امروز می‌خواهیم درباره فرصت‌ها و چالش‌هایی صحبت کنیم که احتمالاً در دوران تحصیل در دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران با آن‌ها روبه‌رو خواهید شد؛ موضوعاتی که می‌توانند بر کیفیت زندگی دانشجویی شما تأثیر بگذارند و در انتخاب رشته‌تان نقشی تعیین‌کننده داشته باشند. اگر کنکوری هستید و بین انتخاب این دانشگاه و ورود به حرفه معلمی یا تحصیل در سایر دانشگاه‌ها و ورود به بازار کار مردد مانده‌اید، پیشنهاد می‌کنیم این مطلب را با دقت و تا پایان مطالعه کنید.
دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی یکی از دو دانشگاه تربیت معلم کشور و از میراث‌داران بیش از یک قرن سابقه تربیت معلم در ایران است. پایه‌گذاری این مجموعه به سال ۱۳۵۹ و ادغام انستیتوهای تکنولوژی تهران بازمی‌گردد؛ زمانی که فعالیت خود را با عنوان «مرکز آموزش عالی فنی انقلاب اسلامی» آغاز کرد و علاوه بر دوره‌های کاردانی و تربیت معلم فنی، مجوز برگزاری دوره‌های کارشناسی ناپیوسته دبیرفنی را نیز دریافت نمود.
این مجموعه در سال ۱۳۷۲ با مجوز دفتر گسترش آموزش عالی به «دانشکده تربیت دبیر فنی و حرفه‌ای» تبدیل شد و از طریق آزمون سراسری در مقطع کارشناسی دانشجو پذیرفت. سپس در سال ۱۳۷۶ با ادغام «مرکز آموزش عالی» و «دانشکده تربیت دبیر فنی و حرفه‌ای» و با تصویب وزارت فرهنگ و آموزش عالی و تأیید شورای عالی انقلاب فرهنگی، به مرتبه دانشگاه ارتقا یافت و به نام رئیس‌جمهور شهید جمهوری اسلامی ایران، «دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی» نام‌گذاری شد.
این دانشگاه در شمال‌شرق تهران و منطقه لویزان قرار دارد و در حال حاضر با وسعتی حدود ۱۵ هکتار، بیش از ۵۰ هزار مترمربع فضای سرپوشیده آموزشی، آزمایشگاهی، کارگاهی، رفاهی، فرهنگی و ورزشی و همچنین ۷ سرای دانشجویی را دربر می‌گیرد.
دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی امروز تنها دانشگاه کشور است که مأموریت تخصصی تربیت دبیران فنی را بر عهده دارد و از این نظر، جایگاهی منحصربه‌فرد و راهبردی در نظام آموزش عالی و آموزشوپرورش کشور دارد. این دانشگاه هم‌اکنون در حوزه آموزش، پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص فعالیت می‌کند.
برگرفته از بازوی دانشگاه
پذیرش در دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تا سال ۱۴۰۳، مانند سایر دانشگاه‌های دولتی، از طریق کنکور سراسری انجام می‌شد. اما بر اساس تصمیم شورای عالی انقلاب فرهنگی، از سال ۱۴۰۴ پذیرش دانشجومعلم در دانشگاه‌های فرهنگیان و تربیت دبیر شهید رجایی صرفاً از طریق آزمون اختصاصی پذیرش دانشجومعلم، که با عنوان «کنکور فرهنگیان» نیز شناخته می‌شود، انجام می‌شود. شرایط ثبت‌نام در این آزمون هر سال از سوی سازمان سنجش اعلام می‌شود که یکی از مهم‌ترین آن‌ها، حداکثر سن ۳۰ سال برای داوطلبان است.
متقاضیان تحصیل در دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، علاوه بر ثبت‌نام در کنکور سراسری، باید در آزمون اختصاصی پذیرش دانشجومعلم نیز شرکت کنند. بر اساس دفترچه ثبت‌نام کنکور فرهنگیان ۱۴۰۵، شیوه محاسبه نمره نهایی به شرح زیر است.
