خداوند در ابتدای سوره مبارکه فجر به پدیدههای بسیار باشکوهی در این عالم هستی مثل صبحگاه قسم میخورد تا حقیقت بسیار مهمی را گوشزد کند... که آیا در آنهایی که گفته شد حجت و نشانهای برای دارندگان حجر نیست؟ در ادامه با دارندگان حجر آشنا میشویم ...
حجرهای زندگیمان مطابق حجرهایی هست که خداوند از آن راضی است؟ در زندگی خط قرمزهایی داریم که برای رد نشدن از آنها تلاش کنیم؟یا برای بیدار شدنمان و زنده شدن حدود منتظر عاشورای دیگری هستیم؟
کلیدیترین مطلب در سوره مبارکه فجر، حفظ حریمها و چارچوبها در زندگی فردی و اجتماعی است. خداوند در این سوره مرز حدود و حریمها را تعریف میکند و جالب این است که مرزهای مطرح شده در سوره کاملاً اجتماعی تعریفشدهاند سوره نمیگوید حریم این است که دروغ نگویی بلکه میگوید حریم آن است که در جامعه اکرام یتیم صورت گیرد. در واقع در سوره مبارکه فجر خداوند میزان عقلانیت جامعه را با میزان اکرام یتیم آنها میسنجد! در ادامه حدود دیگری را نیز معرفی میکند مثل اطعام مسکین یا حداقل آبرو گذاشتن برای چنین امری. یتیم و مسکین حقیقت انسانهایی هستند که در زندگی زمینگیر شدهاند و نمیتوانند به غایتی که برایشان در نظر گرفتهشده به انتهای پیشرفت و سعادت و صلاح انسانی برسند جامعهای را تصور کنید که به دو مؤلفه یتیم و مسکین دقت ندارد اگر این حدود مراعات نشوند جامعه دچار هلاکت میشود.
هر سورهای که در روایات بهطور مشخص به اباعبدالله (ع) نسبت داده میشود در آیاتش دغدغه مندی اجتماعی بیداد میکند.
در این سوره انسان عاقل با وصف ذی حجر شناختهشده است حجر به معنای سنگچین کردن است.
چرا به انسان عاقل دارای سنگچین میگوید؟
چون در زندگیاش همواره یک سنگچینی دارد. یک حدودی و خط قرمزهایی داردکه بههیچوجه از آنها عبور نمیکند.
هیچوقت از خط قرمز دروغ، خیانت، کمفروشی، طعنه، حسادت و... رد نمیشود به این میگویند انسان عاقل انسان دارای حدود.
رب لحظهلحظه ما را رصد میکند پس نمیتوانیم بگوییم که این لحظه گذشت و کسی متوجه ما نشد ذی حجر میداند رب لحظهلحظه او را میبیند.
اگر حدود دینی و ایمانی را رعایت نمیکنید لااقل حدود انسانی را نگهدارید.این بحث اصلی عاشورای امام حسین است.
جدال اصلی کربلای حضرت سیدالشهدا به یک تعبیری جدال همین حد نگهداشتن و نگه نداشتن است. حرکت حضرت به این نیت آغاز میشود که حدود دین خداوند یا حدود شریعت حضرت محمد (ص) زنده و پررنگ شود ... حضرت قیام میکند تا این حدود را دوباره زنده کند. ظهر عاشورا آنوقت که دشمنان حضرت همه حدود را رد میکنند ندایی از امام حسین در صحرا طنینانداز میشود:
اینکه اگر دین ندارید لااقل آزاده باشید. یعنی اگر حدود دینی و ایمانی را رعایت نمیکنید لااقل حدود انسانی را نگهدارید. حد معصومیت کودک ۶ ماهه را نگهدارید. این بحث اصلی عاشورای امام حسین است.
برگرفته از کلام استاد چیت چیتچیان بر اساس المیزان