


دیرسالی است، در سرزمین نیای خود، سر برافراشتهاست و بر دامنههای کوه کرکس حقِ آب و گِلی دیرینه دارد. ملغمهای از تاریخ و طبیعت و اقلیمِ مساعدش جذّابیّتی پرشان بر آن بخشیده و دهکدهای ییلاقی در حاشیهی تفت کویر ساخته؛ که خنکابخش اهالی منطقهی کاشان در ایّام گرم سال است
نیاسر در کنار باغهای گسترده و گلستانهای زیبایش که ارزانیداشتِ موقعیت کوهستانیش است، با بناهای رازآلود و شگفتِ تاریخیش دلها را به بند سِحر خود درمیآورد؛ مکانهایی که از فرازِ حشمتِ آتشگاه تا نشیبِ مَغاکِ دستکندش، درونمایهای آیینی و تهذیبی دارند
مادرِ چشمهاش گشادهدستانه در مسیر محّلهها و زمینهایش جاری شده و ساحت این باغشهر را میآراید و بعد از زایشِ آبشاری فرحبخش، در یکی از تاریخیترین محّلههای شهر، به راه خود به سوی دشتهای اطراف و برای سیرابکردنشان ادامه میدهد. اینجاست که باید دل به دلِ با صفای این چشمه دهید تا بر گذری مفرّح از تاریخ و دیدنیهای اطرافش، رهنمونتان شود؛ چرا که بیشتر سرمایههای تاریخی و گردشگری این شهر، حول و حوش این چشمه و چهبسا به دلیل وجودِ آن شکل گرفته و جوش و خروشش، آب حمامش و گردش آسیابش و طراوت گلهایش و شکوه آبشارش را ضامن شده است
دیدار از غار آیینی نیاسر، که دستکندی کهن است، شگفتزدهتان خواهد کرد و سفری اعجابانگیز تا دوران پارینهسنگی را برایتان رقم خواهدزد. غاری در کُنه کوه، که کُنهِ دلِ مشتاقانِ آیینِ مهر را به مهرِ خدایان و برای اجرای مناسک آیینی به کُنهکاوی در اعماق این کوه واداشتهاست. بر این افزون در کمرکشِ کوهِ مشرف به نیاسر، بنایی دیرپای و باصلابت بر تارک شهر جلوهای مقتدرانه از آتشگاه و یا به قولی گاهشماری خورشیدی به نمایش گذاشته که مُهر تاییدی بر قدمت این شهر است و گواهی بر نیایشی مِهرپرستانه. نیاسر دیاریست با کمالاتی بیکموکاست، نیاسر را باید کاوید


