?تناقض بیپایان؛ نگاهی به دوگانه در ادعای حقوق بشری غرب
?گروه پرونده
این روزها جهان آبستن مسائلی است که در سیاستهای خصمانه غرب ریشه دارد. در این میان، مسئله «حقوق بشر» بیش از همه مورد غفلت قرار گرفته و معادلات موجود در نظم جهانی را به هم زده است؛ چرا که کشورهای اروپایی از یکسو و ایالاتمتحده از سوی دیگر در حالی داعیهدار رعایت حقوق بشر شدهاند که خود بارها ناقض آن بودهاند. آخرین نمونه بارز آن نحوه برخورد با زلزله 8/7 ریشتری بود که در سحرگاه دوشنبه (17 بهمنماه) جنوب ترکیه و شمال سوریه را لرزاند و تلفات فاجعهبار و بیسابقهای را از خود بهجای گذاشت. نکته مهم اینجاست که از سال 2011 تا به امروز کشور سوریه در حال تجربه بحران فاجعهآمیز ناشی از حضور تروریسم است. با این همه پس از وقوع این زمین لرزه، جهان شاهد تبعیض در نوع کمکرسانی به این دو کشور بود که بیسابقه است.
دوگانه حقوق بشری در زلزله ترکیه و سوریه
بیستوچهار ساعت پس از وقوع این زمین لرزه عکسی از وضعیت پرواز در این دو کشور منتشر شد که بهوضوح معیارهای دوگانه غرب و حتی سازمان ملل را نشان میداد. تفاوت فاحش در تعداد هواپیماهای موجود در آسمان ترکیه و سوریه بهمنظور امدادرسانی، بار دیگر به دنیا ثابت کرد، حقوق بشر برای غرب آنجا معنا پیدا میکند که کشورها با سیاستها و منافع آنها همسو باشند. دراینباره «ند پرایس» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفته است: «مضحک خواهد بود اگر بهواسطه تحولات اخیر و وقوع زلزله در سوریه، به سراغ نظام سیاسی سوریه برویم و با آن همکاری کنیم. نظام سیاسی که کنشگری منفی را در جریان جنگ داخلی این کشور داشته است.»
جدای از رویکرد دوگانه غربیها مبنی بر کمکهای گسترده به ترکیه و رها کردن سوریه، مقامات سوریه تحریمهای آمریکا و اروپا را نیز یکی از دلایل کند بودن کمکرسانی به مناطق زلزلهزده اعلام کردهاند. «خالد حبوباتی» خطاب به اتحادیه اروپا گفته است: «از اتحادیه اروپا درخواستی دارم... تحریمهای اقتصادی علیه سوریه باید برداشته شوند. این نمایش خندهدار و مسخره را پایان دهید. الان بعد ازاین فاجعه زمان برداشتن تحریمها فرا رسیده تا بتوانیم به تجهیزات سنگین دسترسی داشته باشیم. امیدوارم فورا با ما همکاری صورت بگیرد، ما کاملا آمادهایم.»
شواهد گویای این است که از یکسو دنیای غرب موانع متعددی را در زمینه تحویل کمکهای بشردوستانه به سوریه ایجاد کرده و از سوی دیگر در سالهای اخیر بارها و بارها دولت سوریه را به پایبند نبودن به اصول انسانیت متهم کرده است. این در حالی است که اکنون خود، سادهترین اصول در این رابطه را بهراحتی زیر پا گذاشتهاند و این مردم سوریه هستند که قربانی سیاستهای ضد حقوق بشری شدهاند.
