ویرگول
ورودثبت نام
Ahmad Reza Soleymani
Ahmad Reza Soleymaniمن به سیب عاشقم... که می‌شود خواندش و نوشتش. که می‌شود برایش آه کشید.
Ahmad Reza Soleymani
Ahmad Reza Soleymani
خواندن ۲ دقیقه·۴ سال پیش

پیچیدگی‌های انسان خسته

چگونه مخاطب را به داستانی پیچیده وارد کنیم؟
چگونه مخاطب را به داستانی پیچیده وارد کنیم؟

"مارتین مک‌دونا" استاد این است که در نمایش‌نامه‌ها و فیلم‌نامه‌هایش، از هیچ، همه‌چیز بسازد. اگر بخواهم دقیق‌تر بگویم، مک‌دونا برای تقویت درام روی دوچیز متمرکز است: دیالوگ و اتمسفر قصّه. خیلی از درام‌نویسان مطرح دنیا، داستانشان را با دیالوگ پیش می‌برند امّا، نگه داشتن گفت‌وگو در مسیر درست برای حفظ پیرنگ و خط اصلی اتّفاقات و ورود به‌موقعِ مخاطب به ماجرا، کار بسیار سختی است. مک‌دونا در آخرین فیلمش " The Banshees of Inisherin " به سادگی هرچه تمام، مخاطبش را وارد داستانی پیچیده می‌کند.

"پادریک" مثل هر روز سرساعت دو بعدازظهر، به دیدن دوست قدیمی‌اش "کولم" می‌رود ولی با بی‌محلّی او روبرو می‌شود. رفته‌رفته متوجه می‌شویم که "کولم" ویلونیست در میان‌سالی نگران فرصت‌های ازدست‌رفته‌اش، دیگر نمی‌خواهد به دوستی با "پادریک" که او را مردی حوصله‌سربر می‌خواند، ادامه دهد. در ادامه، مخاطب درحال تماشای کشمکش پر هیجان این دونفر در ساختاری درام و از نوع کمدی سیاه است و تا انتهای داستان، درباره‌ی دلیل لجبازی "کولم" هیچ تصمیمی نمی‌تواند بگیرد.

اتمسفر داستان

وظیفه‌ی اصلی اتمسفر داستان، ایجاد ارتباط بین مخاطب و فضای داستان است. "پادریک" و "کولم" درکنار باقی همسایه‌هاشان در جزیره‌ای ابرآلود و در مجاورت شهری زندگی می‌کنند که در آن جنگی داخلی به موازات اختلاف شدید و آزاردهنده‌ی بین‌شان در جریان است. در این مواجهه مخاطب در لحظه لحظه‌ی داستان با این پرسش روبروست که دلیل افسردگی "کولم" چیست؟یا چه عاملی باعث شده "کولم"، "پادریک" را حوصله‌سربر خطاب کند؟ امّا در کمال جسارت، برای مک‌دونا پاسخ به این پرسش‌ها اهمیّتی ندارد و بسا این‌که ما باید منتظر طرح این پرسش از طرف مؤلف باشیم که البتّه تا آخر این اتّفاق نمی‌افتد و اساسن تعلیق داستان در همین است. مک‌دونا، چیره‌دستانه اتمسفر داستان را ابزاری برای تعلیق قرار داده است. به این پیچیدگی، اضافه کنید شخصیّت‌های مکمل و فرعی داستان مثل "شیبان" خواهر "پادریک" یا "دومنیک" پسر پلیس بداخلاق جزیره و حتّا "خانم مک کورمیک" که نماد بانشی، اسطوره‌ی مرگ در داستان‌های ایرلندی است، که تمام‌شان برای ایجاد این اتمسفر طراحی شده‌اند.

فاصله‌ی شخصیّت‌ها را با دیالوگ و اتمسفر داستانی پُر کنید.
فاصله‌ی شخصیّت‌ها را با دیالوگ و اتمسفر داستانی پُر کنید.


دیالوگ

گفت‌وگوهای بین "پادریک" و خواهرش یا درددل‌های به‌وقت مستی او با "دومنیک"، هم‌ارزش با جدل‌های کلامی "پادریک" و "کلوم" شخصیّت‌های اصلی فیلم‌نامه هستند. توجه مؤلف به این هم‌ترازی، درام را به سوی وحدتی روایی هدایت می‌کند که مخاطب را در همراهی با آدم‌های قصّه، لحظه‌ای تنها نگذاشته و در تنیدگی با اتمسفر تیره‌ی داستان، باورپذیریِ اتّفاقات عجیب‌وغریب بین "پادریک" و "کلوم" را نتیجه می‌دهد. این درحالی است که مثل همیشه، مک‌دونا در عین مطرح‌کردن موضوعاتی بسیار مهم، از فلسفه‌بافی فاصله می‌گیرد تا مخاطبش را آزار ندهد. این اصلی‌ترین وظیفه‌ی دیالوگ در پیشبرد داستان برای مخاطبی است که در روبرویی با داستانی خشن و سیاه، هرآن امکان پس‌زدن روایت سنگین فیلم‌نامه را در ذهن دارد.

آخرین ساخته‌ی "مارتین مک‌دونا"، کلاس درسی مهم در فیلم‌نامه‌نویسی را برگزار می‌کند که در آن مدرّس، تمام تلاشش را کرده تا تجربه‌ای نمادین را در قالبی ساده به مخاطب ارائه دهد.

نقدنقد فیلمفیلمنامه نویسیفیلمنامهکتاب
۲
۰
Ahmad Reza Soleymani
Ahmad Reza Soleymani
من به سیب عاشقم... که می‌شود خواندش و نوشتش. که می‌شود برایش آه کشید.
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید