«این یک اتاق معمولی بود که وسطش یک میز گرد براق بود با دو صندلی خراطی و کنارش یک گنجه با سطح بالایی شیشه‌ای برای نمایش کتاب خطی.» (رگتایم / ای. ال. دکتروف)
یقیناً درست همانقدر معمولی بود که اتاق نظیرش روی آن سیارهٔ کوچک آبی رنگ. از همان ابتدا که این سیاره رصد شده بود، تمام توجهات معطوف این شد که در آنجا چه می‌گذرد. هرچه باشد یک سیارهٔ کاملاً معمولی بود؛ بر خلاف همهٔ مشاهدات دیگرمان، درست مانند خود ما بودند. از هر جهت. شکل، اندازه، ترکیب فلزات، آب، فاصله از ستاره مرکزی و …. کاملاً معمولی.
ما گوش‌هایمان را تیز کردیم. همه تلسکوپ‌ها و دستگاه‌های سنجش از دورمان را به سمت این سیاره چرخاندیم. همه چیز تا جزئی‌ترین جزء تجزیه‌ناپذیر ماده را دیدیم و شنیدیم. تمام داده‌ها را در سرور مرکزی «ذهن ژرف» ذخیره کردیم. ذهن ژرف یعنی دستاورد بزرگ جامعهٔ ما، نرم‌افزاری که قدرت تحلیلش از مجموع همهٔ گونهٔ ما بیشتر است و دقیقاً به همین منظور و برای تحلیل همین داده‌ها ساخته شده بود.
دو قرن تمام همهٔ داده‌ها را انبار کردیم تا بالاخره چراغ کوچک روی بدنهٔ سرور مرکزی روشن شد و ما فهمیدیم وقت آن رسیده که نمونه‌ای کامل تا جزئی‌ترین ذرات مادهٔ آن دنیا را در برابر خودمان ببینیم. تنها تفاوت در این بود که ذهن ژرف فقط بخش‌های بی‌جان آن دنیا را بازسازی می‌کرد. مثلا ما نمی‌دانستیم روی این صندلی‌ها آیا کسی نشسته یا نه. نمی‌دانستیم توی این اتاق مثلا بچه‌ای بازی می‌کند یا جمعیتی مشغول تماشای کتاب هستند یا اصلا هیچ کس در اتاق نیست. اصلا نمی‌دانستیم باید دنبال چه نوع موجوداتی بگردیم.
ولی مشکل دیگری در کار بود. تحلیل‌های ذهن ژرف را به ده‌ها روش بررسی کردیم. همه چیز درست بود. همهٔ جزئیات سر جایش بود. الّا این اتاق، این گنجه، این کتاب. مشکل اینجا بود که مطمئن بودیم در این کتاب مهمترین دانش آن دنیا ثبت شده است. همهٔ نشانه‌ها به این موضوع اشاره داشت. ولی وقتی با هیجان کتاب را باز کردیم، همهٔ برگ‌ها خالی بود. دریغ از یک کلمه. در صفحهٔ اول جایی که لابد، به سنت آن‌ها، می‌بایست عنوان کتاب می‌بوده باشد، قطعه‌ای آینه بود. آینه‌ای کاملاً معمولی. با یک تفاوت: اجزای جاندار را نشان نمی‌داد و تنها تصویر در و دیوار و وسایل پشت سرمان را می‌شد دید.
دو نظریه وجود داشت: یا در بازسازی چیزی از قلم افتاده بود، که این در مخیلهٔ ذهن ژرف نمی‌گنجید. و یا حذف محتوای کتاب بخشی از پروسه طبیعی بازسازی بوده که این یکی در مخیلهٔ ما نمی‌گنجید. (بابک؛ ۱۶ تیر)
