هوشنگ ابتهاج شاید از آخرین تارهایی بود که پودهایِ سردرگم جامعه امروز ما را به هم پیوند میزد، و بر شکافهای عمیق موجود در این جمعیت هفتاد و دو ملت پل میزد. اگر واکنش به مرگ پاشایی از یک سو و شجریان از سوی دیگر فرصتی برای صفکشی بین نسلی و قشری را فراهم کرد، واکنشها به مرگِ سایه یادآور اشتراکی بود که از وجود آن شوکه و حتی شرمسار شدیم.
شاید عجیب هم نیست. در جامعۀ به شدت قطبی شده و سرشار از ظلم، بیعدالتی، و سرکوب، اشتراک به همدستی تعبیر میشود و هویت از خطکشی نشأت میگیرد. اینجا است که انگار برای حفظ هویت و پرهیز از همدستی، باید هم«سایه» بودن را انکار کرد.