داوطلبان پس از شرکت در کنکور سراسری و آزمون پذیرش دانشجومعلم، کارنامه اولیه خود را دریافت می‌کنند. افرادی که در هر دو آزمون حداقل تراز ۵۰۰۰ را کسب کنند، مجاز به انتخاب رشته در دانشگاه‌های فرهنگیان و تربیت دبیر شهید رجایی خواهند بود. همان‌طور که در جدول بالا مشاهده می‌کنید، قبولی نهایی به نمره کل آزمون سراسری، نمره آزمون پذیرش دانشجومعلم، سوابق تحصیلی و ارزیابی شایستگی معلمی (شامل مصاحبه تخصصی و گزینش) بستگی دارد.
قبولی در دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی به‌طور مستقیم وابسته به تراز یا درصد‌های کسب‌شده نیست. وزارت آموزشوپرورش با توجه به میزان کمبود نیروی انسانی در استان‌های کشور ظرفیت هرساله را برای جذب دانشجومعلم به سازمان سنجش اعلام می‌کند. این ظرفیت‌ها پس از اعلام نتایج اولیه در دفترچه انتخاب رشته آزمون پذیرش دانشجومعلم درج می‌شود. پذیرش دانشجو در دانشگاه‌های فرهنگیان و تربیت دبیر شهید رجایی به‌صورت «بومی-استانی» است. به این معنا که شما صرفاً مجاز به انتخاب کد رشته محل‌هایی هستید که برای استان شما در نظر گرفته شده است.
با توجه به نقش مهم ظرفیت مورد نیاز استان‌ها - که هر ساله تغییر می‌کند - و نمره مصاحبه تخصصی و گزینش عمومی، نمی‌توان با قطعیت گفت که برای قبولی در این دانشگاه چه تراز و درصد‌هایی لازم است. اما همان‌طور که گفته شد کسب حداقل تراز ۵۰۰۰ در کنکور سراسری و آزمون پذیرش دانشجومعلم الزامی است.
۱- استخدام رسمی وزارت آموزشوپرورش: شما پس از قبولی در دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی در وزارت آموزشوپرورش به‌صورت آزمایشی استخدام شده و ماهیانه حقوق دریافت می‌کنید. مبلغ پایه‌حقوق که در حکم کارگزینی شما درج می‌شود تا زمان نگارش این پست (مردادماه ۱۴۰۵) مبلغ ۱۸,۷۰۰,۰۰۰ تومان می‌باشد که پس از کسر هزینه‌های صندوق بازنشستگی، بیمه خدمات درمانی و کسورات ۹ درصدی دانشگاه مبلغ حدود ۱۴ میلیون تومان به حساب شما واریز می‌شود. البته هزینه تغذیه و خوابگاه را باید جداگانه از همین حقوق به دانشگاه بپردازید. پس از پایان تحصیل نیز وضعیت استخدام شما به رسمی تغییر می‌کند و مشمول قانون رتبه‌بندی معلمان می‌شوید.
۲- معافیت از خدمت سربازی: پذیرفته‌شدگان پسر مقطع کارشناسی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی از خدمت سربازی معاف می‌شوند و تنها شرکت در دوره آموزش رزم مقدماتی برای این افراد الزامی است. البته این معافیت از نظام وظیفه به واسطه تعهد شما به وزارت آموزشوپرورش می‌باشد. براساس این تعهد، شما موظف هستید حداقل دو برابر مدت زمان تحصیل (۸ سال) در آموزشوپرورش تدریس کنید و در این مدت امکان انصراف و خروج از وزارت آموزشوپرورش را ندارید. این تعهد شامل بانوان نیز می‌شود.