تبعیض میان «زینب عصام» و «مهسا امینی»
ماجرا به اینجا ختم نمیشود. گویا پایانی برای تبعیض و اعمال سیاستهای دوگانه غرب در جهان وجود ندارد. مهرماه سال جاری بود که در غرب بغداد، پایتخت عراق در منطقه ابوغریب یک دختر عراقی به شهادت رسید؛ این دختر ۱۵ ساله، «زینب عصام» بود که گلولهای سرگردان از سوی نظامیان آمریکایی و در مزرعه پدرش به وی اصابت کرد و به زندگیاش پایان داد. اتفاقی که رسانههای بینالملل بهسادگی از آن گذشتند و از انتشار و پرداختن به آن خودداری کردند. این در حالی است که چندی پیش از این اتفاق، خبر کاملاً نامعلومی مبنی بر فوت یک دختر جوان در یکی از مراکز پلیس ایران درز کرد و دستبهدست در رسانهها پیچید؛ اما قبل از روشن شدن جزئیات و اعلامش در منابع رسمی، این خبر تیتر یک رسانهها شد.بسیاری از پایگاههای اینترنتی و شبکهها این قسمت از خبر را کلمه به کلمه منتشر کردند: «مهسا امینی پس از دستگیری توسط پلیس اخلاق در تهران به دلیل پوشش نامناسب به کما رفت.» با وجود توضیحات کامل و ذکر جزئیات از سوی نهادهای مربوطه در ایران و همچنین ادامه تحقیقات پرونده با انجام آزمایشهای لازم در این زمینه، رسانههای غربی از انحراف این خبر نگذشتند و همچنان به اتهامها علیه ایران ادامه دادند. در ادامه کاخ سفید درگذشت امینی را «نقض فاحش و وحشتناک حقوق بشر» دانست و اتحادیه اروپا هم آن را «غیرقابل قبول» دانست و خواستار محاکمه عاملان آن شد. بنابراین، حقیقت این است که مهسا و زینب نمونهای از استاندارد دوگانه غرب به شمار میروند؛ چراکه اگر واقعاً موضوع مهم جان انسانها باشد، یکی از این دو خبر، مهمتر از دیگری نبود؛ اما اهمیت و ارزش در رسانههای غربی امری گزینشی است که بر اساس مواضع سیاسی خود، در مورد ایران اغراق و مردم را گمراه کردند.
نتیجه اینکه...
کشورهای غربی این روزها در حالی شعار حمایت از زنان و آزادی آنها در انتخاب سبک زندگی در ایران را سر میدهند که در آبان ماه دادگاه عالی اتحادیه اروپا اعلام کرد، شرکتهای فعال در کشورهای عضو این اتحادیه میتوانند پوشیدن روسری را برای زنان ممنوع کنند؛ از این رو پیروی از استانداردهای دوگانه در موضوع آزادیهای اجتماعی و آنچه غرب آن را «آزادی حق اعتراض و تجمعات» میخواند، از موضوعاتی است که جا دارد به آن توجه شود. کشورهای غربی در حالی به بهانه دفاع از حقوق بشر حتی از اغتشاش و خشونت در کشورهای دیگر حمایت و در امور داخلی آنها دخالت میکنند که رویههای کاملاً متفاوتی را در کشورهای خود دنبال میکنند. در نهایت این سیاست دنیای غرب است که مرزهای آزادی و آزادی بیان و عقیده را تعیین میکند و این آنها هستند که تعیین میکنند ساکنان کدام کشور و کدام منطقه انسان هستند و باید طبق اصول انسانی با آنها برخورد شود و ساکنان کدام کشور و کدام منطقه از اولیهترین حقوق انسانی نیز محرومند و نباید به آنها توجه شود.
چندی پیش، شاهد رفتارهای خشونتبار و خلاف اخلاق از سوی مدعیان آزادی بیان بودهایم. «ادوین واگنسولد» رهبر هلندی گروه راست افراطی «اروپاییان میهنپرست علیه اسلامی شدن غرب» (PEGIDA) روز دوشنبه، سوم بهمنماه یک نسخه از قرآن کریم، کتاب مقدس اسلام را در هلند مورد هتک حرمت قرار داد. پاره کردن و به آتش کشیدن یک نسخه از قرآن کریم در هلند تنها دو روز پس از حادثه سوزاندن این کتاب مقدس اسلام در سوئد رخ داد که «راسموس پالودان» شهروند تندرو و اسلامستیز سوئدی ـ دانمارکی روز شنبه، یکم بهمنماه در اقدامی موهن، یک نسخه از قرآن را در مقابل ساختمان سفارت ترکیه در پایتخت سوئد سوزاند. او برای این کار خود از مقامات سوئد مجوز گرفته بود.
صدور مجوز قانونی
دولت سوئد به تازگی برای سومین بار مجوز قانونی «قرآنسوزی» در کشورش را صادر کرد و این بار انجام این کار، مقابل سفارت ترکیه در استکهلم صورت گرفت؛ اما سؤال اینجاست که چرا فضای مقابل سفارت ترکیه برای ارتکاب این توهین انتخاب شده است؟ در پاسخ به این پرسش کارشناسان میگویند، صدور مجوز قرآنسوزی از سوی فردی افراطی آن هم مقابل سفارت ترکیه بیارتباط با حضور ترکیه در سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) و از سویی مخالفت ترکیه با پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو نیست. دراینباره «عبدالباری عطوان» تحلیلگر جهان عرب در یادداشت خود در روزنامه «رأی الیوم» نوشته است: «پدیده سوزاندن قرآن کریم در سوئد و دیگر نقاط تکرار خواهد شد؛ موضوعی که نشان میدهد، آزادی بیان یک دروغ بزرگ است. چطور انکار مقوله «هولوکاست»، آتش زدن پرچم همجنسگرایان و یهودستیزی را جرم میدانند، اما در برخورد با تعرض و تعدی به باورهای اسلامی تساهل میکنند؟ باید دید نقش لابیهای صهیونیستی در این خصوص چیست.» عطوان در زمینه دروغبودن ادعای غربیها درباره وجود آزادی بیان و رویکرد گزینشی آنها دراینباره به نمونههایی در کشورهای غربی اشاره کرد و نوشت: «آلمان هرگونه تظاهرات برای ابراز همدردی با شهدای جنین، نابلس و نوار غزه و همبستگی با حقوق مشروع فلسطینیان برای مقاومت در برابر اشغال را منع میکند و دادگاه تفتیش عقاید برای خبرنگاران عرب تشکیل داده و آنها را از کارشان اخراج میکند.»
