
درد روانی همیشه فریاد نمیزنه.
گاهی میخنده.
گاهی حتی سر کار میره، جلسه میذاره، بچهها رو میرسونه مدرسه، آشپزی میکنه، توی تولدها عکس میندازه.
و همه میگن: «خوشحال به نظر میرسه، زندگیشو داره میکنه.»
اما شب، وقتی خودش میمونه و بالش،
اونجاست که سکوت، درد رو فریاد میزنه.
اونجاست که تهِ دلش یه چیزی خالیه—بیاسم، بیدلیل، اما سنگین.
ما خیلی وقتها دنبال "علامتهای خاص" اختلالات روانی میگردیم:
گریه، انزوا، پرخاشگری.
اما واقعیت اینه که خیلی از رنجها خودشون رو خوب پنهان میکنن.
زیر نقاب "کار زیاد"، "همیشه در دسترس بودن"، یا حتی "موفقیت".
در ادبیات علمی به این پدیده میگن Depression with Atypical Features —
افسردگی با نشانههای نامعمول.
شکل پنهانی از افسردگی که با بیحسی عاطفی، خستگی مداوم، نیاز به تأیید یا واکنشهای شدید هیجانی همراهه.
تحقیقی از دانشگاه Yale (Fried et al., 2015) نشون داد افرادی که از این نوع افسردگی رنج میبرن، در ظاهر «عملکرد بالا» دارن، ولی در درون، شدیداً فرسوده و خاموش هستن.
ما آدمها یاد گرفتیم خوب پنهان کنیم.
بلد شدیم بخندیم، وقتی دلمون میخواد فریاد بزنیم.
ما آدمهای قرن بیستویکیم، با ماسکهای رنگی و دردهای ساکت.
اما این درد از کجا میاد؟
از احساسهایی که توی زمان خودشون جایی برای بودن نداشتن.
از ترسهایی که بلعیده شدن تا «قوی» بهنظر بیایم.
از خشمهایی که فرو خورده شدن تا کسی ترکمون نکنه.
از گریههایی که بهجاش لبخند زدیم، چون «الان وقتش نبود».
از نگاه روانپویشی، این دردهای بیصدا نتیجهی دفاعهایی هستن که یهزمانی ما رو نجات دادن — ولی حالا، زندگیمون رو بیرنگ کردن.
ما برای زنده موندن، احساساتمون رو پنهون کردیم.
و حالا برای زندگی کردن، باید اون احساسها دوباره شنیده بشن.
تراپی، مخصوصاً با رویکرد روانپویشی، جاییه برای همین شنیدهشدن.
نه اینکه کسی بهت بگه «چیکار کن».
بلکه جایی که کمکم، لایهبهلایه، خودت رو از زیر آوار پیدا کنی.
جایی که نه با عجله، نه با قضاوت، بلکه با کنجکاوی و احترام به زخمهات نگاه میشه.
اگر گاهی حس کردی با وجود همهی کارایی که میکنی، یه چیزی ته دلت سنگینی میکنه...
اگر دیدی خندیدن برات آسونتر از گفتن «ناراحتم» شده...
اگر سالهاست وانمود میکنی خوبای، ولی توی خلوت خودت میدونی که نیستی...
شاید وقتشه اجازه بدی صدای خودت، صدای واقعیت، شنیده بشه.
نه برای اینکه مشکلی داری.
برای اینکه انسان بودنت، لیاقت شنیدهشدن داره.
مریم (سارا) طیبی
درمانگر پویشی
9 مرداد ماه 1404