۳- اخد مدرک مهندسی: دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تنها دانشگاهی است که دانش‌آموختگان رشته‌های فنی و مهندسی آن علاوه‌بر استخدام در آموزشوپرورش و ورود به حرفه معلمی، مدرک مهندسی نیز دریافت می‌کنند که مورد تایید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است. البته مدرک پایان دوره کارشناسی پس از پایان تعهد هشت‌ساله به شما تحویل داده می‌شود که در بخش معایب درباره آن صحبت می‌کنیم.
۴- مجموعه ورزشی: دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی از مجموعه ورزشی بزرگی برخوردار است که شامل باشگاه بدنسازی، استخر، زمین‌های چمن طبیعی و مصنوعی و سالن‌های سرپوشیده چندمنظوره می‌شود. این مجموعه امکان فعالیت در رشته‌هایی مانند فوتبال، فوتسال، والیبال، بسکتبال، هندبال، بدمینتون، شنا، کاراته و تکواندو را برای دانشجویان فراهم کرده است. البته سالن‌های ورزشی و استخر در حال حاضر تنها در بازه زمانی ساعت ۱۲ تا ۱۳:۳۰ در اختیار دانشجویان قرار دارند که این محدودیت ممکن است استفاده از امکانات مجموعه ورزشی را برای برخی از دانشجویان دشوار کند.
۱- فاصله برخی خوابگاه‌ها از دانشگاه و مشکلات رفتوآمد روزانه: دوری خوابگاه‌ها از دانشگاه یکی از مهم‌ترین مشکلات دانشجویان پسر دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی است. این مسئله باعث شده است بسیاری دانشجویان روزانه حدود ۲ تا ۳ ساعت از زمان خود را صرف رفتوآمد بین خوابگاه و دانشگاه کنند.
خوابگاه‌های پسرانه در محله‌های طرشت، حافظ، اختیاریه و ازگل قرار دارند و تا زمان نگارش این پست (مردادماه ۱۴۰۵)، سرویس نقلیه برای دانشجویان پسر در نظر گرفته نشده است. در مقابل، دانشجویان دختر به دلیل نزدیک‌تر بودن خوابگاه‌هایشان (محله‌های مبارک آباد، هروی و شهید مدنی) به دانشگاه و بهره‌مندی از سرویس نقلیه، زمان کمتری را برای رفتوآمد بین خوابگاه و دانشگاه صرف می‌کنند.
۲- فرسودگی خوابگاه‌ها: خوابگاه‌ها نقشی اساسی در تجربهٔ زندگی دانشجویان دارند و این مسئله از همان سال‌های نخست تأسیس دانشگاه، به یکی از چالش‌های همیشگی مدیریت دانشجویی تبدیل شده است. ازدحام جمعیت در اتاق‌ها، فرسودگی تأسیسات حیاتی و نبود امکانات رفاهی کافی، از جمله مهم‌ترین دغدغه‌هایی است که دانشجویان بارها نسبت به آن اعتراض داشته‌اند. بااین‌حال، معاونت دانشجویی دانشگاه در این مدت با پیگیری تخصیص خوابگاه‌های جدید از سوی وزارت آموزشوپرورش و نیز تأمین تجهیزات رفاهی به‌روز، تلاش کرده است تا گامی در جهت کاهش مشکلات مطرح شده بردارد.
۳- کیفیت تغذیه دانشجویی: کیفیت و کمیت غذای دانشجویی سلف‌ها، عدم طبخ وعده‌های غذایی در روز‌های پنجشنبه و جمعه و عدم توزیع صبحانه یا بن خرید دانشجویی از جمله مواردی است که همیشه مورد اعتراض دانشجویان واقع شده است. صندوق رفاه وزارت علوم به دانشگاه‌های فرهنگیان و تربیت دبیر شهید رجایی یارانه تغذیه نمی‌دهد، در نتیجه این دانشگاه‌ها مابه‌التفاوت هزینه غذای آزاد با نرخ تغذیه دانشجویی را از محل کسورات دانشجومعلمان تامین می‌کنند. این موضوع باعث شده هزینه رزرو غذای دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی بیشتر از سایر دانشگاه‌های دولتی باشد.