دوگانه اروپایی
گذشته از استانداردهای دوگانه در آزادی بیان ادعایی اروپاییها، با هر معیار و شاخصی این دوگانگی رویکرد در خصوص قرآن و دیگر کتب آسمانی فقط میتواند نشاندهنده غرضورزی با هدف تحریک نفرت و نژادپرستی باشد؛ آن هم در شرایطی که کشورهای اروپایی از اسلامهراسی حمایت کرده و مقابله با آن را جرمانگاری میکنند. در همین راستا «رامین مهمانپرست» سخنگوی پیشین وزارت امور خارجه از استانداردهای دوگانه غرب در مواجهه با رویدادهای جهان گفت و بیان كرد: «غربیها در هر جایی كه بخواهند از ارزشهای انسانی برای رسیدن به هدفشان سوءاستفاده میكنند و در جایی دیگر كاملاً آنها را كنار میگذارند.» وی با اشاره به توهین فرانسه به ساحت پیامبر مقدس گرامی اسلام(ص)، عنوان كرد: «آنها این توهین را مصداق آزادی بیان میدانند؛ اما از سوی دیگر یك موضوع تاریخی همچون هولوكاست را كه صرفاً میتواند جنبه علمی و تاریخی داشته باشد، خط قرمز خود تعریف كرده و تحقیق در این حوزه را جرم تلقی میكنند و به این كار اجازه نمیدهند.»
نتیجه سخن
«آزادی بیان» این روزها در غرب به شکل فراوان به مثابه دستاویزی برای سوزاندن قرآن کریم، توهین به رسول خدا(ص) و نفرتپراکنی علیه دین اسلام به کار میرود. آزادی بیان که تاج جواهرنشان دموکراسی ادعایی غربی عنوان میشود، کمکم با ظهور احزاب راست فاشیست در بیشتر کشورهای اروپایی بهسرعت در حال پسرفت است و آنچه در سوئد اتفاق افتاد، تازه نوک کوه یخ است. از نگاه کارشناسان، استاندارد دوگانه غرب در قبال آزادی بیان یک روی سکه است و روی دیگر آن به قدرتیابی روزافزون گروههای تندرو در کشورهای اروپا ارتباط مییابد. امروزه نهتنها در سوئد و هلند، بلکه در دیگر کشورهای اروپا نیز فضای سیاسی برای راست افراطی بازتر از همیشه است. در نهایت باید گفت، هتاکی و توهین برخی افراد و جریانهای غربی به مقدسات اسلامی نمادی از تفکر ضد انسانی ـ الهیِ وابسته به نظام سلطه و صهیونیسم بینالمللی است؛ زیرا واکنش برخی سران کشورهای غربی در توهین به مقدسات دینی به نوعی چراغ سبز آنها برای هتاکان قلمداد میشود. اهانت به مقدسات اسلامی اگرچه نشاندهنده ماهیتِ ضد الهی مرتکبانِ چنین جنایاتی است، این گونه اقدامات با هدف تحریفِ آموزههای اسلامی و مقابله با چهرۀ انسانی و تأثیرگذار اسلام و مسلمانان دنبال میشود.
25 دیماه بود که روزنامه «گاردین» با استناد به اسنادی از دادستانی کل عربستان سعودی فاش کرد، «عوض القرنی» استاد برجسته حقوق طرفدار اصلاحات در عربستان سعودی به اتهام جرایمی، از جمله داشتن حساب توئیتری و استفاده از واتساپ برای اشتراکگذاری اخباری که ازنظر پادشاهی سعودی «خصمانه» تلقی میشود، به اعدام محکوم شده است. در واکنش به انتشار این سند، «فیصل الاشمر» فعال رسانهای لبنانی با اشاره به تصمیم عربستان سعودی برای اعدام این مخالف و اعدام جاسوس انگلیس در ایران، نوشت: «در ایران برای فردی به علت تعامل با دشمن خارجی و نقش در کشته شدن تعدادی از ایرانیان حکم اعدام صادر میشود و اکثر [کشورهای] جهان این حکم را محکوم میکنند. در عربستان سعودی برای فردی به علت توئیت در فضای مجازی حکم اعدام صادر میشود و جهان خفهخون میگیرد.» این گزارش و گزارشهای مشابه درباره اعدامهای بیسروصدا در عربستان سعودی در حالی فاش میشود که کشورهای اروپایی حتی آن را محکوم هم نمیکنند. این در حالی است که اروپا و بهویژه انگلیس اعدام افراد مرتبط با سرویسهای جاسوسی بیگانه در ایران را بلافاصله محکوم میکنند.
پایانی بر اعدامهای عربستان نیست!
اسفندماه سال 1400، عربستان سعودی ۸۱ نفر شامل هفت تبعه یمنی و یک سوری را به همراه ۷۳ شهروند خود به اتهام «داشتن افکار نادرست، عقاید انحرافی، همکاری اطلاعاتی با داعش، القاعده و انصارالله یمن و اقدام علیه امنیت عمومی و ایجاد شورش و هرجومرج» اعدام کرد.
ساعاتی پس از اعلام وزارت کشور عربستان مبنی بر اعدام دستهجمعی، رسانههای مخالف دولت سعودی فاش کردند که نیمی از این افراد شیعه بودند. همچنین، شبکه ماهوارهای «نباء» اعلام کرد، در میان اعدامشدگان امروز ۴۱ نفر از جوانان شیعه منطقه قطیف در استان الاحساء وجود داشتند که پیشتر از سوی دولت سعودی به بهانههای مختلف دستگیر شده بودند و در زندان به سر میبردند.
رفتار آمریکا در واکنش به اعدام گسترده در عربستان قابل توجه بود و سخنگوی وزارت خارجه آمریکا از محکوم کردن اعدام ۸۱ نفر در عربستان خودداری کرد. «ند پرایس» سخنگوی وزارت خارجه این کشور در تداوم سیاستهای دوگانه واشنگتن و در حالیکه دولت دموکرات جو بایدن مدعی در اولویت قرار داشتن مسئله حقوق بشر در دستور کار خود است، حاضر به محکوم کردن همپیمان سعودی خود برای اعدام ۸۱ نفر، آن هم در یک روز نشد.
بیتوجهی آمریکا به حقوق بشر
پیشتر هم دولت قبلی آمریکا نشان داده بود، به حقوق بشر و سازمانهای مرتبط با آن اهمیتی نمیدهد؛ همانگونه که «دونالد ترامپ» با متهم کردن شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد به ریاکاری و بیاعتنایی به حقوق رژیم صهیونیستی از این سازمان خارج شد؛ رژیمی که با بیش از نیم قرن اشغالگری به کشتار مردم این کشور دست میزند و همواره مورد حمایت اروپا و آمریکا قرار دارد.
در قضیه اعدام دسته جمعی در عربستان نیز شاهد استاندارد دوگانه از سوی غربیها هستیم. آمریکا در حالی دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران را به دلیل اجرای شریعت اسلام نقد کرده و تهران را به رعایت نکردن حقوق بشر متهم میکند که حتی در مواضع اعلانی حاضر به متهم کردن عربستان نیست.
از نگاه ناظران، حقوق بشر نه دغدغه، بلکه سیاست آمریکاست تا از این طریق به بهانه تضییع حقوق بشر و حمایت از ملتها در امور داخلی کشورها در سطح منطقه و بینالمللی مداخله کرده و ضمن برهم زدن نظم موجود، رژیمهای مشروع و قانونی را بهمنظور به قدرت رساندن حاکمانی همسو با منافع خود تغییر دهد.
نتیجه اینکه...
آمریکا سالهاست برای فشار آوردن بر کشورهایی که با سیاستهای کاخ سفید همسو نیستند، از اهرم حقوق بشر استفاده میکند. گزارشهای سالانهای که وزارت خارجه آمریکا درباره وضعیت حقوق بشر در کشورهایی، همچون روسیه، چین، کره شمالی، کوبا، ایران و ونزوئلا منتشر و در آن از وضعیت حقوق بشر در این کشورها انتقاد میکند، به خوبی این موضوع را نشان میدهد. در حالی که آمریکا درباره کشورهایی، همچون عربستان سعودی، بحرین و حتی کشورهای اروپایی که حقوق اقلیتها در آن به شدت سرکوب میشود و بههیچوجه اعتنایی به موضوع حقوق بشر نمیشود، هیچگاه صحبت نمیکند.