«هارلن کرین را تصویرگرِ جزئیات، مخترع، نابغه، و شارلاتان خوانده‌اند. احتمالاً همۀ اینها بوده و هیچ‌کدام اینها هم نبوده.» (طلایه‌دار سینما / استیون میلهاوزر)
درست وقتی که حاجی امین الضرب بعد از مذاکرات خرید ماشین برق از روسیه برمی‌گشت، او را در باکو ملاقات کرد. امین الضرب تحت تأثیر شور جوانی هارلن کرین و مدارج و افتخارات آکادمیکش از یک طرف، و سرخوردگی از مذاکرات و تصور بازگشتِ دست خالی به تهران از طرف دیگر تصمیم گرفت ثلث پولی را که برای خرید ماشین برق در نظر گرفته بود در اختیار این دانشمند جوان قرار دهد تا برایش نخستین نمونه از آخرین اختراعش را بسازد. دستگاهی پیشرفته که قادر بود تصاویری واقعی‌تر از هر فوتوگرامِ دیگر تهیه کند. آن طور که همراه هارلن ترجمه می‌کرد، با این دستگاه نه تنها صورت مردم روی کاغذ مخصوصش نقش می‌بست، بلکه روح و جان آن ها هم در آن صفحات حبس می‌شد. تصاویر بعد از یکی دو ماه آغشته شدن به داروهای اختصاصیِ هارلن کرین، به زبان می‌آمدند. در چشمانت نگاه می‌کردند و حالت را می‌پرسیدند.
حاجی شش ماه منتظر شد که هارلن کرین صفحه‌های گراور مسی خامی را که برای این کار ضروری بود، از استراسبورگ تهیه کند. شش ماه شد یک سال. و یک سال شد یک سال و شش ماه. و حاجی بالاخره متوجه شد که چه رکبی خورده. ولی آن روزها دنیا پیچیدگی‌های خودش را داشت. سرانجام هارلن بازگشت و زیر بار شماتت و تهدید حاجی و ایادی‌اش دستگاهش را ساخت، صفحات را داخل آن جا ساز کرد و نخستین تصویر را از چهرهٔ عبوس حاجی امین الضرب گرفت. هنوز اتفاق خاصی نیفتاده بود. تصویری ثابت که تفاوتی با بقیهٔ عکس‌ها نداشت. اصل قضیه این طور بین مردم کوچه و خیابان تهران پیچید که شاه از فرط خنده کبود شده و اگر محمدخان سپهسالار دیر به دادش رسیده بود حکماً می‌مرد. کاغذ قاب گرفته عکس را به عرض حضرت اقدس رسانده بودند. پارچه را برداشته و قیافه عبوس پیرمرد بدون معطلی سر فحش را کشیده بود که همین گراور کوفتی را در ماتحتت فرو می‌کنم قرمساق!
حالا دیگر هارلن کرین و حاجی امین الضرب هر کدام به شکلی معروف‌ترین شخصیت‌های ممالک محروسه بودند. هارلن مدام بین تهران و استراسبورگ در رفت و آمد بود. بهترین صفحات گراور مسی خام را که شایستهٔ نگهداری عمیق‌ترین احساسات آدمی بودند شناسایی می‌کرد و با خود به تهران می‌آورد. در تهران خیل عظیم مشتریانش سعی می‌کردند خود در بهترین حالات روحی قرار دهند تا بلای حاجی سرشان نیاید یا به اصطلاح آنها «ضرب» نشوند.
ولی از استراسبورگ تا لندن هارلن کرین را با نام دیگرش، میرزا ناصرخان التزام السلطنه می‌شناختند. بازرگانی که خلقیات عجیب مردم شرق را برایشان نمایش می‌داد. لباس‌ها، چشم‌ها، ریش‌ها، ژست‌ها، همه را می‌شناختند ولی حرکات و لحن حرف‌زدن و اشاره‌های عجیب چشم و ابرو تازگی داشت.
همه چیز برای پروفسور کرین داشت خوب پیش می‌رفت، تا اینکه ناصرالدین بار دیگر عزم فرنگ کرد. یکی از ملازمان همایونی، که در واقع عامل حاجی امین الضرب، برای شکستن انحصار هارلن کرین و عقد قرارداد تأمین گراورهای خام مسی بود، متوجه شد به کاه‌دان زده. در کل اروپا حتی یک تولید کنندهٔ گراور هم وجود نداشت؛ همه آنها از عراق وارد می‌شد و تنها یک تأمین کننده داشت. بله، مشخص است که آن یک نفر چه کسی است: میرزا ناصرخان التزام‌السلطنه، برادرزادهٔ ناتنی اعلی حضرت صاحب قران. (بابک؛ ۱۴ تیر)
