفاوتی تقسیم می کنیم.از نظر ترکیبات فولادی کیفیت های متفاوتی را می توان برای آن در نظر گرفت ، اما دو کیفیت معروف آن St37 و St52 برای ورق سیاه معمولی و صنعتی هستند. در آن ها St نماد قدرت و عدد کنار آن میزان تنش نهایی یا همان میزان سختی برحسب کیلوگرم بر سانتی متر مربع را نشان می دهد. ورق St37 به عنوان ورق معمولی با درصد کربن کمتر در صنایعی مانندساختمان سازی کاربرد دارد. ورق St52 به عنوان ورق سیاه صنعتی با درصد کربن بیشتر در صنایع سنگین مانند ساخت ماشین آلات کاربرد دارد. از نظر ظاهر هم به دو دسته ی، ورق سیاه کلاف یا رول شده و ورق فابریک یا شیت تقسیم بندی می شوند.
ورق های فلزی که به صورت رول فرم تولید می شوند، عرض های معین و استاندارد دارند اما طول آن ها برش داده نمی شود و به صورت کلاف پیچیده می شوند. به این ترتیب مصرف کننده بنا به نیاز خود می تواند ورق را به طول دلخواه برش دهد. ورقهای رول فرم را می توان به صورت عرضی نیز در اندازه دلخواه برش داد. این روش برش را برش کویل به کویل می نامند.ورق سیاه رول شده در عرض ۱۵۰۰،۱۲۵۰،۱۰۰۰ و ۲۰۰۰ میلی متر، ضخامت ۱٫۵ الی ۱۶ میلیمتر و در طول نا محدود تولید می گردد.