۴- دشواری ادامه تحصیل همزمان با تدریس در مدرسه: دانشجویان دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی هنگام استخدام در وزارت آموزشوپرورش متعهد می‌شوند که حداقل دو برابر مدت تحصیل خود را - که این مدت نمی‌تواند کمتر از پنج سال باشد - در مدارس تدریس کنند. بر این اساس، متعهدین پس از دانش‌آموختگی باید به‌عنوان معلم مشغول به کار شده و ۲۴ ساعت در هفته تدریس داشته باشند. این موضوع ممکن است برای افرادی که قصد ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد را دارند، محدودیت‌هایی ایجاد کند؛ زیرا ادامه تحصیل، نیازمند دریافت مجوز از اداره آموزشوپرورش است و مدت تعهد خدمت نیز افزایش می‌یابد.
۵- تاخیر در دریافت کارت پایان خدمت، مدرک دوره کارشناسی و مشکل ثبت‌نام در آزمون نظام مهندسی: با توجه به اینکه دانش‌آموختگان دانشگاه‌های فرهنگیان و تربیت دبیر شهید رجایی به وزارت آموزشوپرورش تعهد خدمت دارند، دریافت برخی مدارک و انجام بعضی از فرآیندهای اداری پس از دانش‌آموختگی با شرایط خاصی همراه است. براساس مقررات موجود، اصل مدرک کارشناسی این افراد پس از پایان تعهد خدمت هشت‌ساله آزاد می‌شود؛ بنابراین دانش‌آموختگانی که دوره کارشناسی چهار ساله را به پایان رسانده‌اند، تا پیش از اتمام این مدت امکان دریافت اصل مدرک خود را نخواهند داشت.
همچنین کارت پایان خدمت پس از پایان تعهد خدمت و در صورت گذراندن دوره آموزش رزم مقدماتی، از سوی سازمان نظام وظیفه فراجا صادر می‌شود. این موضوع برای دانش‌آموختگان برخی رشته‌ها مانند معماری، عمران، مکانیک و برق اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا این افراد برای فعالیت در پروژه‌های مهندسی خارج از آموزشوپرورش و دریافت مجوزهای لازم از سازمان نظام مهندسی، نیازمند شرکت در آزمون نظام مهندسی هستند. از آنجا که ارائه مدرک کارشناسی و کارت پایان خدمت از جمله پیش‌نیازهای ثبت‌نام در این آزمون محسوب می‌شود، این دسته از دانش‌آموختگان باید تا پایان دوره تعهد خدمت و تعیین تکلیف وضعیت نظام وظیفه خود منتظر بمانند.
در نهایت، انتخاب دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تصمیمی است که باید با آگاهی کامل از مزایا و چالش‌های آن انجام شود. این دانشگاه برای افرادی که علاقه‌مند به حرفه معلمی هستند، می‌تواند مسیری مطمئن برای ورود به آموزشوپرورش، برخورداری از امنیت شغلی و تجربه یک دوره تحصیلی متفاوت باشد.
با این حال، محدودیت‌هایی مانند شرایط خاص تعهد خدمت، برخی چالش‌های رفاهی جدی در دوران دانشجویی و الزامات پس از دانش‌آموختگی نیز باید پیش از انتخاب رشته به‌دقت بررسی شوند. بنابراین توصیه می‌شود داوطلبان تنها بر اساس مزایای ظاهری یا تضمین شغلی این دانشگاه تصمیم نگیرند و با شناخت دقیق از اهداف شخصی، علایق شغلی و شرایط این مسیر، بهترین انتخاب را برای آینده خود داشته باشند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و اطلاعیه‌های دانشگاه هم علاوه‌بر منابع رسمی مانند وب‌سایت دانشگاه، می‌توانید کانال رسانه دانشجویی دانشگاه را با شناسه @srttu_ir در پیام‌رسان‌های تلگرام و بله دنبال کنید. برای پاسخ به سوالات هم می‌توانید از طریق شناسه @srttu_admins با ما در ارتباط باشید.
